1. Gel ey gonca-dehen, bâğa gidelim
Gülün bülbüle nâzın seyredelim
Bu mevsim geçmeden demler sürelim
Bu gönlüm sana bendedir sevdiğim

Sabâ zülfünü dağıtsın yüzüne
Sühan tatlı gelir senin sözüne
Doyulmaz o süzgün iki gözüne
Bu gönlüm sana bendedir sevdiğim

Bu parçanın nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

2. Aşağıdaki nazım biçimlerinin hangisinde nazım birimi bent DEĞİLDİR?

3. Sevgilinden gelen haberleri yaz
Ömre bir kez uğrayıp geçen o yaz
Kış gelince anlar insan kıymetin
Bir gönül ki üşümüş, ısıtmaz yaz

(Dörtlük, divan şiirinin bir nazım biçimiyle yazılmıştır.)

Bu dörtlüğün nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

4. Bir şairin, var olan bir gazelin beyitlerini oluşturan dizelerin arasına aynı ölçüyle üçer dize ekleyerek oluşturduğu nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

5. Rubai nazım biçimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

6. Gel ey gönül, şu cihandan usanma
Her duyduğun söze hemen inanma
Yalan dünyâ imiş, ona aldanma
Geçer gider bu ömür, boşa yanma

Bu dünyâ bir konaktır, kervan geçer
Kimi konar burada, kimi göçer
Ne denli sağlam olsa bir gün çöker
Sonunda her yapı toprağa düşer

Bu parçanın nazım biçimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

7. Terkib-i bend nazım biçimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

8. Terkib-i bend ile terci-i bend arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

9. Bestelenmek amacıyla yazılan bir nazım biçimi şu özellikleri taşır: Divan şiirine Türk şairlerince kazandırılmıştır, genellikle dört dizelik bentlerle kurulur, bentlerin son dizesi nakarat olarak yinelenir.

Bu nazım biçimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

10. Bir şair, başka bir şairin bir gazelini tahmis etmiştir. Ortaya çıkan şiir, toplam 40 dizeden oluşmaktadır.

Buna göre tahmisi yapan şairin kendisinin yazdığı dize sayısı kaçtır?

11. XVII. yüzyılda yaşamış bir şair, gazelleri yanında asıl şöhretini, İran edebiyatından geçmiş olan ve tek dörtlükte yoğun, felsefi bir düşünceyi dile getirmeye elverişli bir nazım biçimindeki ustalığıyla kazanmıştır. Bu biçimin Türk edebiyatındaki en usta isimlerinden biri sayılır.

Bu şair ile şöhret kazandığı nazım biçimi aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

12. I. şiir: Yedi bentten oluşan, toplam 28 dizelik bir şiirdir. Bentlerin son dizeleri birinci bendin kafiyesine bağlanır; ancak hiçbir dize aynen yinelenmez.

II. şiir: Altı bentten oluşan, toplam 36 dizelik bir şiirdir. Bentlerin son dizeleri birinci bendin kafiyesine bağlanır.

(Her şiirde bentlerin dize sayıları birbirine eşittir.)

Bu şiirlerin nazım biçimleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

13. Rubai ve tuyuğ ile ilgili olarak aşağıdaki yargılar ileri sürülmüştür:

I. Rubai, Türk şairlerinin divan şiirine kazandırdığı bir nazım biçimidir.
II. Rubaide kafiyenin cinaslı olması zorunludur.
III. İkisinde de nazım birimi tek dörtlüktür ve kafiye düzeni aaxa'dır.
IV. Tuyuğ, divan şiirine Türk şairlerince kazandırılmış bir biçimdir.

Bu yargılardan hangileri doğrudur?

14. Bu derd-i hicre bulunmaz meğer ki bir çâre
Firâkın ile ciğer oldu nice sad-pâre
Gönül ki tâb getirmez bu cevr-i bisyâre
Yanar bu dil gece gündüz o hüsn-i rûhsâre
Yetişmez âh-ı dilim, ulaşmaz o dildâre

Ne hoş zamandı ki ayrı değildik o cânândan
Haber gelirdi seher yeliyle gülistândan
Bugün ise bir ses erişmez bize o eyvândan
Ne bir nişân ne selâm var o mihribândan
Kalır gönül bu cihânda garîb ü âvâre

(Parça, bentlerle kurulmuş bir şiirin ilk iki bendidir.)

Bu parçanın kafiye düzeni ile nazım biçimi aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

15. Divan şiirinde bentlerle kurulan nazım biçimleriyle ilgili olarak aşağıdaki yargılar ileri sürülmüştür:

I. Şarkı, divan şiirine Türk şairlerinin kazandırdığı bir nazım biçimidir.
II. Tek dörtlükten oluşan rubai ve tuyuğ, biçim bakımından halk şiirindeki maniyle benzerlik gösterir.
III. Şarkı, halk şiirindeki koşmanın divan şiirindeki karşılığı sayılır.
IV. Rubai, Türk edebiyatında ilk kez Kadı Burhaneddin tarafından kullanılmıştır.

Bu yargılardan hangileri doğrudur?

16. Beş bentten oluşan bir terkib-i bendin her bendinde hane bölümü, gazel gibi kafiyelenmiş yedi beyitten oluşmakta; her hanenin ardından bir vasıta beyti gelmektedir. Hanelerin her biri ayrı bir kafiyeyle kurulmuştur.

Şiirde biçimin kurallarına tam uyulduğuna göre bu terkib-i bentte birbirinden farklı kaç kafiye kullanılmıştır?

17. Divan şiirine Türk şairlerinin kazandırdığı tuyuğ, halk şiirindeki maniyle pek çok bakımdan benzerlik gösterir.

Bu iki nazım biçimini birbirinden AYIRAN özellik aşağıdakilerden hangisidir?

18. Bir gül açıldı seher vakti dalın üstünde
Dünyâ güzel göründü onun gözü önünde
Bilmezdi ki bir yel eser, dökülür yaprakları
Ömür dediğin bir nefestir, gider bir gününde

(Dörtlük, tek başına tam bir şiirdir.)

Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

19. 1. bent
...
Gördüm ki bu dünyâ bir han, konan göçer elbet
Bir gün yıkılır cümle, bu fânî bir mekândır

Ne şâh kalır tahtında ne gedâ kulübesinde
Ne mülk kalır, ne mal, her şey bir gümândır

Bir O kalır, cümle cihan fânî ve geçer
Bâkî olan O'dur, kalanı hep gelip göçer

2. bent
...
Seyrettim o gülşende açan nice güzel gülü
Bir yel ile solmuş, bu ne acı bir haberdir

Bülbül de nice feryâd ile ağladı dalında
Anladı ki her gül, bu bağda bir seherdir

Bir O kalır, cümle cihan fânî ve geçer
Bâkî olan O'dur, kalanı hep gelip göçer

(Her bendin hane bölümünden yalnız son iki beyit verilmiştir; her bendin son beyti, haneyi izleyen bağlantı beytidir.)

Bu parçaların alındığı şiirin nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

20. Bâkî'nin, Kanuni Sultan Süleyman'ın ölümü üzerine yazdığı ve Türk edebiyatının en güçlü örneklerinden sayılan ünlü şiiri düşünülmektedir.

Bu şiirin konusuna göre türü ile nazım biçimi aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?