8genyks sekizgenacademy.com

Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri 2 — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________ Tarih: 07.10.2026 20 soru AYT Türk Dili ve Edebiyatı

Soru Kitapçığı

Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri 2 — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

Konuya dön

AYT • Türk Dili ve Edebiyatı TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI TESTİ A

Bu testte 20 soru vardır.
Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. 1941'de yayımlanan ortak bir kitabın ön sözüyle ortaya çıkan Garip (Birinci Yeni) hareketiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

A) Kendinden önceki şiirin ölçü ve kafiye düzenini koruyup yalnız konu alanını genişletmeyi amaçlamıştır. B) Şiiri halk şiiri geleneğine bağlamak amacıyla hece ölçüsünü yeniden benimsemiştir. C) Üç şairin ortak bir kitapta buluşmasıyla doğmuş, ön sözünde yeni anlayış gerekçelendirilmiştir. D) Şiiri toplumsal bir amaca bağladığı için döneminin siyasal içerikli şiiriyle aynı çizgide sayılmıştır. E) Anlamı kapalı, çağrışıma dayalı bir söyleyiş savunarak şiir dilini günlük dilden uzaklaştırmıştır.

2. Garip'in başındaki ön söz, kitabı tanıtan bir giriş yazısı olmanın ötesinde bir bildiri sayılır. Bu yazının bildiri niteliği kazanmasını sağlayan temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

A) Şiirin ölçüden ve söz sanatlarından neden bağımsız olması gerektiğini gerekçeleriyle savunması B) Şairlerin kendi şiirlerini örnek göstererek geçmiş şairlerin yapıtlarını tek tek çözümlemesi C) Şiir için yeni bir ölçü ve kafiye düzeni önererek bunun kurallarını maddeler hâlinde sıralaması D) Şiiri belli bir toplum kesiminin sözcüsü sayan bir program çizerek şairlere görev vermesi E) Okurdan şiiri kendi çağrışımlarıyla tamamlamasını isteyen bir okuma yöntemi önermesi

3. Garip şiirine yöneltilen eleştirilerden biri, bu şiirin getirdiği sadeliğin zamanla bir sınıra dönüştüğü yönündedir. Bu eleştirinin dayandığı görüş aşağıdakilerden hangisidir?

A) Şiirin ölçüyü bıraktığı için okurun belleğinde kalıcı olamayacağı B) Şiirin gündelik konulara yöneldiği için yerli olma niteliğinden uzaklaştığı C) Şiirin toplumsal sorunlara yer verdiği için sanat değerini yitirdiği D) Şiirin anlamı kapalı tuttuğu için okurla bağ kuramadığı E) Sadeliğin bir ilkeye dönüşerek anlatım olanaklarını daraltabileceği

4. Garip şairlerinin, kendilerinden önceki Servetifünun ve Millî Edebiyat şiiriyle aralarındaki temel karşıtlık aşağıdakilerden hangisidir?

A) Servetifünun'un seçkin söz varlığından da Millî Edebiyat'ın düzenli biçiminden de uzaklaşmaları B) Şiirde yerli konulara yönelmeyi reddederek yalnızca çeviri şiirin izinden gitmeyi seçmeleri C) Aruz ölçüsünü bırakıp şiirde hece ölçüsünü ve dörtlük düzenini benimsemeleri D) Şiiri bireyin duygularından uzaklaştırıp toplumsal bir amaca bağlamaya çalışmaları E) Sanatlı söyleyişi korumakla birlikte konu alanını gündelik yaşama genişletmeleri

5. Garip'i ortaya çıkaran üç şairin sonraki yıllardaki tutumlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Üçü de ilk kitaptaki anlayışı hiç değiştirmeden şiir yaşamlarının sonuna dek sürdürmüştür. B) Zamanla ayrı yollar izlemiş, ilk dönemin söyleyişinin dışına çıkan ürünler vermişlerdir. C) Üçü birlikte sonraki kuşağa katılarak kapalı şiirin öncüleri arasında yer almıştır. D) Şiiri bırakıp yalnızca eleştiri ve deneme alanında yazmayı sürdürmüşlerdir. E) Sonraki yıllarda hece ölçüsüne dönerek halk şiiri geleneğine bağlanmışlardır.

6. Bir bilet aldım, sıra bende değilmiş
Beklerken cebimdeki bozuklukları saydım
Öğleden sonra yağmur yağacakmış
Şemsiyem yok, olsun

(Yukarıdaki dizeler, bir şiir anlayışını örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)

Bu dizelerin yansıttığı şiir anlayışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Sıradan bir olayı anlatmakla birlikte söyleyişini benzetme ve eğretilemeler üzerine kurduğu B) Bireyin iç dünyasını soyut çağrışımlarla derinleştirmeyi amaçladığı C) Halk şiiri geleneğine bağlı söyleyişi hece ölçüsüyle sürdürdüğü D) Gündelik bir sahneden yola çıkıp konuyu toplumsal bir soruna bağladığı E) Gündelik bir sahneyi, konuşma dilinin doğallığıyla ve süse başvurmadan aktardığı

7. Garip hareketinin Türk şiirine getirdikleriyle ilgili olarak:

I. Söz sanatlarına dayalı söyleyişi geliştirerek anlatıma derinlik kazandırmıştır.
II. Şiirin öznesini seçkin kişilerden sıradan insana kaydırmıştır.
III. Biçim kurallarını şiir için bir zorunluluk olmaktan çıkarmıştır.
IV. Şiiri ölçüden kurtarırken dize düzenini de bütünüyle bırakıp düzyazıya yaklaştırmıştır.

yargılarından hangileri doğrudur?

A) I ve III B) I ve IV C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV

8. Garip hareketinin Türk şiirindeki yeriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi, Türk şiirinin tarihsel gelişimiyle ÇELİŞİR?

A) Şiirin öznesini seçkin kişilerden sokaktaki sıradan insana indirmiştir. B) Benzetme ve eğretileme gibi söz sanatlarını şiirin gereği saymamıştır. C) Konuşma dilinin söz dizimini ve sözcüklerini şiire taşımıştır. D) Şairane sayılan sözcük ve söyleyişlere karşı çıkmıştır. E) Türk şiirinde ölçüsüz şiiri ilk kez kullanan hareket olmuştur.

9. Garip'i çıkaran üç şairden biri olan bu sanatçı, şiirlerinin büyük bölümünü kısa, nükteli ve konuşur gibi söylenmiş parçalar hâlinde yazmıştır. Kısa ömrünün son yıllarında bir edebiyat dergisi çıkarmış, La Fontaine'in masallarını Türkçeye çevirmiştir.

Bu parçada tanıtılan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Melih Cevdet Anday B) Oktay Rifat C) Cahit Sıtkı Tarancı D) Orhan Veli Kanık E) Behçet Necatigil

10. Garip şairleri kafiyeyi şiirin zorunlu ögesi saymamış; kimi şiirlerde ise sözcük tekrarına dayanan bir ses düzeni kurmuştur. Aşağıdaki dizeler bu tutumu örneklendirmek üzere düzenlenmiştir:

Pazar sabahı pencereyi açtım, ne güzel
Balkona bir güvercin tüneklemiş, ne güzel
Annemin sesi geliyor mutfaktan, ne güzel
Bugün hiçbir yere gidilmeyecek, ne güzel

Bu dizelerin sonlarındaki ses düzeniyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Dize sonlarında redif vardır, kafiye yoktur. B) Dize sonlarında kafiye ve redif birlikte kullanılmıştır. C) Dize sonlarındaki 'güzel' sözcükleri zengin kafiye oluşturur. D) Dize sonlarında yarım kafiye vardır, redif yoktur. E) Dize sonlarındaki 'ne güzel' tekrarı cinaslı kafiye oluşturur.

11. Sabah oldu, güneş bir bakır tepsi gibi doğdu
Ekmek aldım fırından, sıcaktı
Yolda komşunun kedisi peşime takıldı
Ben de ona adımı söyledim

(Yukarıdaki dizeler, bir tartışmayı örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)

Bu dizelerin, Garip'in ön sözünde savunulan anlayışla bağdaşmayan yönü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Konusunu gündelik bir yaşantı içinden seçmesi B) Dize sonlarında ses benzerliği aramaması C) Konuşma dilinin sözcüklerine yer vermesi D) Nesneyi benzetmeyle süsleyerek anlatması E) Sıradan bir kişiyi şiirin öznesi yapması

12. Millî Edebiyat da Garip de şiirde konuşulan Türkçeyi savunmuştur; ancak iki anlayışın 'sade dil'den anladığı aynı değildir.

Bu farkı en iyi açıklayan yargı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Millî Edebiyat yabancı kökenli sözcükleri dilden atmış, Garip bu sözcüklere yeniden yer açmıştır. B) Millî Edebiyat sadeliği ölçülü, ağırbaşlı bir şiir dilinde tutmuş; Garip konuşmanın söz dizimine inmiştir. C) Millî Edebiyat İstanbul Türkçesini, Garip ise Anadolu ağızlarını şiir dilinin temeli saymıştır. D) Millî Edebiyat sadeleşmeyi düzyazıyla sınırlamış, şiirde Arapça ve Farsça tamlamaları sürdürmüştür. E) Garip, Millî Edebiyat'ın sade dilini benimsemekle yetinmiş, şiir diline yeni bir şey katmamıştır.

13. Garip şiirinde mizah ve şaşırtma, çoğu kez şiirin sonunda beklenmedik bir söyleyişle karşımıza çıkar. Bu tutumun akımın şiir anlayışı içindeki işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Okurun şiirden çıkaracağı anlamı belirsizleştirip her okurda ayrı bir anlam kurulmasını sağlamak B) Şiire yüklenen ağırbaşlı ve yüceltici tutumu kırıp sıradan yaşantıya yol açmak C) Okuru güldürüp dinlendirerek şiirin daha geniş bir okur kitlesine ulaşmasını sağlamak D) Toplumsal aksaklıkları taşlama yoluyla eleştirip okuru bu aksaklıklara karşı uyarmak E) Divan şiirindeki nükteli söyleyişi yeniden canlandırarak geleneğe bağlanmayı sağlamak

14. Bir öğrenci, Garip'in ön sözünde savunulan görüşleri özetlemek için aşağıdaki cümleleri yazmıştır.

Bu cümlelerden hangisi Garip'in ön sözündeki anlayışla BAĞDAŞMAZ?

A) Vezin ve kafiye şiiri şiir yapan ögeler değildir; bırakılmaları gerekir. B) Teşbih ve istiare gibi söz sanatlarına şiirde ihtiyaç yoktur. C) Şiire giremeyecek konu yoktur; sıradan yaşantı da şiirin konusudur. D) Şiirde şairane sayılan sözcük ve söyleyişlerden kaçınmak gerekir. E) Şiirin değeri, sözcüklerin anlamından çok uyandırdığı musikidedir.

15. Garip'i birlikte çıkaran üç şair, sonraki yıllarda ilk kitabın anlayışından farklı yönlere gitmiştir.

Şairler:
I. Orhan Veli Kanık
II. Melih Cevdet Anday
III. Oktay Rifat

Yönelimler:
a. Halk şiirinin destan ve türkü söyleyişinden yararlanan şiirler
b. Mitolojiye ve düşünceye yaslanan, felsefi sorgulamalı şiirler
c. İmgeye ve kapalılığa yönelip İkinci Yeni'ye yaklaşan şiirler

Bu şairlerin her biri sonraki yıllarda öne çıkan yönelimiyle eşleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi elde edilir?

A) I-b, II-a, III-c B) I-a, II-c, III-b C) I-c, II-b, III-a D) I-a, II-b, III-c E) I-b, II-c, III-a

16. Garip'in ön sözünde vezin ve kafiye, şiiri şiir yapan ögeler sayılmamış ve bırakılmaları istenmiştir. Aşağıdaki üç parça, bu ilkenin uygulanıp uygulanmadığını tartışmak üzere düzenlenmiştir:

(I)
Sabah erken kalktım yine
Bir çay koydum ben ocağa
Simitçi geçti önümden
Bir kedi çıktı sokağa

(II)
Otobüs geç kaldı bu sabah
Ben de yürüdüm
Yolda bir adam şemsiyesini açtı
Yağmur yağmıyordu oysa

(III)
Akşam oldu, ışıklar yandı bütün sokakta
Ben bir kahveye girdim
Garson çay getirdi masaya ayakta
Gazete okudum, haber yoktu

Bu parçalardan hangileri, Garip'in ön sözündeki ölçü ve uyak ilkesine biçim bakımından tümüyle uygundur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III

17. Garip şairleri için "şairanelikten kaçınmak", çoğu kez yalnızca süslü sözden uzak durmak biçiminde açıklanır. Oysa bu tutumun, şiirin söz varlığıyla sınırlı kalmayan bir yanı daha vardır.

Bu parçada sözü edilen yan aşağıdakilerden hangisidir?

A) Şiirin söz varlığını yalnız günlük dilden seçilen sözcüklerle sınırlaması B) Şiirde ses ve ritim düzenini anlamın önüne geçirmesi C) Söz sanatlarını bırakırken dize ve uyak düzenini koruması D) Şiire girebilecek konularla giremeyecek konular arasındaki ayrımı kaldırması E) Şiiri, açıklanması gereken bir düşünceyi iletme aracı sayması

18. Garip şiiri ile Nâzım Hikmet'in öncülük ettiği toplumcu gerçekçi şiir karşılaştırılarak aşağıdaki yargılar ileri sürülmüştür:

I. İkisinde de dize, ölçü ve uyak kalıbıyla sınırlanmaz.
II. İkisi de şiiri belirli bir siyasal dünya görüşünün yayılmasına bağlamıştır.
III. Garip'te sıradan insan, bir sınıfın temsilcisi olarak değil kendi gündelik yaşantısıyla şiire girer.
IV. Garip söz sanatlarına ve coşkulu söyleyişe uzak dururken toplumcu gerçekçi şiir hitabete dayalı, coşkulu bir söyleyişten de yararlanır.

Bu yargılardan hangileri doğrudur?

A) I ve III B) III ve IV C) I, III ve IV D) I, II ve III E) II ve IV

19. Sabah çayımı içtim bir eylül camından,
Ellerim bir istasyon gibi bekledi seni;
Gazeteyi katladım, içinden bir deniz aktı.

(Dizeler, iki şiir anlayışını karşılaştırmak üzere düzenlenmiştir.)

Gündelik nesnelerle kurulmuş bu dizelerin Garip'ten çok İkinci Yeni anlayışına yakın olduğunu gösteren özellik aşağıdakilerden hangisidir?

A) Nesnelerin alışılmamış bağdaştırmalarla imgeye dönüşmesi B) Çay ve gazete gibi gündelik nesnelerin şiire alınması C) Dizelerin ölçü ve uyak kalıbına bağlı kalmadan kurulması D) Konuşma dilinde kullanılan sözcüklere yer verilmesi E) Birinci kişinin ağzından gündelik bir sabahın anlatılması

20. Garip'in ön sözü, şiire 'şairane' bir hava katmak için seçilen sözcük ve söyleyişlere karşı çıkar. Bu eleştiri, nesnelerin kendisine değil, onları anlatırken başvurulan alışılmış şiir diline yöneliktir.

Buna göre aşağıdaki dizelerden hangisi bu eleştirinin en çok hedef alabileceği söyleyişi taşımaktadır?

A) Bakkaldan iki ekmek aldım, biri bayattı B) Denize baktım, deniz bildiğimiz deniz C) Ey gönül, sevdanın şarabıyla mest olan D) Ay çıktı, ben de pencereyi kapattım E) Bir çiçek aldım kendime, yolda unuttum

TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI TESTİ BİTTİ.

CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK ŞİİRİ 2 — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI

1-C 2-A 3-E 4-A 5-B 6-E 7-C 8-E 9-D 10-A

11-D 12-B 13-B 14-E 15-D 16-B 17-D 18-C 19-A 20-C

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com