sekizgenacademy.com

Tohum Çimlenmesi, Dormansi ve Çimlenme Arasındaki İlişki — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 07.10.2026     20 soru AYT Biyoloji

Soru Kitapçığı

Tohum Çimlenmesi, Dormansi ve Çimlenme Arasındaki İlişki — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

AYT • Biyoloji BİYOLOJİ TESTİ A
  1. Bu testte 20 soru vardır.
  2. Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. Nemli pamuk üzerine yerleştirilen fasulye tohumları birkaç gün içinde çimlenmiştir. Aynı partiden alınan tohumlar, kaynatılıp soğutulmuş saf suyun içine tümüyle batırıldığında ise sıcaklık uygun tutulduğu ve ortam aydınlık olduğu hâlde çimlenme görülmemiştir.
Bu farkın nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Saf suda çimlenme için gerekli minerallerin bulunmaması B) Fazla su alan embriyo hücrelerinin şişerek parçalanması C) Tohumdaki depo maddelerinin suda çözünerek dışarı geçmesi D) Su içindeki tohumların solunum için yeterli oksijen bulamaması E) Suyun tohum kabuğunu sertleştirerek kökçüğün çıkışını engellemesi

2. Ilıman kuşakta yetişen bir ağacın tohumları yaz sonunda olgunlaşıp toprağa dökülür. Bu tohumlar sonbaharda nem ve sıcaklık elverişli olduğu hâlde çimlenmez; ancak toprakta bir kış geçirdikten sonra, izleyen ilkbaharda çimlenir.
Tohumların bu özelliğinin bitkiye sağladığı yarar aşağıdakilerden hangisidir?

A) Çimlenmenin, fidenin yaşama şansı yüksek olan mevsime ertelenmesi B) Kış boyunca canlılığını yitiren tohumun enerji harcamaktan kurtulması C) Tohumdaki depo maddelerinin kış süresince artmayı sürdürmesi D) Embriyonun kış boyunca bölünerek gelişimini tamamlaması E) Düşük sıcaklığın tohum kabuğunu parçalayarak çimlenmeyi hızlandırması

3. X ve Y türlerine ait tohumlar, su ve oksijen bakımından eşit koşullarda farklı sıcaklıklarda çimlendirilmiş; her sıcaklıkta ulaşılan çimlenme yüzdeleri grafiğe aktarılmıştır. İlkbaharda toprak sıcaklığı düşük değerlerden başlayarak yavaş yavaş yükselmektedir.
İki türün tohumları aynı tarlaya birlikte ekilirse önce çimlenecek tür ile bunun nedeni aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

A) Y – Yüksek sıcaklıkta çimlenen tohumların suyu daha hızlı alması B) Y – Çimlenebildiği sıcaklık aralığının daha geniş olması C) X – En yüksek çimlenme yüzdesinin Y'ninkinden büyük olması D) X – Çimlenmesi için gereken sıcaklığa daha erken ulaşılması E) X – Düşük sıcaklıkta solunum hızının yüksek olması

4. Çimlenmeye bırakılan buğday tohumlarında, 100 tohumun birim zamanda tükettiği oksijen miktarı 48 saat boyunca belirli aralıklarla ölçülmüş ve grafiğe aktarılmıştır.
Buna göre 48. saatteki oksijen tüketim hızı, 24. saattekinin kaç katıdır?

A) 6 B) 18 C) 24 D) 60 E) 120

5. Üç bitki türüne ait tohumlar su, sıcaklık ve oksijen bakımından eşit koşullarda tutulmuş; her türün tohumlarının bir bölümü sürekli ışıkta, bir bölümü sürekli karanlıkta çimlendirilmiştir. Elde edilen çimlenme yüzdeleri tabloda verilmiştir.
Bu sonuçlara göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Işık, su ve oksijen gibi çimlenmenin zorunlu bir koşuludur. B) Çimlenme yüzdesi düşük kalan tohumlar canlılığını yitirmiştir. C) Işığın çimlenmeye etkisi türden türe değişmektedir. D) Işıkta çimlenen tohumlar depo maddelerini daha hızlı tüketir. E) Karanlıkta çimlenen türlerin fideleri gelişimini ışıksız sürdürebilir.

6. Satışa hazırlanan bir tohum partisinde yapılan canlılık denetiminde tohumların %6'sının ölü olduğu belirlenmiştir. Bu partiden alınan 500 tohum çimlenme için uygun koşullara bırakıldığında, canlı tohumların %90'ı çimlenmiştir.
Buna göre çimlenen tohum sayısı kaçtır?

A) 420 B) 423 C) 450 D) 470 E) 494

7. Arpa taneleri ikiye kesilerek embriyolu ve embriyosuz yarımlar elde edilmiştir. Embriyosuz yarımların bir bölümüne giberellin uygulanmış, tüm yarımlar nemli ortamda bekletilmiştir. Bir süre sonra endospermdeki nişastanın embriyolu yarımlarda ve giberellin uygulanan embriyosuz yarımlarda parçalandığı, giberellin uygulanmayan embriyosuz yarımlarda ise parçalanmadığı görülmüştür.
Bu sonuçlara göre,
I. Embriyonun nişasta parçalanmasındaki etkisini giberellin karşılayabilir.
II. Embriyo yokken de giberellin, endospermde nişasta parçalanmasını başlatabilir.
III. ABA, endospermdeki nişasta parçalanmasını hızlandırır.
IV. Endosperm, giberellin olmadan da nişastayı parçalayan enzimleri etkin biçimde üretir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) Yalnız II B) I ve II C) II ve III D) I ve IV E) I, II ve III

8. Dormansideki tohumlarıyla bilinen üç tür (K, L, M) dörder gruba ayrılmıştır. Grupların biri işlem görmeden, ötekiler sırasıyla kabukları zımparayla aşındırılarak, 4 °C'de sekiz hafta bekletilerek ve bol suyla yıkanarak aynı çimlendirme ortamına alınmış; elde edilen çimlenme yüzdeleri tabloda verilmiştir.
Buna göre,
I. K türünde çimlenmeyi engelleyen etken tohum kabuğuyla ilgilidir.
II. M türünde çimlenmeyi engelleyen etken, su ile uzaklaştırılabilen bir maddedir.
III. Soğukta bekletme, üç türün tohumlarında da dormansiyi sona erdirir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) II ve III

9. Bir fidanlıkta toplanan tohum partisinden 250 tohumluk iki örnek ayrılmıştır. Birinci örnek doğrudan çimlendirme ortamına alındığında 20 tohum çimlenmiştir. On hafta boyunca nemli kum içinde 4 °C'de bekletilen ikinci örnek aynı ortama alındığında ise 200 tohum çimlenmiştir.
Buna göre soğukta bekletme işlemi, örneğin çimlenme yüzdesini kaç puan artırmıştır?

A) 10 B) 72 C) 80 D) 90 E) 92

10. Eşit sayıda tohum içeren iki gruptan biri kaynatılıp soğutulduktan sonra kurutulmuş, öteki hiçbir işlem görmemiştir. Her iki grup da nemli ortama alındığında ilk sekiz saatte kütlelerinin birbirine çok yakın oranda arttığı; ancak yalnızca işlem görmemiş grupta karbondioksit çıkışının ölçülebildiği ve birkaç gün sonra çimlenmenin gerçekleştiği görülmüştür.
Bu gözlemlerden çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Su alımı, tohum hücrelerinde enzimlerle yürütülen etkin bir olaydır. B) Karbondioksit çıkışının hızı, tohumun su alma hızıyla doğru orantılıdır. C) Kaynatma, tohumdaki depo maddelerini parçalayarak çimlenmeyi engellemiştir. D) Çimlenmenin başlaması için tohumun yeterince su alması tek başına yeterlidir. E) Tohumun su alarak şişmesi, embriyonun canlı olduğunu göstermez.

11. Bir tohum partisinden alınan tohumlar uygun su, oksijen ve sıcaklık koşullarında uzun süre bekletildiği hâlde çimlenmemiştir.
I. Embriyonun ölmüş olması
II. Tohum kabuğunun su ve oksijen geçirmemesi
III. Tohumda çimlenmeyi baskılayan ABA miktarının yüksek olması
IV. Tohumun besinini nişasta yerine yağ olarak depolaması
Bu durumu açıklayabilecek olanlar hangileridir?

A) Yalnız I B) I ve II C) II ve III D) I, II ve III E) II, III ve IV

12. Tohum kabuğunun sert ve su geçirmez olmasını sağlayan S aleli, bir bitki türünde kabuğun ince olmasını sağlayan s aleline baskındır. Sert kabuklu tohumlar kabuk dormansisi gösterir ve kabukları aşındırılmadan çimlenmez. Ss genotipli bir bitkinin çiçekleri ss genotipli bir bitkinin polenleriyle tozlaştırılmış ve tohumlar oluşmuştur.
Bu tohumlardan yüzde kaçının kabuk dormansisi göstermesi beklenir?

A) 0 B) 25 C) 50 D) 75 E) 100

13. ABA hormonunu sentezleyemeyen mutant bireyler üzerinde yapılan bir çalışmada bu bireylerin tohumlarının, henüz ana bitki üzerindeki nemli meyvelerin içindeyken çimlenmeye başladığı gözlenmiştir. Normal bireylerin tohumları ise aynı koşullarda meyve içinde çimlenmemektedir.
Bu gözlemle ilgili en uygun açıklama aşağıdakilerden hangisidir?

A) ABA, tohumda çimlenmeyi baskılayarak dormansinin sürmesini sağlar. B) Giberellin, tohumda dormansiyi sürdüren başlıca hormon olarak görev yapar. C) Mutant tohumlar çimlenmek için ortamdan su almaya gereksinim duymaz. D) ABA, tohum kabuğunu inceltip su geçişini artırarak çimlenmeyi hızlandırır. E) Meyve içindeki yüksek nem, normal tohumlarda dormansiyi kendiliğinden kırar.

14. Besinini yağ olarak depolayan çimlenmekte olan tohumlar, eşit miktarlarda iki kapalı düzeneğe yerleştirilmiştir. Birinci düzenekte açığa çıkan CO₂'nin tamamını tutan KOH çözeltisi bulunmakta, ikincisinde bulunmamaktadır. Sıcaklık ve basınç sabit tutulduğunda belirli bir sürede birinci düzenekteki gaz hacmi 18 mL, ikinci düzenekteki gaz hacmi 2 mL azalmıştır.
Buna göre bu sürede tohumların ürettiği CO₂ hacmi kaç mL'dir?

A) 2 B) 16 C) 18 D) 20 E) 36

15. Çimlenmeye bırakılan bir fasulye tohumunda gerçekleşen bazı olaylar şunlardır:
I. Kökçüğün tohum kabuğunu yırtarak dışarı çıkması
II. Tohumun su alarak şişmesi
III. Fidenin yapraklarında fotosentezle kuru kütlenin artmaya başlaması
IV. Enzimlerin etkinleşip depo besinlerin parçalanması
Bu olayların gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisidir?

A) II – I – IV – III B) IV – II – I – III C) II – IV – III – I D) I – II – IV – III E) II – IV – I – III

16. K ve L türlerinin tohumları hasattan hemen sonra kuru bir depoda bekletilmiş ve hiçbiri çimlenmemiştir. Daha sonra her iki türün tohumları su, oksijen ve sıcaklık bakımından uygun bir ortama alınmıştır. L tohumları birkaç gün içinde çimlenmiş; K tohumları ise aynı ortamda haftalarca beklediği hâlde çimlenmemiş, ancak bir süre soğukta tutulduktan sonra uygun ortama alındığında çimlenmiştir.
Bu bulgulara göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) K tohumları dormansidedir; L tohumlarını depoda dış koşul eksikliği durdurmuştur. B) İki türün tohumları da dormansidedir; dormansiyi yalnızca su alımı kırmıştır. C) K tohumlarının embriyosu depoda ölmüş, soğuk uygulaması onu canlandırmıştır. D) L tohumları dormansidedir; K tohumlarını depoda dış koşul eksikliği durdurmuştur. E) İki türde de çimlenmeyi depoda aynı etken, yani soğuk eksikliği durdurmuştur.

17. Etli meyveleri kuşlarca yenen bir bitkinin tohumları sert kabukludur. Kuşların sindirim kanalından geçip dışkıyla toprağa bırakılan tohumların çimlenme oranının, doğrudan meyveden alınıp aynı toprağa ekilen tohumlarınkinden belirgin biçimde yüksek olduğu bulunmuştur.
Bu bulguya göre,
I. Sindirim kanalındaki etkenler tohum kabuğunu aşındırarak su ve oksijen geçişini artırmış olabilir.
II. Bu türde kabuk dormansisinin kırılması ile tohumların dağılması aynı olay sırasında gerçekleşebilmektedir.
III. Sindirim kanalından geçiş embriyonun genotipini değiştirerek dormansiyi kırmıştır.
IV. Bu türde dormansinin nedeni tohumdaki giberellin miktarının yüksek olmasıdır.
yargılarından hangileri desteklenir?

A) Yalnız I B) I ve III C) I ve II D) II ve IV E) I, II ve IV

18. Aydınlık bir ortamda çimlendirilen mısır tohumlarından her gün eşit sayıda örnek alınmış; örnekler kurutularak tohumun ve ondan gelişen fidenin toplam kuru kütlesi ölçülmüştür. Ölçüm sonuçları grafikte verilmiştir.
Buna göre,
I. İlk altı gündeki azalma, depo maddelerinin solunumda harcanmasıyla açıklanır.
II. Altıncı günden sonraki artış, fidenin çevreden aldığı suyun kütlesinden kaynaklanır.
III. Altıncı günden sonra fidenin ürettiği organik madde, solunumda tükettiğinden fazladır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III

19. Aynı partiden alınan ve her birinin başlangıçtaki toplam kuru kütlesi 32 g olan iki tohum grubu çimlendirilmiştir. Karanlıkta tutulan gruptaki tohum ve fidelerin toplam kuru kütlesi her gün 0,4 g azalmıştır. Aydınlıkta tutulan grupta ilk 5 gün, yapraklar henüz fotosentez yapamadığı için kuru kütle aynı hızla azalmış; 5. günün sonundan itibaren ise fotosentez nedeniyle toplam kuru kütle her gün net 0,6 g artmıştır.
Buna göre 10. günün sonunda aydınlıktaki grubun toplam kuru kütlesi karanlıktaki gruptan kaç g fazladır?

A) 2 B) 3 C) 5 D) 7 E) 10

20. Çimlenmekte olan bir tohumda başlangıçta endospermin kuru kütlesi 30 mg, embriyonun kuru kütlesi 5 mg'dır. Belirli bir sürenin sonunda endospermin kuru kütlesinin %60'ı kullanılmıştır. Kullanılan maddenin 1/3'ü hücresel solunumla CO₂ ve su olarak kaybedilmiş, kalanı gelişen fidenin dokularına katılmıştır. Bu sürede fotosentez gerçekleşmemiştir.
Buna göre bu sürenin sonunda fidenin kuru kütlesi kaç mg'dır?

A) 6 B) 11 C) 12 D) 17 E) 23

BİYOLOJİ TESTİ BİTTİ.

TOHUM ÇİMLENMESİ, DORMANSİ VE ÇİMLENME ARASINDAKİ İLİŞKİ — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

BİYOLOJİ

1-D 2-A 3-D 4-A 5-C 6-B 7-B 8-C 9-B 10-E

11-D 12-E 13-A 14-B 15-E 16-A 17-C 18-E 19-C 20-D

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com