sekizgenacademy.com

Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri 8 — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 07.10.2026     20 soru AYT Türk Dili ve Edebiyatı

Soru Kitapçığı

Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri 8 — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

AYT • Türk Dili ve Edebiyatı TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI TESTİ A
  1. Bu testte 20 soru vardır.
  2. Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. 1980 sonrası Türk şiiri, kendisinden önceki dönemlerden farklı olarak tek bir akım adıyla anılmaz.

Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Şiirin dergi çevresinden uzaklaşarak okurla arasındaki bağı gevşetmesi B) Dönem şairlerinin İkinci Yeni'nin şiir anlayışını olduğu gibi sürdürmesi C) Şairlerin önceki akımların mirasını harmanlayıp kendi sesini araması D) Ölçü ve uyağa dönülerek biçim tartışmasının dönemin ortak sorunu olması E) Toplumsal konuların şiirin tek ortak gündemi durumuna yeniden gelmesi

2. 1980 sonrası Türk şiirinin dil ve söyleyiş tutumuyla ilgili olarak,

I. Sözcüklerle oynamayı, şiirin kuruluşunda bir olanak sayması
II. Şiiri, gündelik konuşmanın sınırları içinde tutmayı ilke edinmesi
III. Bütün şairlerin ortak bir dil programı çevresinde birleşmesi
IV. Başka metinlere yapılan göndermeleri şiirin kuruluşuna katması

yargılarından hangileri doğrudur?

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) III ve IV E) I ve IV

3. Bir şair, kendisiyle yapılan söyleşide şunları söylüyor: "Benden öncekilerin bıraktığı her şey benim için bir tezgâhtı; oradan aldığım ipi kendi dokumamda kullandım. Kimsenin dokuduğunu yeniden dokumak istemedim."

1980 sonrası şiiri için tipik sayılan bu tutum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

A) Önceki anlayışların, şairin kendi sesini kurmasında gereç sayılması B) Önceki akımların ürünlerinin benzerlerinin yeniden yazılmasına dayanması C) Her şairin bir akım seçip onun ortaya koyduğu ilkelere bağlı kalması D) Akımlar arasındaki ayrımların şiir tartışmasından büsbütün çıkarılması E) Önceki akımların görüşlerinin ortak bir bildiride birleştirilmesi

4. Sözlükten bir sözcük ödünç aldım,
geri vermeyi unuttum;
o da benim adımı taşıyıp duruyor
kalabalıkta, hiç tanımadığım biri gibi.

Eski bir beyit düşürdüm cebimden,
yerden alan olmadı;
şimdi onu bir otobüs biletinin arkasına
yeniden yazıyorum, kendi sesimle.

(Yukarıdaki dizeler, bir şiir eğilimini örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)

Bu dizelerde beliren şiir tutumuyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

A) Ölçü ve uyak düzenini yeniden kurarak halk şiirinin biçim anlayışına dönmektedir. B) Geçmişin bir metnini bugünün gündelik nesnesiyle buluşturup ironi kurmaktadır. C) Toplumsal bir sorunu, ortak bir sesle ve çağrı niteliğinde dile getirmektedir. D) Günlük konuşmanın yalınlığını benimseyip söz sanatlarından kaçınmaktadır. E) Sözcükleri alışılmamış biçimde bağdaştırarak anlamı okura kapatmaktadır.

5. 1980 sonrası Türk şiirini kendisinden önceki dönemlerden ayıran özelliklerle ilgili olarak,

I. Farklı eğilimlerin bir arada bulunduğu çoksesli bir yapıya kavuşması
II. Şiirde ölçü ve uyak kullanımının yeniden zorunlu tutulması
III. Metinlerarası göndermelerin şiirin kuruluşunda yer alması
IV. Şiirin konusunun toplumsal olaylarla sınırlandırılması

yargılarından hangileri doğrudur?

A) I ve II B) II ve III C) II ve IV D) I ve III E) III ve IV

6. 1980 sonrası Türk şiirinde okurdan beklenen tutumla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

A) Okurun, şiirde anlatılan olayı izleyerek ondan bir ders çıkarması beklenir. B) Okurun, şiiri ölçü ve uyak düzenine uygunluğuna göre değerlendirmesi beklenir. C) Okurun, şairin bağlı olduğu akımın bildirisini önceden bilmesi beklenir. D) Okurun, şiirin ilettiği toplumsal düşünceyi doğrudan benimsemesi beklenir. E) Okurun, şiirdeki göndermeleri fark edip anlam kurmaya katılması beklenir.

7. 1980 sonrası Türk şiiri için kimi zaman "1980 kuşağı" adı kullanılır.

Bu adlandırmanın, Garip ya da İkinci Yeni gibi adlandırmalardan farkı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ortak bir şiir programına değil, aynı yıllarda ürün vermeye dayanması B) Şairlerin çevresinde toplandığı bir derginin adından türetilmiş olması C) Şiirde ölçü ve uyağın bırakılmasını ilk kez savunan topluluğu anlatması D) Kendisinden önceki bütün akımları reddeden bir bildiriye dayanması E) Toplumsal içerikli şiir yazan şairleri bir araya getiren topluluğu anlatması

8. Hisarcılar da 1980 sonrası şairlerin bir bölümü de divan ve halk şiiri geleneğine yönelmiştir. Ne var ki iki anlayışın gelenekle kurduğu ilişki aynı değildir.

Bu farkla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Hisarcılar geleneği reddeder, 1980 sonrası şiir onu olduğu gibi sürdürür. B) İkisi de gelenekten yalnızca halk şiirini alır, divan şiirini dışarıda bırakır. C) Hisarcılar geleneği ironiyle yeniden yorumlar, 1980 sonrası şiir ise ona sıkıca bağlı kalır. D) İkisi de gelenekten aldıkları ögeleri ölçü ve uyak zorunluluğuyla birleştirir. E) Hisarcılar geleneği biçim disipliniyle sürdürür, 1980 sonrası şiir onu dönüştürür.

9. 1980 sonrası şiirde gündelik bir metinle halk ezgisini yan yana getiren tutumu örneklendirmek üzere şu dizeler yazılmıştır:

Akşam bir alışveriş listesi gibi uzuyor:
ekmek, pil, iki kutu süt,
bir de annemin telefonda söylediği o türkü:
"Çeşmenin başı sararmış,
Kimseler gelmez bu yoldan"
Kasada fişi uzatıyorum, türkü bitmiyor.

Bu dizelerle ilgili olarak,

I. Tırnak dışındaki dizelerin hece sayıları birbirine eşit değildir.
II. Tırnak içindeki iki dize 8'er hecelidir.
III. Tırnak içindeki iki dize birbiriyle kafiyelidir.
IV. Tırnak dışındaki dizelerin her biri, tırnak içindeki dizelerden daha çok hecelidir.

yargılarından hangileri doğrudur?

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) I, II ve IV E) II, III ve IV

10. 1980 sonrası kimi şairler, halk şiirinin nazım biçimlerini bugünün kent yaşamıyla buluşturarak yeniden kullanmıştır. Aşağıdaki dizeler bu tutumu örneklendirmek üzere yazılmış ve iki dörtlük hâlinde düzenlenmiştir:

Ekranda bir haber, sabah kahvemde,
Bir türkü yazdım metro biletine;
Bir ses yankılanır şimdi kalbimde,
Ezgisi karıştı şehrin sesine.

Âşıklar susmuş ekran ışığında,
Bağlama asılı kapı ardında,
Bir dize kalmıştır dilin ucunda,
Yazarım onu bugünün diline.

Bu dizeler, ölçü ve kafiye düzeni bakımından halk şiirinin hangi nazım biçimini örnek almıştır?

A) Semai B) Mani C) Koşma D) Varsağı E) Türkü

11. 1980 sonrası şiirin gelenekle kurduğu ilişkiyi örneklendirmek üzere yazılan şu dizeleri okuyunuz:

Hırkamı vestiyere bıraktım,
dergâhım bir alt geçit şimdi;
her sabah aynı yolu yürüyorum
Hak'a varmayan bir otobüs durağına.
Aşk dediğin, kalabalıkta
kendini eksiltmekmiş, derviş;
ben her gün biraz eksiliyorum,
kimse fark etmiyor.

Bu dizelerde geleneğin kullanılış biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Divan şiirinin gül ve bülbül mazmunları, aruzun ahengiyle sürdürülmektedir. B) Âşık şiirinin atışma geleneği, kentte yaşayan iki ayrı ses arasında yeniden kurulmaktadır. C) Toplumcu şiirin kavga çağrısı, tasavvuf sözcükleriyle örtülerek verilmektedir. D) Halk türkülerinin nakaratı, kent gürültüsüne karşı bir ezgi olarak yinelenmektedir. E) Tekke şiirinin yol, derviş ve aşk kavramları kent yaşamında yeniden yorumlanmaktadır.

12. 1980 sonrası Türk şiiri, kendinden önceki iki anlayışla karşılaştırıldığında belirgin farklar gösterir: Bir yanda geleneği büsbütün reddeden Garip, öbür yanda 1970'lerin siyasal çağrıyı öne çıkaran toplumcu şiiri vardır.

Buna göre 1980 sonrası şiiri bu iki anlayıştan ayıran özellikler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

A) Garip'ten, ölçü ve uyağı zorunlu tutmasıyla; toplumcu şiirden, toplumsal konuları dışlamasıyla B) Garip'ten, geleneğe yeniden açılmasıyla; toplumcu şiirden, sloganı bırakıp bireye yönelmesiyle C) Garip'ten, sıradan insanı konu edinmesiyle; toplumcu şiirden, geniş kitlelere seslenmesiyle D) Garip'ten, geleneği büsbütün reddetmesiyle; toplumcu şiirden, siyasal çağrıyı güçlendirmesiyle E) Garip'ten, ortak bir bildiriye bağlanmasıyla; toplumcu şiirden, ideolojik birliği korumasıyla

13. Bir öğrenci 1980 sonrası Türk şiirini kendinden önceki dönemlerden AYIRAN özellikleri listeliyor. Öğretmeni, listedeki maddelerden birinin Garip'ten bu yana Cumhuriyet şiirinin pek çok anlayışında görüldüğü için ayırt edici sayılamayacağını söylüyor.

Öğretmenin işaret ettiği madde aşağıdakilerden hangisidir?

A) Serbest ölçünün yaygın biçimde kullanılması B) Farklı eğilimlerin tek bir kuşak içinde bir arada bulunması C) Divan ve halk şiirinin söyleyişine yeniden yorumlanarak dönülmesi D) Başka metinlerden alınan parçaların şiirin kuruluşuna katılması E) Postmodern anlayışın etkisiyle metnin birden çok okumaya açık tutulması

14. Dilin olanaklarını zorlayan 1980 sonrası şiirden esinlenerek şu dizeler yazılmıştır:

Sana bir ayrı
lık bıraktım kapıda;
göz
yaşını sildim,
yaş
ım kaldı geriye.

Bu dizelerde anlamın çoğaltılması için başvurulan yol aşağıdakilerden hangisidir?

A) Başka bir şairin dizesi alıntılanarak yeni bir bağlama taşınmıştır. B) Divan şiirinin bir mazmunu gündelik bir nesneyle yeniden kurulmuştur. C) Hazır metin parçaları alt alta getirilerek bir kolaj oluşturulmuştur. D) Sözcükler bölünerek her parçaya ikinci bir anlam yüklenmiştir. E) Alışılmadık bağdaştırmalarla anlam okurdan bilinçli olarak gizlenmiştir.

15. Aşağıdaki parçalar, farklı şiir anlayışlarını örneklendirmek üzere yazılmıştır:

I. Bugün maaş günü, / bakkala borcumu ödedim; / bakkal da sevindi, ben de.

II. Fuzûlî'nin bir gazelini / otobüste ezberliyorum; / her durakta bir beyit iniyor, / sona ben kalıyorum.

III. Yurdumun dağları mor ve mavidir, / Her taşı bir ecdat yadigârıdır.

IV. Ferhat gibi dağ delmiyorum, / kazmam belediyenin; / Şirin'i başka bir hikâyeden / ödünç alıyorum.

Bu parçalardan hangileri, 1980 sonrası şiirin geleneğe başka metinler üzerinden ve ironik bir bakışla yönelen tutumunu yansıtır?

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV

16. Bir mutfak sahnesinden yola çıkan şu dizeler, 1980 sonrası bir şiir tutumunu örneklendirmek üzere yazılmıştır:

Mum yok artık, pervane de yok;
mutfakta bir ampul yanıyor,
etrafında dönüp duran bir sinek
aşktan değil, sıcaktan ölüyor.
Divanlar yanmaya hazır bekliyor
ama elektrik faturası gecikti.

Bu dizelerle ilgili olarak,

I. Divan şiirinin bir mazmunu, bugünün nesneleriyle yeniden kurulmuştur.
II. Gelenekten alınan öge, aslına bağlı kalınarak ve ciddiyetle sürdürülmüştür.
III. Ciddi bir mazmun gündelik bir durumla buluşturularak ironi yaratılmıştır.
IV. Anlam, alışılmadık bağdaştırmalarla büsbütün kapatılmıştır.

yargılarından hangileri doğrudur?

A) I ve II B) II ve IV C) I ve III D) III ve IV E) I, III ve IV

17. Ders kitaplarında 1980 sonrası Türk şiiri anlatılırken dönemin belirgin özellikleri sıralanır.

Buna göre, bu dönem şiiriyle ilgili aşağıdaki saptamalardan hangisi SÖYLENEMEZ?

A) Şairlerin bir bölümünün divan ve halk şiirinin olanaklarına yeniden yöneldiği B) Şiirin, bireyin iç dünyasına yönelen bir söyleyişe geniş yer verdiği C) Dönem şiirinin tek bir akım olarak gelişip ortak bir programa bağlandığı D) Dergilerin, şiirin üretildiği ve tartışıldığı ortamlar olmayı sürdürdüğü E) Önceki akımların bıraktığı olanakların bir arada kullanıldığı

18. 1980'li yılların başında yaşanan siyasal kırılmanın ardından, önceki on yılın yüksek sesli toplumcu şiiri geri çekildi. Şairler bireyin iç dünyasına, dilin ve geleneğin olanaklarına yöneldi; toplumsal olan ise çoğu zaman bireyin yaşantısı içinden, dolaylı biçimde şiire girdi. Kimi eleştirmenler bu yönelişi bir kaçış saydı, kimileri de şiirin nihayet kendi sorunlarıyla ilgilenmeye başlaması olarak gördü.

Bu parçadan 1980 sonrası şiirle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

A) Toplumsal içerik bu dönem şiirinden tümüyle silinmiştir. B) Siyasal söylemin geri çekilmesi şiirin yönelimini değiştirmiştir. C) Eleştirmenler bu değişimi aynı biçimde değerlendirmiştir. D) Şairler bu dönemde ortak bir bildiri çevresinde birleşmiştir. E) Geleneğe yöneliş, toplumcu şiiri başka bir yoldan sürdürmenin aracı olmuştur.

19. Adımı iki kez yazdım deftere:
biri benim, öteki benden önce gelen.
İkisi de aynı otobüsü bekliyor
aynı durakta, ayrı saatlerde.

Bir türküyü yarısından tutup
sonunu kendim uydurdum;
kimse duymadı,
ben de duymamış gibi yaptım.

(Yukarıdaki dizeler, bir şiir eğilimini örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)

Bu dizelerde öne çıkan şiir tutumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Toplumsal bir çatışmayı, çok sesli bir söyleyişle dile getirmektedir. B) Bireyin iç bölünmesini, geleneğe yapılan yarım bir göndermeyle işlemektedir. C) Söz dizimini bozup sözcükleri alışılmamış biçimde bağdaştırmaktadır. D) Halk şiirinin ölçü ve durak düzenini eksiksiz biçimde uygulamaktadır. E) Gündelik bir olayı, şaşırtıcı bir kapanışla bitirmekle yetinen bir söyleyiş kurmaktadır.

20. 1980 sonrası Türk şiirinde bir yandan divan ve halk şiirinin söyleyiş olanaklarına yeniden yönelindiği, bir yandan da eski metinlerden alınan parçaların yeni bir bağlam içinde kullanıldığı görülür.

Bu iki tutum arasındaki ayrım aşağıdakilerden hangisidir?

A) Birincisi şiirin biçimini, ikincisi şiirin konusunu belirleyen bir tercihtir. B) Birincisi ölçüyü zorunlu kılar, ikincisi ölçüyü büsbütün dışarıda bırakır. C) Birincisi halk şiirinin, ikincisi divan şiirinin kaynaklarına yönelmektir. D) Birincisi geleneğin söyleyişini benimser, ikincisi eski metni yeniden işler. E) Birincisi şiiri okura yaklaştırır, ikincisi şiiri okurun ulaşamayacağı bir yere taşır.

TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI TESTİ BİTTİ.

CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK ŞİİRİ 8 — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI

1-C 2-E 3-A 4-B 5-D 6-E 7-A 8-E 9-A 10-C

11-E 12-B 13-A 14-D 15-D 16-C 17-C 18-B 19-B 20-D

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com