1. Özümleme, depo, havalandırma ve iletim parankiması bir bitkide birbirinden farklı görevler üstlenir.
Bu dört parankima çeşidinin ortak özelliği olarak,
I. hücrelerinde bol miktarda kloroplast bulunması,
II. hücrelerinin olgunlukta canlı kalması,
III. çeperlerinin ligninle kalınlaşması
özelliklerinden hangileri gösterilebilir?

2. Armut meyvesinin etli kısmında dişe gelen sert taneler, çeperleri ligninle kalınlaşmış hücrelerden oluşur.
Bu hücrelerle ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?

3. Bir yaprağın enine kesitinde 1 mm²'lik alan incelendiğinde palizat parankiması hücrelerinin sayısı 5,0×10⁵, sünger parankiması hücrelerinin sayısı 2,5×10⁵ olarak bulunmuştur. Aynı alanda palizat parankiması hücrelerinde ortalama 40, sünger parankiması hücrelerinde ortalama 16 kloroplast sayılmıştır.
Buna göre bu alanda palizat parankimasının taşıdığı kloroplast sayısı, sünger parankimasının taşıdığı kloroplast sayısının kaç katıdır?

4. Şemada, bir bitkiden alınan iki destek dokusunun (K ve L) çeper özellikleri karşılaştırılmıştır.
Bu karşılaştırmaya dayanarak,
I. L dokusunun çeperindeki birikim, hücrenin çevresiyle madde alışverişini güçleştirir.
II. K dokusunun çeperinde biriken madde, bitkinin kendi ürettiği bir polisakkarittir.
III. L dokusunun çeperinde biriken madde, K dokusundakinin su çekme yeteneği artmış bir biçimidir.
yargılarından hangileri doğrudur?

5. Şemada beş bitki yapısı ile bu yapılarda gözlenen baskın hücre özelliği eşleştirilmiştir.
Buna göre bu yapıların hangisinde baskın olan doku, parankima çeşitlerinden biri DEĞİLDİR?

6. Tabloda, bir bitkiden alınan dört doku örneğinde yapılan gözlemler verilmiştir.
Bataklıkta yetişen ve kökleri sürekli su altında kalan bir bitkinin kökünde oranının en yüksek olması beklenen örnek ile bu örneğin bitkiye sağladığı yarar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

7. Havuç kökünün depo bölgesinden, mikroskopla yalnız depo parankiması hücrelerinden oluştuğu doğrulanan küçük doku parçaları alınmıştır. Bu parçalar gerekli besin ve bitki hormonlarını içeren steril bir ortamda yetiştirildiğinde hücreler bölünmeye başlamış, önce düzensiz bir hücre kümesi, ardından kök ve sürgün taşıyan yeni havuç bitkileri oluşmuştur.
Bu sonuç, depo parankiması hücreleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisini gösterir?

8. Yaşlı bir ağacın gövdesinde, soymuktan odunun iç kısımlarına doğru enine yönde ışınsal şeritler hâlinde uzanan hücreler bulunmaktadır. Bu şeritler boyunca organik maddenin enine yönde taşındığı, gövdeye hücresel solunumu durduran bir zehir uygulandığında ise bu taşımanın kesildiği belirlenmiştir.
Bu taşımayı yapan hücrelerin ait olduğu doku ile taşımanın zehirden etkilenmesinin nedeni aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

9. Bir bitkinin gövdesinde, sklerenkima liflerine dönüşecek hücreler büyüme ucundan aşağıya doğru farklı bölgelerde incelenmiştir:
• Uzamakta olan bölgede bu hücrelerin çeperi ince ve ligninsizdir; hücreler çekirdek ve sitoplazma taşır.
• Uzamasını tamamlamış bölgede hücrelerin çeperinde lignin birikmektedir; hücreler hâlâ çekirdek ve sitoplazma taşır.
• Daha olgun bölgede hücrelerin çeperi kalın ve ligninlidir; hücrelerin içi boştur ve bölge bitkiye desteklik sağlamayı sürdürür.
Bu gözlemlere göre,
I. Lignin birikimi, hücre uzamasını tamamladıktan sonra başlar.
II. Çeperdeki lignin, protoplast henüz canlıyken biriktirilir.
III. Protoplastın ölmesiyle bu hücrelerin desteklik görevi sona erer.
IV. Olgun lif hücreleri gerektiğinde yeniden bölünerek yara dokusu oluşturabilir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

10. Kurak bölgelerde yaşayan etli gövdeli bir bitkinin gövdesinin iç kısmında, ince çeperli, büyük merkezi kofulu ve su tutan müsilaj içeren hücreler bulunmaktadır. Yağıştan sonra gövdenin hacmi belirgin biçimde artmakta, uzun kurak dönemlerde ise gövde büzüşmektedir.
Bu bitkiyle ilgili olarak,
I. Söz konusu hücreler, depo parankimasının su depolamaya özelleşmiş bir türüdür.
II. Gövdenin şişip büzüşebilmesi, bu hücrelerin çeperlerinin ince ve esnek olmasıyla ilişkilidir.
III. Bu hücrelerde suyun tutulması, çeperde biriken ligninin suyu bağlamasıyla sağlanır.
IV. Bu hücreler olgunlaştıklarında protoplastlarını yitirir ve suyu boşalan hücre içinde depolar.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

11. Bir öğrenci, olgun hâldeki kollenkima ve sklerenkima dokularını aşağıdaki yedi özellik bakımından karşılaştıracaktır:
1. Hücrelerinin protoplastını koruması
2. Bitkiye mekanik desteklik sağlaması
3. Çeperinde lignin birikmesi
4. Hücre çeperinin kalınlaşmış olması
5. Uzamakta olan organlarda çeperin esneyerek büyümeye uyum sağlaması
6. Hücrelerinin meristem hücrelerinin farklılaşmasıyla oluşması
7. Bazı hücrelerinin meyve etinde sert tanecikler oluşturması
Bu özelliklerden kaç tanesi iki dokunun ORTAK özelliğidir?

12. Bir otsu bitkinin genç gövdesinden ve yaprağından hazırlanan kesitlerde, olgun hâldeki hücreler özelliklerine göre gruplandırılıp sayılmıştır:
• K: ince çeperli, hücreler arası boşluklu, nişasta taneli hücreler — 480
• L: çeperi yalnız köşelerde selüloz ve pektinle kalınlaşmış, uzamakta olan bölgedeki hücreler — 120
• M: uzun, iğ biçimli, çeperi baştan başa ligninle kalınlaşmış hücreler — 150
• N: kısa, çeperi ligninle kalınlaşmış, sert tanecik oluşturan hücreler — 50
• P: sık dizili, silindir biçimli, kloroplastça zengin hücreler — 200
Buna göre sayılan hücrelerin yüzde kaçı canlıdır?

13. Aynı bitkiden alınan, genetik olarak özdeş çelikler iki gruba ayrılmıştır. K grubu tam güneş ışığında, L grubu gölgede yetiştirilmiş; diğer koşullar eşit tutulmuştur. Gelişen yaprakların kesitlerinde K grubunda palizat parankimasının 2-3 hücre katı, L grubunda ise tek hücre katı hâlinde olduğu; birim yaprak alanındaki kloroplast sayısının K grubunda daha fazla olduğu görülmüştür.
Bu sonuçlara göre,
I. Palizat parankimasının kat sayısı, çevre koşuluna göre değişebilir.
II. Gruplar arasındaki kat sayısı farkı, genetik bir değişimle açıklanamaz.
III. L grubunun yapraklarında özümleme parankiması bulunmaz.
IV. K grubunda kazanılan çok katlı palizat yapısı, bu bitkilerin tohumdan gelişen yavrularına aktarılır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

14. Bir bitkinin uzamasını sürdüren genç gövdesinde desteklik büyük ölçüde kollenkima ile sağlanırken, uzamasını tamamlamış olgun gövdesinde bu görevi sklerenkima üstlenir.
İki dokunun bitkideki bu dağılımı aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

15. Toprak altındaki bir yumrudan alınan doku örneği nişasta taneleri bakımından zengindir ve renksizdir. Bu yumru topraktan çıkarılıp bir süre ışıkta bekletildiğinde yüzeye yakın bölgeleri yeşile döner.
Bu gözlemden depo parankiması hücreleriyle ilgili,
I. Yeşilleşen bölgede depolanan nişasta, ışığın etkisiyle kloroplasta dönüşmüştür.
II. Bu hücreler olgunlukta canlılığını korumaktadır.
III. Hücrelerdeki renksiz plastitler ışık etkisiyle renk değiştirmiştir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

16. Bir bitkiden alınan iki destek dokusu örneğinin (X ve Y) kollenkima mı sklerenkima mı olduğu belirlenmek istenmektedir. Her iki örnekte de hücre çeperlerinin kalınlaştığı, hücrelerin uzunca olduğu ve örneklerin genç gövdeden alındığı bilinmektedir.
Aşağıdaki ek gözlemlerden hangisi TEK BAŞINA, X'in kollenkima olduğunu göstermeye yeter?

17. Karanlıkta çimlendirilen bir tohumda depo parankimasındaki nişasta miktarı ile gelişen fidenin boyu on gün boyunca ölçülmüş, elde edilen değişimler grafikte verilmiştir.
Bu grafiklere göre,
I. Karanlıkta tutulan fide, boyu uzadıkça kendi organik maddesini üretmeye başlamıştır.
II. Fidenin boyca uzaması, tohumdaki nişastanın azalmasıyla birlikte gerçekleşmiştir.
III. Fidenin gelişimini onuncu günden sonra sürdürebilmesi için dışarıdan ışık alması gerekir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

18. Aynı türe ait fidanlar, rüzgâr dışındaki koşullar eşit tutularak sekiz hafta yetiştirilmiş ve sonunda yapılan ölçümler tabloda verilmiştir.
Bu verilere dayanarak,
I. Mekanik zorlanma arttıkça gövdedeki destek dokusunun oranı artmıştır.
II. Kollenkima oranındaki artış, hücre çeperlerinin ligninle kalınlaşmasından kaynaklanmıştır.
III. Destek dokusu oranındaki artışa, gövdenin boyca uzamasındaki azalma eşlik etmiştir.
sonuçlarından hangilerine ulaşılabilir?

19. Bir bitkide, yaprak mezofilinin alt bölümündeki sünger parankimasında hücreler arası boşlukları belirgin biçimde dar olan mutant bireyler saptanmıştır. Bu bireylerde stomaların sayısı ve açılıp kapanması, palizat parankimasının yapısı ve kloroplast sayısı normaldir. Işık ve su yeterliyken mutant bireylerin yapraklarında fotosentez hızının düşük olduğu ölçülmüştür.
Bu düşüş öncelikle aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

20. Bir öğrenci, temel doku çeşitlerini bitkilerdeki örnekleriyle aşağıdaki gibi eşleştirmiştir:
I. Depo parankiması – patates yumrusunun iç kısmı
II. Havalandırma parankiması – nilüfer yaprak sapı
III. Kollenkima – keten bitkisinin dokuma lifleri
IV. Sklerenkima – ceviz kabuğu
V. Özümleme parankiması – havuç kökünün turuncu etli kısmı
VI. Kollenkima – genç yaprak saplarında epidermisin altındaki şeritler
VII. Su depo parankiması – kaktüs gövdesinin etli iç kısmı
VIII. Sklerenkima – armut meyvesinin etindeki sert taneler
IX. Havalandırma parankiması – ıspanak yaprağının üst yüzündeki sık dizili, kloroplastça zengin tabaka
Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?