sekizgenacademy.com

Suyun Taşınmasında Stomaların Rolü — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 07.10.2026     20 soru AYT Biyoloji

Soru Kitapçığı

Suyun Taşınmasında Stomaların Rolü — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

AYT • Biyoloji BİYOLOJİ TESTİ A
  1. Bu testte 20 soru vardır.
  2. Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. Aydınlık ortama alınan bir yaprakta, komşu epidermis hücrelerinden bekçi hücrelerine potasyum iyonu (K⁺) taşındığı ölçülmüştür. Bu iyon girişinin stomayı açan olay aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bekçi hücrelerinden su çıkması ve hücrelerin büzülmesi B) Bekçi hücrelerinin boyca kasılarak açıklığı genişletmesi C) Bekçi hücrelerinin su alarak turgorunun yükselmesi D) Komşu epidermis hücrelerinin şişip bekçi hücrelerini itmesi E) Bekçi hücrelerinin su potansiyelinin yükselmesi

2. Güneşli bir günde, yaprak yüzeyinden su buharlaşması sürerken yaprağın sıcaklığının çevredeki havadan birkaç derece düşük kaldığı ölçülmüştür. Bu ölçüm terlemenin bitkiye sağladığı hangi yararı gösterir?

A) Yaprağa giren karbondioksit miktarının artırılması B) Yaprak hücrelerinin turgorunun yükseltilmesi C) Yaprak hücrelerinde su birikiminin sağlanması D) Yaprak yüzeyindeki gözeneklerin genişletilmesi E) Yaprağın aşırı ısınmasının önlenmesi

3. Sulama koşulları aynı tutulan iki saksı bitkisinden birinin yapraklarına absisik asit çözeltisi püskürtülmüştür. Kısa süre sonra bu bitkide terleme hızının belirgin biçimde düştüğü ve yaprak yüzeyindeki açıklıkların daraldığı belirlenmiştir. Bu bulgu absisik asidin hangi etkisiyle açıklanır?

A) Yaprak yüzeyinde su geçirmeyen mumsu bir tabaka oluşturması B) Kökten alınan suyun yaprağa taşınmasını yavaşlatması C) Bekçi hücrelerinin çeperlerini kalınlaştırarak esnekliği azaltması D) Bekçi hücrelerinden iyon ve su çıkışına yol açması E) Yaprak hücrelerinin su tüketimini artırarak nemi azaltması

4. Grafikte, sıcak ve güneşli bir günde bir bitkinin yapraklarında üçer saatlik aralıklarla ölçülen ortalama terleme hızı verilmiştir. Bu bitkinin 06.00-21.00 arasında terlemeyle kaybettiği su kaç gramdır?

A) 17 B) 51 C) 68 D) 85 E) 102

5. Bekçi hücrelerinin stoma açıklığına bakan çeperi kalın ve az esnek, karşı yüzdeki çeperi ise incedir. Turgor basıncı yükseldiğinde bu çeper farkının açıklık oluşmasını sağlaması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

A) İnce çeperin daha çok gerilip hücreleri dışa kıvırması B) Kalın çeperin su alarak genişleyip açıklığı dışa itmesi C) İki hücre arasındaki çeperin çözünerek ortadan kalkması D) Hücrelerin eşit oranda şişerek birbirine daha çok yaslanması E) Bekçi hücrelerindeki kloroplastların çepere basınç yapması

6. Yapraklarındaki stomalar açık olan bir bitkiye aşağıdaki değişiklikler uygulanmıştır.
I. Ortamın bağıl neminin azaltılması
II. Yaprak yüzeyindeki hava akımının artırılması
III. Ortam sıcaklığının düşürülmesi
Stoma açıklığı değişmediğine göre, bu değişikliklerden hangileri bitkinin terleme hızını artırır?

A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III

7. Tabloda, aynı bitkiden alınan eşit büyüklükteki iki sürgünde yalnız ortamın bağıl nemi değiştirilerek ölçülen terleme hızları verilmiştir. II. deneyde ölçülen terleme hızı, I. deneydekine göre yüzde kaç artmıştır?

A) 18 B) 40 C) 60 D) 150 E) 250

8. Aynı bitkiden alınmış, eşit büyüklükte ve stomaları açık dört yaprağa şu uygulamalar yapılmıştır:
- K yaprağında hiçbir yüzey kapatılmamıştır.
- L yaprağında yalnız üst yüzey vazelinle kapatılmıştır.
- M yaprağında yalnız alt yüzey vazelinle kapatılmıştır.
- N yaprağında iki yüzey de vazelinle kapatılmıştır.
Vazelin su buharı geçirmez. Yapraklar aynı ortamda 3 saat bekletildiğinde kütle kayıpları K'de 45 mg, L'de 36 mg, M'de 9 mg ölçülmüş; N'de ölçülemeyecek kadar az kalmıştır.
Buna göre K yaprağındaki toplam su kaybının yüzde kaçı alt yüzeyden gerçekleşmiştir?

A) 20 B) 25 C) 75 D) 80 E) 400

9. Sıcak ve güneşli bir günde, ışık şiddeti değişmediği hâlde stomalarının büyük bölümü kapanan bir bitkide kısa süre içinde ortaya çıkabilecek değişiklikler aşağıda sıralanmıştır.
I. Yaprak sıcaklığı yükselir.
II. Kökten yapraklara mineral taşınması yavaşlar.
III. Yaprak içindeki CO₂ derişimi artar.
IV. Ksilemde suyun yukarı taşınma hızı artar.
Bu değişikliklerden hangilerinin gerçekleşmesi beklenir?

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV

10. Stomaların açılıp kapanmasını yaprak içindeki karbondioksit derişimi de etkiler. Bir deneyde, aydınlık ortamda stomaları açık olan bir bitkinin bulunduğu kapalı düzeneğe, diğer koşullar değiştirilmeden karbondioksit oranı yüksek hava verilmiştir.
I. Bekçi hücrelerinden K⁺ ve su çıkışı olur, stoma açıklığı daralır.
II. Stoma açıklığı daraldığı için terleme hızı azalır.
III. Stoma açıklığı daraldığı için yaprak içine karbondioksit girişi durur ve fotosentez hemen sona erer.
Bu uygulamadan sonra yukarıdakilerden hangilerinin gerçekleşmesi beklenir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III

11. Kurak bir bölgede yetişen X bitkisinin yapraklarında stomalar alt yüzeyde, epidermisteki çukurların dibinde yer alır ve çukurların ağzı yoğun tüylerle örtülüdür. Su yüzeyinde yüzen yapraklara sahip Y su bitkisinde ise stomalar yaprağın havayla temas eden üst yüzeyinde bulunur.
Bu iki bitkideki stoma yerleşimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) X'te stoma çevresinde nemli hava tutulur; Y'de stomalar gaz alışverişi için havayla temas eder. B) X'te stomaların çukurda olması CO₂ alımını artırır; Y'de üst yüzeydeki stomalar suyu emer. C) X'te tüyler havadaki suyu emip yaprağa aktarır; Y'de stomaların üstte olması terlemeyi önler. D) X'te stomalar sürekli kapalı kalır; Y'de stomaların konumu ışık soğurmayı artırmaya yöneliktir. E) X'te stomaların altta olması fotosentezi hızlandırır; Y'de stomalar fazla suyu sıvı olarak atar.

12. Bir bitkinin stomalarından içeri aldığı her 1 g karbondioksite karşılık 300 g su buharı kaybettiği belirlenmiştir. Bu bitki bir gün içinde stomalarından 26,4 kg su kaybetmiştir. Alınan karbondioksitin tamamının fotosentezde glikoza dönüştürüldüğü varsayılmaktadır. Fotosentezin özet denklemi 6CO₂ + 6H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6O₂ olarak verilmiştir. (C: 12, H: 1, O: 16 g/mol)
Buna göre bu bitkinin o gün ürettiği glikoz kaç gramdır?

A) 0,06 B) 60 C) 88 D) 180 E) 360

13. Bir bitkinin yaprağında alt epidermiste milimetrekare başına ortalama 300, üst epidermiste 50 stoma bulunmaktadır. Yaprağın her bir yüzünün alanı 20 cm²'dir. Her stoma iki bekçi hücresiyle çevrilidir. (1 cm² = 100 mm²)
Buna göre bu yapraktaki toplam bekçi hücresi sayısı kaç bindir?

A) 14 B) 140 C) 700 D) 1200 E) 1400

14. Bir yaprağın epidermisinden alınan eşit büyüklükte üç şerit, farklı koşullardaki çözeltilerde bir süre bekletilmiş ve elde edilen veriler tabloda toplanmıştır. Bu verilere göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

A) Işık, bekçi hücrelerinde su oluşturarak açıklığı genişletir. B) Solunum engelleyici, bekçi hücrelerinin çeperini sertleştirir. C) Bekçi hücreleri K⁺ iyonunu ancak ışık varken üretebilir. D) Işık, K⁺ iyonunun bekçi hücrelerine difüzyonla girmesini sağlar. E) Işıkta açılma, enerji gerektiren iyon taşınmasına bağlıdır.

15. Yaprak epidermisi hücrelerinin çoğunda kloroplast bulunmazken bekçi hücrelerinde kloroplast bulunur. Bir deneyde, bekçi hücrelerindeki fotosentezi seçici olarak engelleyen bir uygulama yapılan yapraklarda, ışık verildiğinde stoma açılmasının uygulama yapılmayan yapraklara göre belirgin biçimde yavaşladığı gözlenmiştir.
Bu bulgu en iyi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

A) Bekçi hücrelerinin fotosentezle ürettiği oksijenin stoma açıklığını genişletmesi B) Kloroplastların ışığı soğurarak bekçi hücrelerini ısıtıp genişletmesi C) Fotosentez ürünlerinin bekçi hücrelerinde osmotik basıncı artırmaya katkı sağlaması D) Fotosentezde su harcandığından bekçi hücrelerine su girişinin hızlanması E) Bekçi hücrelerinde üretilen glikozun nişastaya dönüşerek su çekmesi

16. Toprağı kurumaya başlayan bir bitkide, ışık şiddeti ve sıcaklık değişmediği hâlde öğleden sonra stomaların büyük bölümünün kapandığı görülmüştür. Bu kapanmanın bitkiye etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Su kaybı yavaşlar, ancak organik madde üretimi de azalır. B) Su kaybı yavaşlar ve yaprağa CO₂ girişi de hızlanır. C) Fotosentez hızı korunur, buna karşılık su kaybı azalır. D) Yaprakta biriken CO₂, fotosentez hızını yükseltmeyi sürdürür. E) Su kaybı azaldığından yaprak sıcaklığı da düşer.

17. Kurak bir bölgede yetişen iki bitki türünde stoma açıklığı ile günlük su kaybı ölçülmüş, sonuçlar tabloda toplanmıştır. Y türünün kurak ortama uyumu aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

A) Stomalarını gece kapatarak karanlıkta su kaybını durdurması B) Gaz alışverişini serin saatlerde yaparak su kaybını azaltması C) Gece açılan stomalarıyla karanlıkta da fotosentez yapabilmesi D) Gündüz stomalarını kapatarak fotosentez için su depolaması E) Yaprak yüzeyinden buharlaşan suyu geceleyin geri emmesi

18. Bir öğrenci stomaların açılıp kapanma düzeneğiyle ilgili aşağıdaki ifadeleri yazmıştır.
Bu ifadelerden hangisi YANLIŞTIR?

A) Işıkta bekçi hücrelerine K⁺ girişi, bu hücrelerin osmotik basıncını artırır. B) Bekçi hücrelerinin su potansiyeli düştüğünde komşu hücrelerden osmozla su girer. C) Stomalar terlemenin yanında CO₂ ve O₂ alışverişinde de görev yapar. D) Su, bekçi hücrelerine ATP harcanarak taşınır; K⁺ ise kendiliğinden girer. E) Kapanmada bekçi hücrelerinden K⁺ çıkar, ardından osmozla su çıkar.

19. Toprağı sulanmış bir bitkide sıcak ve güneşli bir yaz gününde stoma açıklığı ölçülmüştür. Açıklık sabah saatlerinde en yüksek değerine ulaşmış, ışık şiddetinin en yüksek olduğu öğle saatlerinde belirgin biçimde azalmış, öğleden sonra hava serinlediğinde kısmen yeniden artmıştır.
Öğle saatlerindeki azalmanın en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Işık şiddeti arttıkça bekçi hücrelerine K⁺ girişinin durması B) Su kaybının alımla karşılanamayıp bekçi hücrelerinde turgorun düşmesi C) Fotosentez hızlandığı için yaprak içindeki CO₂ derişiminin azalması D) Kök basıncının öğle saatlerinde en yüksek değerine çıkması E) Öğle saatlerinde hava neminin artmasıyla terlemenin gereksiz hâle gelmesi

20. Aynı türden, aynı büyüklükteki iki bitkide stoma açıklığı ve terleme hızı ölçülmüştür. Birinci bitkinin stomalarının tamamen açık olduğu hâlde terleme hızının çok düşük kaldığı; ikinci bitkinin stomalarının kısmen kapalı olduğu hâlde terleme hızının birinciden belirgin biçimde yüksek olduğu belirlenmiştir. İki bitkinin toprak nemi aynıdır.
Bu sonuçları açıklayabilecek ortam koşulları, birinci ve ikinci bitki için sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

A) Kuru ve rüzgârlı hava – Neme doymuş, durgun hava B) Karanlık ve serin ortam – Aydınlık ve sıcak ortam C) Yüksek ışık şiddeti – Düşük ışık şiddeti D) Bol CO₂ içeren hava – CO₂ oranı düşük hava E) Neme doymuş, durgun hava – Kuru ve rüzgârlı hava

BİYOLOJİ TESTİ BİTTİ.

SUYUN TAŞINMASINDA STOMALARIN ROLÜ — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

BİYOLOJİ

1-C 2-E 3-D 4-B 5-A 6-C 7-D 8-D 9-A 10-C

11-A 12-B 13-E 14-E 15-C 16-A 17-B 18-D 19-B 20-E

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com