Suyun Taşınmasında Stomaların Rolü — Çalışma Kağıdı
Ad Soyad: ______________________ Tarih: 07.10.2026 20 soru AYT Biyoloji
Soru Kitapçığı
Suyun Taşınmasında Stomaların Rolü — Çalışma Kağıdı
Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut
20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada
- Bu testte 20 soru vardır.
- Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.
1. Aydınlık ortama alınan bir yaprakta, komşu epidermis hücrelerinden bekçi hücrelerine potasyum iyonu (K⁺) taşındığı ölçülmüştür. Bu iyon girişinin stomayı açan olay aşağıdakilerden hangisidir?
2. Güneşli bir günde, yaprak yüzeyinden su buharlaşması sürerken yaprağın sıcaklığının çevredeki havadan birkaç derece düşük kaldığı ölçülmüştür. Bu ölçüm terlemenin bitkiye sağladığı hangi yararı gösterir?
3. Sulama koşulları aynı tutulan iki saksı bitkisinden birinin yapraklarına absisik asit çözeltisi püskürtülmüştür. Kısa süre sonra bu bitkide terleme hızının belirgin biçimde düştüğü ve yaprak yüzeyindeki açıklıkların daraldığı belirlenmiştir. Bu bulgu absisik asidin hangi etkisiyle açıklanır?
4. Grafikte, sıcak ve güneşli bir günde bir bitkinin yapraklarında üçer saatlik aralıklarla ölçülen ortalama terleme hızı verilmiştir. Bu bitkinin 06.00-21.00 arasında terlemeyle kaybettiği su kaç gramdır?
5. Bekçi hücrelerinin stoma açıklığına bakan çeperi kalın ve az esnek, karşı yüzdeki çeperi ise incedir. Turgor basıncı yükseldiğinde bu çeper farkının açıklık oluşmasını sağlaması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
6. Yapraklarındaki stomalar açık olan bir bitkiye aşağıdaki değişiklikler uygulanmıştır.
I. Ortamın bağıl neminin azaltılması
II. Yaprak yüzeyindeki hava akımının artırılması
III. Ortam sıcaklığının düşürülmesi
Stoma açıklığı değişmediğine göre, bu değişikliklerden hangileri bitkinin terleme hızını artırır?
7. Tabloda, aynı bitkiden alınan eşit büyüklükteki iki sürgünde yalnız ortamın bağıl nemi değiştirilerek ölçülen terleme hızları verilmiştir. II. deneyde ölçülen terleme hızı, I. deneydekine göre yüzde kaç artmıştır?
8. Aynı bitkiden alınmış, eşit büyüklükte ve stomaları açık dört yaprağa şu uygulamalar yapılmıştır:
- K yaprağında hiçbir yüzey kapatılmamıştır.
- L yaprağında yalnız üst yüzey vazelinle kapatılmıştır.
- M yaprağında yalnız alt yüzey vazelinle kapatılmıştır.
- N yaprağında iki yüzey de vazelinle kapatılmıştır.
Vazelin su buharı geçirmez. Yapraklar aynı ortamda 3 saat bekletildiğinde kütle kayıpları K'de 45 mg, L'de 36 mg, M'de 9 mg ölçülmüş; N'de ölçülemeyecek kadar az kalmıştır.
Buna göre K yaprağındaki toplam su kaybının yüzde kaçı alt yüzeyden gerçekleşmiştir?
9. Sıcak ve güneşli bir günde, ışık şiddeti değişmediği hâlde stomalarının büyük bölümü kapanan bir bitkide kısa süre içinde ortaya çıkabilecek değişiklikler aşağıda sıralanmıştır.
I. Yaprak sıcaklığı yükselir.
II. Kökten yapraklara mineral taşınması yavaşlar.
III. Yaprak içindeki CO₂ derişimi artar.
IV. Ksilemde suyun yukarı taşınma hızı artar.
Bu değişikliklerden hangilerinin gerçekleşmesi beklenir?
10. Stomaların açılıp kapanmasını yaprak içindeki karbondioksit derişimi de etkiler. Bir deneyde, aydınlık ortamda stomaları açık olan bir bitkinin bulunduğu kapalı düzeneğe, diğer koşullar değiştirilmeden karbondioksit oranı yüksek hava verilmiştir.
I. Bekçi hücrelerinden K⁺ ve su çıkışı olur, stoma açıklığı daralır.
II. Stoma açıklığı daraldığı için terleme hızı azalır.
III. Stoma açıklığı daraldığı için yaprak içine karbondioksit girişi durur ve fotosentez hemen sona erer.
Bu uygulamadan sonra yukarıdakilerden hangilerinin gerçekleşmesi beklenir?
11. Kurak bir bölgede yetişen X bitkisinin yapraklarında stomalar alt yüzeyde, epidermisteki çukurların dibinde yer alır ve çukurların ağzı yoğun tüylerle örtülüdür. Su yüzeyinde yüzen yapraklara sahip Y su bitkisinde ise stomalar yaprağın havayla temas eden üst yüzeyinde bulunur.
Bu iki bitkideki stoma yerleşimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
12. Bir bitkinin stomalarından içeri aldığı her 1 g karbondioksite karşılık 300 g su buharı kaybettiği belirlenmiştir. Bu bitki bir gün içinde stomalarından 26,4 kg su kaybetmiştir. Alınan karbondioksitin tamamının fotosentezde glikoza dönüştürüldüğü varsayılmaktadır. Fotosentezin özet denklemi 6CO₂ + 6H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6O₂ olarak verilmiştir. (C: 12, H: 1, O: 16 g/mol)
Buna göre bu bitkinin o gün ürettiği glikoz kaç gramdır?
13. Bir bitkinin yaprağında alt epidermiste milimetrekare başına ortalama 300, üst epidermiste 50 stoma bulunmaktadır. Yaprağın her bir yüzünün alanı 20 cm²'dir. Her stoma iki bekçi hücresiyle çevrilidir. (1 cm² = 100 mm²)
Buna göre bu yapraktaki toplam bekçi hücresi sayısı kaç bindir?
14. Bir yaprağın epidermisinden alınan eşit büyüklükte üç şerit, farklı koşullardaki çözeltilerde bir süre bekletilmiş ve elde edilen veriler tabloda toplanmıştır. Bu verilere göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
15. Yaprak epidermisi hücrelerinin çoğunda kloroplast bulunmazken bekçi hücrelerinde kloroplast bulunur. Bir deneyde, bekçi hücrelerindeki fotosentezi seçici olarak engelleyen bir uygulama yapılan yapraklarda, ışık verildiğinde stoma açılmasının uygulama yapılmayan yapraklara göre belirgin biçimde yavaşladığı gözlenmiştir.
Bu bulgu en iyi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
16. Toprağı kurumaya başlayan bir bitkide, ışık şiddeti ve sıcaklık değişmediği hâlde öğleden sonra stomaların büyük bölümünün kapandığı görülmüştür. Bu kapanmanın bitkiye etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
17. Kurak bir bölgede yetişen iki bitki türünde stoma açıklığı ile günlük su kaybı ölçülmüş, sonuçlar tabloda toplanmıştır. Y türünün kurak ortama uyumu aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
18. Bir öğrenci stomaların açılıp kapanma düzeneğiyle ilgili aşağıdaki ifadeleri yazmıştır.
Bu ifadelerden hangisi YANLIŞTIR?
19. Toprağı sulanmış bir bitkide sıcak ve güneşli bir yaz gününde stoma açıklığı ölçülmüştür. Açıklık sabah saatlerinde en yüksek değerine ulaşmış, ışık şiddetinin en yüksek olduğu öğle saatlerinde belirgin biçimde azalmış, öğleden sonra hava serinlediğinde kısmen yeniden artmıştır.
Öğle saatlerindeki azalmanın en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
20. Aynı türden, aynı büyüklükteki iki bitkide stoma açıklığı ve terleme hızı ölçülmüştür. Birinci bitkinin stomalarının tamamen açık olduğu hâlde terleme hızının çok düşük kaldığı; ikinci bitkinin stomalarının kısmen kapalı olduğu hâlde terleme hızının birinciden belirgin biçimde yüksek olduğu belirlenmiştir. İki bitkinin toprak nemi aynıdır.
Bu sonuçları açıklayabilecek ortam koşulları, birinci ve ikinci bitki için sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
BİYOLOJİ TESTİ BİTTİ.
SUYUN TAŞINMASINDA STOMALARIN ROLÜ — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI
1-C 2-E 3-D 4-B 5-A 6-C 7-D 8-D 9-A 10-C
11-A 12-B 13-E 14-E 15-C 16-A 17-B 18-D 19-B 20-E
8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com