1. Böbrekler karın boşluğunun arka duvarında, omurganın iki yanında ve karın zarının arkasında yer alır. Her böbreğin çevresini bir yağ tabakası, en dışta ise bağ dokudan yapılmış sağlam bir kılıf sarar.
Bu yapısal düzenin böbreğe sağladığı temel yarar aşağıdakilerden hangisidir?

2. Boyuna kesilen bir böbrekte dıştan içe doğru kabuk, öz ve havuz bölümleri ayırt edilir.
Bu bölümlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

3. Sağ üreteri bağlanan, sol üreterine ise dokunulmayan bir deney hayvanı gözlenmiştir.
Buna göre bir süre sonra aşağıdakilerden hangisinin gözlenmesi beklenir?

4. Böbreklerde idrar oluşumu gün boyu kesintisiz sürdüğü hâlde, idrarın vücuttan atılması aralıklarla gerçekleşir.
Bu düzeni sağlayan yapı ile bu düzenin canlıya sağladığı üstünlük aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

5. Üreterler idrar kesesinin duvarına dik olarak değil, duvar katmanları arasından eğik bir yol izleyerek açılır. Kese idrarla dolup içindeki basınç arttıkça, üreterin duvar içinde kalan bu eğik bölümü duvar tarafından sıkıştırılır.
Bu yapısal özelliğin sağladığı yarar aşağıdakilerden hangisidir?

6. Üreterlerin duvarında düz kas tabakası bulunur; bu kaslar dalgalar hâlinde kasılarak idrarı böbrek havuzundan idrar kesesine iletir. İdrar kesesinin çıkışında ise biri düz, diğeri çizgili kastan oluşan iki kapak (sfinkter) yer alır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

7. Üriner sisteme ait bazı yapılar şöyle numaralandırılmıştır:
1: üretra · 2: böbrek havuzu · 3: toplama kanalı · 4: idrar kesesi · 5: üreter · 6: Bowman kapsülü · 7: Henle kulpu · 8: Bowman kapsülüne yakın kıvrımlı kanalcık · 9: Bowman kapsülüne uzak kıvrımlı kanalcık
Bir öğrenci, glomerulusta süzülen sıvının idrar olarak vücuttan atılana kadar içinden geçtiği yapıları geçiş sırasına göre dizmiş ve elde ettiği rakam dizisini dokuz basamaklı bir sayı olarak yazmıştır.
Öğrencinin dizilişi doğru olduğuna göre yazdığı sayı kaçtır?

8. Sağlıklı bir bireyde iki böbreğin toplam kütlesi, vücut kütlesinin %0,4'ü kadardır. Buna karşın kalbin bir dakikada pompaladığı kanın %22'si böbrek atardamarlarıyla böbreklere gitmektedir.
Buna göre böbreklere birim kütle başına giden kan miktarı, vücudun tamamı için hesaplanan ortalama değerin kaç katıdır?

9. Sağlıklı bir bireyde glomerulustan Bowman kapsülüne süzülen sıvı, nefron kanalcıklarından geçerken içeriği değişerek idrara dönüşür. Bu bireyde süzüntü ve idrarda bulunabilecek bazı maddeler şunlardır:
I. Glikoz
II. Üre
III. Amino asit
IV. Plazma proteinleri
Bu maddelerden hangileri Bowman kapsülündeki süzüntüde bulunduğu hâlde idrarda normalde bulunmaz?

10. İnsanda metabolik atıkların uzaklaştırılmasında böbreklerin yanı sıra başka yapılar da rol alır:
I. Akciğerler, hücresel solunumda oluşan karbondioksiti ve bir miktar su buharını dışarı verir.
II. Deri, ter bezleri aracılığıyla su, tuz ve az miktarda üre atar.
III. Karaciğer, hücrelerde oluşan amonyağı üreye dönüştürerek kana verir.
Bu yapılardan hangilerinin yaptığı iş, üriner sistemin yaptığı gibi bir boşaltım sayılır?

11. İdrar oluşumu nefronda süzülme, geri emilim ve salgılama aşamalarıyla gerçekleşir. Bu aşamalarla ilgili şu ifadeler veriliyor:
I. Süzülme, glomerulustaki kan basıncının etkisiyle glomerulustan Bowman kapsülüne doğru gerçekleşir.
II. Süzüntüdeki yararlı maddelerin geri emiliminin büyük bölümü Bowman kapsülüne yakın kıvrımlı kanalcıkta gerçekleşir.
III. Salgılama aşamasında bazı maddeler kanalcıklardaki sıvıdan çevredeki kılcallara geçer.
IV. Süzülme asıl olarak Henle kulpunda gerçekleşir; glomerulusta yalnızca kan basıncı oluşur.
Bu ifadelerden hangileri doğrudur?

12. Hayvanlarda metabolizma sonucu oluşan azotlu boşaltım maddeleri; amonyak, üre ve ürik asittir. Bu maddeler zehir etkileri ve vücuttan atılmaları için gereken su miktarı bakımından birbirinden farklıdır.
Bu maddelerle ilgili şu bilgiler veriliyor:
I. Amonyak, amino asitlerin yıkımıyla oluşan azotlu bir atıktır.
II. Üre, amonyağa göre daha az zehirlidir ve daha az suyla atılabilir.
III. Amonyak suda az çözündüğünden vücuttan çok az suyla atılabilir.
IV. Ürik asit, nükleik asitlerin yıkımı sonucu oluşur ve üreye göre daha az suyla atılabilir.
Bu bilgilerden hangileri doğrudur?

13. Sağlıklı bir bireyin glomeruluslarında dakikada 125 mL sıvı süzülmekte ve dakikada 1 mL idrar oluşmaktadır. Bu bireyin kan plazmasında glikoz derişimi 1 mg/mL, üre derişimi 0,4 mg/mL'dir; süzüntüdeki derişimler plazmadakiyle aynıdır. İdrarda glikoz bulunmamakta, üre derişimi ise 25 mg/mL olarak ölçülmektedir. Bu maddeler kanalcıklara salgılanmamaktadır.
Buna göre bu bireyde süzüntüdeki glikoz ve üreden bir dakikada geri emilerek kana dönen toplam madde miktarı kaç mg'dır?

14. Sağlıklı bir yetişkinin iki böbreğindeki glomeruluslardan Bowman kapsüllerine dakikada toplam 125 mL sıvı süzülmekte, aynı bireyde dakikada ortalama 1,25 mL idrar oluşmaktadır. Süzülme ve idrar oluşumu gün boyunca bu hızda sürmektedir.
Buna göre bu bireyde bir günde süzüntüden geri emilerek kana dönen sıvı kaç litredir?

15. Glomerulusta süzülme, kılcal damar yumağındaki kan basıncının etkisiyle gerçekleşir. Ciddi bir kan kaybı sonucunda kan basıncı belirgin biçimde düşen bir bireyde glomeruluslardaki kan basıncının da azaldığı belirlenmiştir.
Bu bireyde kısa süre içinde gözlenebilecek değişikliklerle ilgili şu öngörüler ileri sürülüyor:
I. Glomeruluslardan birim zamanda süzülen sıvı miktarı azalır.
II. Birim zamanda oluşan idrar miktarı azalır.
III. Kandaki üre derişimi artma eğilimi gösterir.
IV. Süzülme glomerulus yerine Henle kulpunda gerçekleşmeye başlar.
Bu öngörülerden hangileri doğrudur?

16. Böbrekler, nefron kanalcıklarından kana geri emilen su miktarını vücudun su durumuna göre ayarlayarak vücut sıvılarının dengesini korur.
Sağlıklı K bireyi kısa sürede bol miktarda su içmiştir. Sağlıklı L bireyi ise sıcak bir ortamda uzun süre çalışıp çok terlemiş ve bu sürede su içmemiştir. İki bireyin bir saatte idrarla attığı üre miktarı birbirine eşit ölçülmüştür.
Bu bireylerin aynı saatte oluşturduğu idrarın miktarı ve derişimi aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

17. Böbrek atardamarıyla böbreğe gelen kan, nefronlarda belirli bir yol izledikten sonra böbrek toplardamarıyla böbreği terk eder.
Bu yol ve yol üzerindeki yapıların özellikleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

18. İnsanda amino asitlerin yıkımıyla oluşan amonyak, kanla karaciğere taşınarak burada daha az zehirli olan üreye dönüştürülür; üre de kanla böbreklere taşınıp idrarla atılır.
K bireyinde karaciğer işlevleri ciddi biçimde azalmış, böbrekleri sağlıklıdır. L bireyinde ise böbreklerin süzme işlevi ciddi biçimde azalmış, karaciğeri sağlıklıdır.
Bu bireylerin kanında, sağlıklı bir bireye göre gözlenmesi beklenen değişiklikler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

19. Bir araştırmada, birbirine denk üç deney hayvanından K'nin bir böbreği çıkarılmış, L'nin iki üreteri de bağlanmış, M'ye ise yalnızca ameliyat işlemi uygulanıp organlarına dokunulmamıştır. Bir süre sonra alınan ölçümler tabloda verilmiştir.
Bu sonuçlara göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

20. Tabloda, dinlenme hâlindeki sağlıklı bir bireyin böbrek atardamarından ve böbrek toplardamarından alınan kan örneklerinde bazı maddelerin bağıl derişimleri verilmiştir.
Bu verilere göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?