sekizgenacademy.com

Solunum Sisteminin Organları, Soluk Alıp Verme Mekanizması ve Kontrolü — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 07.10.2026     20 soru AYT Biyoloji

Soru Kitapçığı

Solunum Sisteminin Organları, Soluk Alıp Verme Mekanizması ve Kontrolü — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

AYT • Biyoloji BİYOLOJİ TESTİ A
  1. Bu testte 20 soru vardır.
  2. Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. Burundan alınan hava; yutak, gırtlak, soluk borusu ve bronşlardan geçerek alveollere ulaşır. Havanın bu yolculuğuyla ilgili şu öncüller ileri sürülüyor:
I. Havanın ısıtılması ve nemlendirilmesi burun boşluğunda başlar.
II. Soluk borusunu döşeyen titrek tüylü epitel, mukusa yapışan yabancı tanecikleri yutağa doğru süpürür.
III. Hava, bronşçuklardan geçerken kılcal damarlara oksijen verir.
Bu öncüllerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III

2. Soluk borusunun çeperinde, arka yüzü açık C biçiminde kıkırdak halkalar üst üste sıralanır; halkaların açık kalan arka yüzü yemek borusuna komşudur ve bu bölge kas ile bağ dokusundan oluşur. Bu yapıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Kıkırdak halkalar boruyu açık tutar; esnek arka yüz lokmanın yemek borusundan geçişini kolaylaştırır. B) Kıkırdak halkalar sırayla kasılıp gevşeyerek havayı alveollere doğru iter. C) Halkaların açık kalan arka yüzü, yutulan lokmanın soluk borusuna kaçmasını engelleyerek hava yolunu korur. D) Kıkırdak halkalar, içinden geçen havayı ısıtarak alveollere ulaşmadan önce vücut sıcaklığına getirir. E) Kıkırdak halkalar göğüs boşluğunu genişleterek soluk alınmasını sağlar.

3. Bir kişi şarkı söylerken soluk verme süresini uzatıp kısaltabilmekte, soluğunun derinliğini ayarlayabilmektedir. Aynı kişide solunum, uykudayken de düzenli olarak sürmektedir. Bu iki gözlem birlikte değerlendirildiğinde solunumun denetimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Solunum istem dışı sürdürülür; istemli denetim bu işleyişi sınırlı ölçüde değiştirebilir. B) Solunum yalnızca istemli olarak denetlenir; uykuda bu denetim bilinç dışı biçimde kendiliğinden sürer. C) Uykuda solunumun sürmesi, akciğerlerin esnekliği sayesinde kendiliğinden gerçekleşir. D) Şarkı söylerken solunumun değişmesi, akciğer hacminin kalıcı olarak artmasından kaynaklanır. E) Soluk verme süresinin uzatılabilmesi, soluk verme kaslarının istem dışı çalıştığını gösterir.

4. Şemada, dinlenme hâlindeki bir insanda soluk alma sırasında gerçekleşen olaylar sırasıyla verilmiştir. Şemada "?" ile gösterilen basamakta gerçekleşen olay aşağıdakilerden hangisidir?

A) Diyafram gevşeyip kubbeleşerek yukarı doğru yükselir. B) Akciğerlerin içindeki hava miktarı azaldığından basınç düşer. C) Akciğerlerin içindeki havanın basıncı dış ortam basıncının üzerine çıkar. D) Akciğerlerin içindeki havanın basıncı dış ortam basıncının altına iner. E) Göğüs boşluğunda bulunan hava alveollere doğru sıkıştırılır.

5. Dinlenme hâlinde soluk verme, kasılmış olan kasların gevşemesiyle ve akciğerlerin esnekliğiyle gerçekleşir. Ağır egzersizde ise soluk verme daha derin ve hızlıdır. Bu iki durum karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Zorlu soluk vermede diyafram daha güçlü kasılarak göğüs boşluğunu daraltır ve havayı dışarı iter. B) Dinlenmede ek kas çalışması gerekmez; zorlu soluk vermede karın ve iç kaburga kasları kasılır. C) Dinlenmede soluk verme, göğüs boşluğunun hacminin artmasıyla gerçekleşir. D) İki durumda da soluk verme, diyaframın kasılmasıyla başlatılır. E) Zorlu soluk vermede havanın dışarı atılması yalnızca akciğerlerin esnekliğiyle sağlanır.

6. Alveollerin iç yüzeyini ince bir sıvı tabaka kaplar. Bu sıvıdaki yüzey gerilimi alveolleri büzülmeye zorlar; alveol çeperindeki hücrelerin salgıladığı yüzey aktif madde ise bu gerilimi azaltır. Erken doğan bir bebekte bu maddenin yeterince salgılanamadığı saptanmıştır. Bu bebekte aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenir?

A) Alveollerdeki yüzey geriliminin azalmasıyla alveollerin aşırı genişlemesi B) Alveollerin gaz değişimi yüzeyi arttığından soluk almanın kolaylaşması C) Soluk verme kasları çalışmadığından havanın dışarı atılamaması D) Alveolleri açık tutmak güçleştiğinden soluk alma için harcanan çabanın artması E) Göğüs boşluğunun hacmi artmadığından akciğerlere hava girememesi ve solunumun durması

7. Alveollerden kılcal damarlardaki kana oksijen difüzyonla geçer. Bu geçişin hızını etkileyebilecek bazı durumlar şunlardır:
I. Alveol çeperinin ve kılcal damar çeperinin kalınlaşması
II. Alveolleri saran kılcal damarlara gelen kandaki oksijen kısmi basıncının daha düşük olması
III. Alveol havasındaki oksijen kısmi basıncının artması
IV. Alveolleri saran kılcal damar ağının seyrelmesi
Bu durumlardan hangileri, alveollerden kana birim zamanda geçen oksijen miktarını azaltır?

A) I ve II B) I ve IV C) II ve III D) I, II ve IV E) I, III ve IV

8. Dakika solunum hacmi, bir solukta akciğerlere alınan hava hacmi (soluk hacmi) ile dakikadaki solunum sayısının çarpımına eşittir.
Sağlıklı bir yetişkinin dinlenme hâlinde dakikadaki solunum sayısı 12, dakika solunum hacmi 6000 mL'dir. Bu kişide orta şiddetli bir egzersiz sırasında dakikadaki solunum sayısı dinlenmedekinin 2 katına, dakika solunum hacmi ise dinlenmedekinin 5 katına çıkmaktadır.
Buna göre bu kişinin egzersiz sırasındaki soluk hacmi kaç mL'dir?

A) 200 B) 500 C) 1000 D) 1250 E) 2500

9. Gırtlağın altındaki bir tıkanıklık nedeniyle boyun bölgesinden soluk borusuna dışarıya açılan bir delik açılan bir hasta, bir süre yalnızca bu delik yoluyla soluk alıp vermektedir. Hastanın soluk borusu, bronşları ve akciğerleri sağlıklıdır; solunum kasları ve sinirsel denetimi olağan biçimde çalışmaktadır.
Bu hastanın solunumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi beklenir?

A) Gaz alışverişi, alveoller yerine büyük ölçüde soluk borusu çeperinde gerçekleşir. B) Soluk alma, diyafram ve dış kaburgalar arası kaslar kasılmadan gerçekleşir. C) Soluk alınan hava, burun boşluğunda ısıtılıp nemlendirilmeden akciğerlere ulaşır. D) Solunum merkezi, kandaki karbondioksit artışına karşı duyarlılığını yitirir. E) Soluk alma sırasında akciğer içi basınç atmosfer basıncının üzerine çıkar.

10. Akciğerler ile göğüs duvarı arasında, iki katlı bir zarın sınırladığı ince bir boşluk vardır ve bu boşluktaki basınç akciğer içi basıncın altındadır. Bir kazada göğüs duvarı delinerek bu boşluk dış ortamla bağlantılı duruma gelen kişinin, o taraftaki akciğerinin söndüğü görülmüştür. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

A) Delinen bölgeden giren havanın akciğerdeki havayı dışarı itip akciğeri boşaltmasıyla B) Akciğer duvarındaki kasların delinme sırasında zedelenip kasılamamasıyla C) Diyaframın kasılamaması nedeniyle göğüs boşluğunun hacminin artmamasıyla D) Zarlar arasındaki sıvının dışarı akması sonucu akciğerin göğüs duvarına yapışamamasıyla E) Akciğerde kas bulunmaması ve onu açık tutan basınç farkının ortadan kalkmasıyla

11. Bir kişi, normal soluk alıp verdikten sonra soluğunu 40 saniye tutabilmiş; bir süre hızlı ve derin soluk alıp verdikten sonra yapılan ikinci denemede ise soluğunu 90 saniye tutabilmiştir. Bu kişide soluk tutma süresinin uzamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hızlı solumayla kanda depolanan oksijen miktarının artması ve soluk alma isteğinin bu nedenle gecikmesi B) Akciğerlerde biriken hava hacminin artması ve göğüs boşluğunun daha uzun süre gergin kalması C) Hızlı solumanın kanın pH'ını düşürmesi ve düşen pH'ın solunum merkezini baskılaması D) Soluk tutma sırasında solunum merkezinin çalışmasının tümüyle durması E) Hızlı soluma sırasında kandaki karbondioksit düzeyinin düşmesi ve merkezi uyaran etkenin böylece geç birikmesi

12. Dinlenme hâlindeki bir bireyde dakikada 15 kez soluk alıp verme gerçekleşmekte ve her solukta akciğerlere 400 mL hava alınmaktadır. Bu bireyde her solunum döngüsü yalnız soluk alma ve soluk verme evrelerinden oluşmakta, soluk alma evresinin süresi soluk verme evresinin süresinin yarısı kadar sürmektedir.
Buna göre soluk alma evresi boyunca akciğerlere giren havanın ortalama akış hızı kaç mL/s'dir?

A) 100 B) 150 C) 200 D) 300 E) 600

13. İnsan solunum sistemine ait bazı yapılar şöyle numaralandırılmıştır:
1: bronşçuk · 2: gırtlak · 3: soluk borusu · 4: yutak · 5: alveol · 6: bronş · 7: burun boşluğu · 8: yemek borusu
Bir öğrenci, burundan alınan havanın gaz alışverişinin yapıldığı yere ulaşana kadar içinden geçtiği yapıları bu listeden seçip geçiş sırasına göre dizmiş ve elde ettiği rakam dizisini yedi basamaklı bir sayı olarak yazmıştır.
Öğrencinin dizilişi doğru olduğuna göre yazdığı sayı kaçtır?

A) 7243615 B) 7423165 C) 7423615 D) 7426315 E) 7483615

14. Tabloda, sağlıklı bir yetişkinden alınan akciğer hacim ve kapasite değerleri verilmiştir. Vital kapasite; soluk hacmi ile yedek soluk alma ve yedek soluk verme hacimlerinin toplamına eşittir. Buna göre bu kişinin yedek soluk alma hacmi kaç mL'dir?

A) 1700 B) 2300 C) 2900 D) 3400 E) 4100

15. Bir öğretmen, solunum mekanizmasını göstermek için şu modeli hazırlamıştır: Sert, saydam bir fanusun üst ağzı bir tıpayla kapatılmış; tıpadan geçirilen Y biçimli bir borunun fanus içinde kalan iki ucuna birer küçük balon bağlanmıştır. Fanusun açık alt ağzı esnek bir lastik zarla gergin biçimde kapatılmıştır. Zar aşağı çekildiğinde balonlar şişmekte, zar serbest bırakıldığında eski konumuna dönmekte ve balonlar sönmektedir.
Bu modelle ilgili şu yorumlar yapılıyor:
I. Lastik zarın aşağı çekilmesi, diyaframın kasılıp düzleşmesine karşılık gelir.
II. Zar aşağı çekildiğinde fanus içindeki basınç düşer ve dış ortamdaki hava borudan balonlara dolar.
III. Model, soluk almada kaburgalar arası kasların göğüs hacmini artırmaya katkısını da gösterir.
IV. Zarın serbest bırakılınca kendiliğinden eski konumuna dönmesi, dinlenme hâlinde soluk vermenin kasların gevşemesiyle gerçekleşmesine benzer.
Bu yorumlardan hangileri doğrudur?

A) I ve II B) I ve III C) II ve IV D) I, II ve III E) I, II ve IV

16. Akciğerlerin dış yüzeyi ile göğüs boşluğunun iç yüzeyini iki katlı bir zar örter; bu iki kat arasında ince, sıvı dolu bir boşluk bulunur. Dinlenme hâlindeki sağlıklı bir insanda soluk verme evresinin ortasında atmosfer basıncı P(atm), akciğer içi (alveol) basıncı P(akc) ve iki katlı zar arasındaki boşluğun basıncı P(zar) ile gösterilmiştir.
Bu üç basıncın bu andaki büyüklük sıralaması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

A) P(akc) < P(atm) < P(zar) B) P(zar) < P(akc) < P(atm) C) P(atm) < P(zar) < P(akc) D) P(akc) < P(zar) < P(atm) E) P(zar) < P(atm) < P(akc)

17. Sağlıklı bir gönüllü, burnu kapatılarak üç ayrı denemede ağzıyla kapalı bir torbanın içindeki havayı birkaç dakika boyunca solumuştur. Denemelerde torbadaki gaz bileşimi ve gönüllünün solunumundaki değişim şöyle kaydedilmiştir:
• 1. deneme: Torbaya karbondioksiti tutan bir madde konmuştur. Torbadaki oksijen giderek azalmış, karbondioksit birikmemiştir. Solunum sıklığı ve derinliği çok az artmıştır.
• 2. deneme: Torbaya tutucu madde konmamıştır. Torbadaki oksijen giderek azalmış, karbondioksit birikmiştir. Solunum sıklığı ve derinliği belirgin biçimde artmıştır.
• 3. deneme: Torba, normal havadan daha fazla oksijen ve karbondioksit içeren bir gaz karışımıyla doldurulmuştur. Solunum sıklığı ve derinliği belirgin biçimde artmıştır.
Bu sonuçlara göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

A) Solunumun hızlanmasında kandaki karbondioksit artışı, oksijen azalmasından daha belirleyicidir. B) Kandaki oksijen azalması, solunum sıklığı ve derinliği üzerinde hiçbir değişikliğe yol açmaz. C) Solunum merkezi, kandaki oksijen azaldığında karbondioksit artışına göre daha güçlü uyarılır. D) Soluduğu havadaki oksijen oranı arttıkça bireyin solunum sıklığı ve derinliği de artar. E) Kapalı ortamda solunumun hızlanması, bireyin solunumunu istemli olarak denetlemesiyle sağlanır.

18. Dinlenme hâlindeki sağlıklı bir insanda bir solunum döngüsü sırasında gerçekleşen bazı olaylar karışık olarak verilmiştir:
I. Diyafram kasılarak düzleşir.
II. Dış kaburgalar arası kaslar gevşer.
III. Göğüs boşluğunun hacmi artar.
IV. Akciğer içi basınç atmosfer basıncının üzerine çıkar.
V. Kaburgalar ve göğüs kemiği yukarı ve öne doğru hareket eder.
VI. Diyafram yukarı doğru kubbe biçimini alır.
VII. Akciğer içi basınç atmosfer basıncının altına düşer.
Buna göre bu olaylardan kaç tanesi soluk verme sırasında gerçekleşir?

A) 2 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6

19. K kişisi dakikada 12 kez soluk alıp vermekte ve her solukta 500 mL hava çekmekte; L kişisi ise dakikada 20 kez soluk alıp vermekte ve her solukta 300 mL hava çekmektedir. Her iki kişide de çekilen havanın 150 mL'si hava yollarında kalır ve gaz değişimine katılmaz. Buna göre bu iki kişinin alveollerine bir dakikada ulaşan hava hacimleri arasındaki fark kaç mL'dir?

A) 0 B) 1200 C) 1800 D) 2400 E) 3000

20. Solunum sistemine ait K ve L yapılarının bazı özellikleri şöyledir:
• K: Hava ile besinin ortak yolundan sonra gelir; içinde ses telleri bulunur ve yutkunma sırasında üst açıklığı bir kapakla kapanır.
• L: Çeperinde kıkırdak destek bulunmaz; çeperindeki düz kasların kasılmasıyla çapı belirgin biçimde daralabilir; uç kısımları alveol keselerine açılır.
Buna göre K ve L yapıları aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

A) K: Gırtlak — L: Bronşçuk B) K: Yutak — L: Bronşçuk C) K: Gırtlak — L: Bronş D) K: Soluk borusu — L: Bronşçuk E) K: Yutak — L: Bronş

BİYOLOJİ TESTİ BİTTİ.

SOLUNUM SİSTEMİNİN ORGANLARI, SOLUK ALIP VERME MEKANİZMASI VE KONTROLÜ — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

BİYOLOJİ

1-C 2-A 3-A 4-D 5-B 6-D 7-B 8-D 9-C 10-E

11-E 12-D 13-C 14-C 15-E 16-E 17-A 18-B 19-B 20-A

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com