Solunum Sisteminin Organları, Soluk Alıp Verme Mekanizması ve Kontrolü — Çalışma Kağıdı
Ad Soyad: ______________________ Tarih: 07.10.2026 20 soru AYT Biyoloji
Soru Kitapçığı
Solunum Sisteminin Organları, Soluk Alıp Verme Mekanizması ve Kontrolü — Çalışma Kağıdı
Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut
20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada
- Bu testte 20 soru vardır.
- Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.
1. Burundan alınan hava; yutak, gırtlak, soluk borusu ve bronşlardan geçerek alveollere ulaşır. Havanın bu yolculuğuyla ilgili şu öncüller ileri sürülüyor:
I. Havanın ısıtılması ve nemlendirilmesi burun boşluğunda başlar.
II. Soluk borusunu döşeyen titrek tüylü epitel, mukusa yapışan yabancı tanecikleri yutağa doğru süpürür.
III. Hava, bronşçuklardan geçerken kılcal damarlara oksijen verir.
Bu öncüllerden hangileri doğrudur?
2. Soluk borusunun çeperinde, arka yüzü açık C biçiminde kıkırdak halkalar üst üste sıralanır; halkaların açık kalan arka yüzü yemek borusuna komşudur ve bu bölge kas ile bağ dokusundan oluşur. Bu yapıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
3. Bir kişi şarkı söylerken soluk verme süresini uzatıp kısaltabilmekte, soluğunun derinliğini ayarlayabilmektedir. Aynı kişide solunum, uykudayken de düzenli olarak sürmektedir. Bu iki gözlem birlikte değerlendirildiğinde solunumun denetimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
4. Şemada, dinlenme hâlindeki bir insanda soluk alma sırasında gerçekleşen olaylar sırasıyla verilmiştir. Şemada "?" ile gösterilen basamakta gerçekleşen olay aşağıdakilerden hangisidir?
5. Dinlenme hâlinde soluk verme, kasılmış olan kasların gevşemesiyle ve akciğerlerin esnekliğiyle gerçekleşir. Ağır egzersizde ise soluk verme daha derin ve hızlıdır. Bu iki durum karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
6. Alveollerin iç yüzeyini ince bir sıvı tabaka kaplar. Bu sıvıdaki yüzey gerilimi alveolleri büzülmeye zorlar; alveol çeperindeki hücrelerin salgıladığı yüzey aktif madde ise bu gerilimi azaltır. Erken doğan bir bebekte bu maddenin yeterince salgılanamadığı saptanmıştır. Bu bebekte aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenir?
7. Alveollerden kılcal damarlardaki kana oksijen difüzyonla geçer. Bu geçişin hızını etkileyebilecek bazı durumlar şunlardır:
I. Alveol çeperinin ve kılcal damar çeperinin kalınlaşması
II. Alveolleri saran kılcal damarlara gelen kandaki oksijen kısmi basıncının daha düşük olması
III. Alveol havasındaki oksijen kısmi basıncının artması
IV. Alveolleri saran kılcal damar ağının seyrelmesi
Bu durumlardan hangileri, alveollerden kana birim zamanda geçen oksijen miktarını azaltır?
8. Dakika solunum hacmi, bir solukta akciğerlere alınan hava hacmi (soluk hacmi) ile dakikadaki solunum sayısının çarpımına eşittir.
Sağlıklı bir yetişkinin dinlenme hâlinde dakikadaki solunum sayısı 12, dakika solunum hacmi 6000 mL'dir. Bu kişide orta şiddetli bir egzersiz sırasında dakikadaki solunum sayısı dinlenmedekinin 2 katına, dakika solunum hacmi ise dinlenmedekinin 5 katına çıkmaktadır.
Buna göre bu kişinin egzersiz sırasındaki soluk hacmi kaç mL'dir?
9. Gırtlağın altındaki bir tıkanıklık nedeniyle boyun bölgesinden soluk borusuna dışarıya açılan bir delik açılan bir hasta, bir süre yalnızca bu delik yoluyla soluk alıp vermektedir. Hastanın soluk borusu, bronşları ve akciğerleri sağlıklıdır; solunum kasları ve sinirsel denetimi olağan biçimde çalışmaktadır.
Bu hastanın solunumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi beklenir?
10. Akciğerler ile göğüs duvarı arasında, iki katlı bir zarın sınırladığı ince bir boşluk vardır ve bu boşluktaki basınç akciğer içi basıncın altındadır. Bir kazada göğüs duvarı delinerek bu boşluk dış ortamla bağlantılı duruma gelen kişinin, o taraftaki akciğerinin söndüğü görülmüştür. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
11. Bir kişi, normal soluk alıp verdikten sonra soluğunu 40 saniye tutabilmiş; bir süre hızlı ve derin soluk alıp verdikten sonra yapılan ikinci denemede ise soluğunu 90 saniye tutabilmiştir. Bu kişide soluk tutma süresinin uzamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
12. Dinlenme hâlindeki bir bireyde dakikada 15 kez soluk alıp verme gerçekleşmekte ve her solukta akciğerlere 400 mL hava alınmaktadır. Bu bireyde her solunum döngüsü yalnız soluk alma ve soluk verme evrelerinden oluşmakta, soluk alma evresinin süresi soluk verme evresinin süresinin yarısı kadar sürmektedir.
Buna göre soluk alma evresi boyunca akciğerlere giren havanın ortalama akış hızı kaç mL/s'dir?
13. İnsan solunum sistemine ait bazı yapılar şöyle numaralandırılmıştır:
1: bronşçuk · 2: gırtlak · 3: soluk borusu · 4: yutak · 5: alveol · 6: bronş · 7: burun boşluğu · 8: yemek borusu
Bir öğrenci, burundan alınan havanın gaz alışverişinin yapıldığı yere ulaşana kadar içinden geçtiği yapıları bu listeden seçip geçiş sırasına göre dizmiş ve elde ettiği rakam dizisini yedi basamaklı bir sayı olarak yazmıştır.
Öğrencinin dizilişi doğru olduğuna göre yazdığı sayı kaçtır?
14. Tabloda, sağlıklı bir yetişkinden alınan akciğer hacim ve kapasite değerleri verilmiştir. Vital kapasite; soluk hacmi ile yedek soluk alma ve yedek soluk verme hacimlerinin toplamına eşittir. Buna göre bu kişinin yedek soluk alma hacmi kaç mL'dir?
15. Bir öğretmen, solunum mekanizmasını göstermek için şu modeli hazırlamıştır: Sert, saydam bir fanusun üst ağzı bir tıpayla kapatılmış; tıpadan geçirilen Y biçimli bir borunun fanus içinde kalan iki ucuna birer küçük balon bağlanmıştır. Fanusun açık alt ağzı esnek bir lastik zarla gergin biçimde kapatılmıştır. Zar aşağı çekildiğinde balonlar şişmekte, zar serbest bırakıldığında eski konumuna dönmekte ve balonlar sönmektedir.
Bu modelle ilgili şu yorumlar yapılıyor:
I. Lastik zarın aşağı çekilmesi, diyaframın kasılıp düzleşmesine karşılık gelir.
II. Zar aşağı çekildiğinde fanus içindeki basınç düşer ve dış ortamdaki hava borudan balonlara dolar.
III. Model, soluk almada kaburgalar arası kasların göğüs hacmini artırmaya katkısını da gösterir.
IV. Zarın serbest bırakılınca kendiliğinden eski konumuna dönmesi, dinlenme hâlinde soluk vermenin kasların gevşemesiyle gerçekleşmesine benzer.
Bu yorumlardan hangileri doğrudur?
16. Akciğerlerin dış yüzeyi ile göğüs boşluğunun iç yüzeyini iki katlı bir zar örter; bu iki kat arasında ince, sıvı dolu bir boşluk bulunur. Dinlenme hâlindeki sağlıklı bir insanda soluk verme evresinin ortasında atmosfer basıncı P(atm), akciğer içi (alveol) basıncı P(akc) ve iki katlı zar arasındaki boşluğun basıncı P(zar) ile gösterilmiştir.
Bu üç basıncın bu andaki büyüklük sıralaması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
17. Sağlıklı bir gönüllü, burnu kapatılarak üç ayrı denemede ağzıyla kapalı bir torbanın içindeki havayı birkaç dakika boyunca solumuştur. Denemelerde torbadaki gaz bileşimi ve gönüllünün solunumundaki değişim şöyle kaydedilmiştir:
• 1. deneme: Torbaya karbondioksiti tutan bir madde konmuştur. Torbadaki oksijen giderek azalmış, karbondioksit birikmemiştir. Solunum sıklığı ve derinliği çok az artmıştır.
• 2. deneme: Torbaya tutucu madde konmamıştır. Torbadaki oksijen giderek azalmış, karbondioksit birikmiştir. Solunum sıklığı ve derinliği belirgin biçimde artmıştır.
• 3. deneme: Torba, normal havadan daha fazla oksijen ve karbondioksit içeren bir gaz karışımıyla doldurulmuştur. Solunum sıklığı ve derinliği belirgin biçimde artmıştır.
Bu sonuçlara göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?
18. Dinlenme hâlindeki sağlıklı bir insanda bir solunum döngüsü sırasında gerçekleşen bazı olaylar karışık olarak verilmiştir:
I. Diyafram kasılarak düzleşir.
II. Dış kaburgalar arası kaslar gevşer.
III. Göğüs boşluğunun hacmi artar.
IV. Akciğer içi basınç atmosfer basıncının üzerine çıkar.
V. Kaburgalar ve göğüs kemiği yukarı ve öne doğru hareket eder.
VI. Diyafram yukarı doğru kubbe biçimini alır.
VII. Akciğer içi basınç atmosfer basıncının altına düşer.
Buna göre bu olaylardan kaç tanesi soluk verme sırasında gerçekleşir?
19. K kişisi dakikada 12 kez soluk alıp vermekte ve her solukta 500 mL hava çekmekte; L kişisi ise dakikada 20 kez soluk alıp vermekte ve her solukta 300 mL hava çekmektedir. Her iki kişide de çekilen havanın 150 mL'si hava yollarında kalır ve gaz değişimine katılmaz. Buna göre bu iki kişinin alveollerine bir dakikada ulaşan hava hacimleri arasındaki fark kaç mL'dir?
20. Solunum sistemine ait K ve L yapılarının bazı özellikleri şöyledir:
• K: Hava ile besinin ortak yolundan sonra gelir; içinde ses telleri bulunur ve yutkunma sırasında üst açıklığı bir kapakla kapanır.
• L: Çeperinde kıkırdak destek bulunmaz; çeperindeki düz kasların kasılmasıyla çapı belirgin biçimde daralabilir; uç kısımları alveol keselerine açılır.
Buna göre K ve L yapıları aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
BİYOLOJİ TESTİ BİTTİ.
SOLUNUM SİSTEMİNİN ORGANLARI, SOLUK ALIP VERME MEKANİZMASI VE KONTROLÜ — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI
1-C 2-A 3-A 4-D 5-B 6-D 7-B 8-D 9-C 10-E
11-E 12-D 13-C 14-C 15-E 16-E 17-A 18-B 19-B 20-A
8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com