8genyks sekizgenacademy.com

Sinir Sisteminin Bölümleri, Merkezi Sinir Sistemi-Ön Beyin — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________ Tarih: 07.10.2026 20 soru AYT Biyoloji

Soru Kitapçığı

Sinir Sisteminin Bölümleri, Merkezi Sinir Sistemi-Ön Beyin — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

Konuya dön

AYT • Biyoloji BİYOLOJİ TESTİ A

Bu testte 20 soru vardır.
Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. İnsan sinir sistemi, yapısal olarak merkezî sinir sistemi ve çevresel sinir sistemi olmak üzere iki bölümde incelenir.
Bu bölümlenmeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Çevresel sinir sistemi, iç organların istem dışı çalışmasını düzenleyen bölümdür. B) Merkezî sinir sistemindeki nöron gövdelerinin oluşturduğu topluluklara ganglion denir. C) Beyin ve omurilik merkezî bölümü, bunlara bağlanan sinirler çevresel bölümü oluşturur. D) Duyu organlarından gelen bilgiler, çevresel sinir sisteminde değerlendirilerek yanıta dönüştürülür. E) Merkezî sinir sistemi, uyaranları alan reseptörleri de kapsayan bölümdür.

2. Merkezî sinir sistemini oluşturan yapılar; kemik yapıların yanı sıra beyin zarları ve bu zarlar arasında dolaşan beyin-omurilik sıvısıyla korunur.
Bu koruma düzeneğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Beyin-omurilik sıvısı yalnızca beynin çevresinde bulunur, omuriliğe ulaşmaz. B) Merkezî sinir sistemini çevreleyen kemik yapılar, sinir hücrelerinin beslenmesini de üstlenir. C) Beyin zarları zarar gördüğünde nöronlar arasındaki uyartı iletimi doğrudan durur. D) Beyin-omurilik sıvısının basıncı yükseldikçe merkezî sinir sistemi daha iyi korunur. E) Beyin-omurilik sıvısı, merkezî sinir sistemine gelen mekanik etkilerin şiddetini azaltır.

3. Şemada, istemli bir hareketin oluşumunda izlenen yol verilmiştir. İkinci basamaktaki aksonların zedelendiği, birinci basamağın ve kasın ise sağlam olduğu bir kişide aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenir?

A) Hareket komutunun hiç oluşturulamaması B) İlgili kasın uyarıya karşı duyarlılığını yitirmesi C) Aynı hareketin istem dışı biçimde yinelenmesi D) Komut oluşturulduğu hâlde ilgili kasın kasılamaması E) Komutun kasa kan yoluyla verilen bir salgıyla iletilmesi

4. Talamus, duyu yollarının uç beyin kabuğuna ulaşmadan önce uğradığı bir yapıdır.
Buna göre talamusla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Talamusu zarar gören bir kişide ilk yitirilen duyu koku duyusudur. B) Koku dışındaki duyulara ait uyartılar kabuğa talamus üzerinden ulaşır. C) Talamus, kendisine ulaşan her uyartıyı değerlendirip uygun yanıtı oluşturur. D) Talamus, iç ortam dengesinin sürdürülmesini sağlayarak vücut sıcaklığını denetler. E) Talamus, uç beyin kabuğundan kaslara giden uyartıların çıkış merkezidir.

5. Uç beynin dış yüzeyinde çok sayıda kıvrım ve yarık bulunur.
Uç beynin bu yapısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Kıvrımlı dış katman nöron gövdelerince zengindir; iç kesim ise miyelinli aksonlardan oluşur. B) Kıvrımlar, beyni saran zarların uç beyin yüzeyine yaptığı katlanmalarla oluşur. C) Kıvrımlı yapı, uç beynin kafatası içinde kapladığı hacmi büyütür. D) Kıvrımların derinleştiği yarıklar, iki yarım küre arasındaki bağlantıyı ortadan kaldırır. E) Kıvrım sayısının çokluğu, uç beyindeki komşu nöronların birbirinden bağımsız çalışmasını sağlar.

6. Hipotalamus, sinir hücrelerinden oluşan bir merkez olmasının yanında salgı da üreten bir yapıdır.
Hipotalamusla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) İç ortamdaki değişimleri yalnızca sinirsel yolla bildirir. B) Uç beyin kabuğunun altında yer aldığı için bilinçli algının oluştuğu merkezdir. C) Sinir sistemi ile iç salgı sistemi arasındaki bağlantıyı kuran ön beyin yapısıdır. D) Kan bileşimindeki değişiklikleri, kendisine gelen duyu sinirleri aracılığıyla öğrenir. E) İç salgı bezlerinden salgılanan hormonların kandaki düzeyinden etkilenmez.

7. Uç beyinde iki yarım küreyi birbirine bağlayan, miyelinli aksonlardan oluşan bir yapı bulunur.
Bu yapının cerrahi olarak kesildiği bir kişide aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenir?

A) Vücudun bir yarısındaki kasların tümüyle işlevini yitirmesi B) İki yarım kürenin işlediği bilgilerin birleştirilmesinde güçlük C) Uç beyin kabuğundaki nöron gövdelerinin sayıca azalması D) Kesilen bağlantının görevinin kısa sürede talamus tarafından üstlenilmesi E) Duyu organlarından gelen uyartıların kabuğa ulaşamaması

8. Uç beyin kabuğunda yalnızca belirtilen bölgelerinde hasar bulunan yedi hasta şöyledir:
1. hasta: Sol yarım kürenin alın lobundaki istemli hareket (motor) alanı
2. hasta: Sağ yarım kürenin alın lobundaki istemli hareket alanı
3. hasta: Sol yarım kürenin yan kafa (çeper) lobundaki dokunma duyusu alanı
4. hasta: Sol yarım kürenin art kafa lobu
5. hasta: Sol yarım kürenin alın lobundaki istemli hareket alanı ile sağ yarım kürenin şakak lobu
6. hasta: Sağ yarım kürenin yan kafa lobu
7. hasta: Sol yarım kürenin şakak lobu
Buna göre bu hastalardan kaç tanesinin sağ elini istemli olarak hareket ettirememesi beklenir?

A) 1 B) 2 C) 3 D) 5 E) 7

9. Bir deney hayvanında hipotalamusun belirli bir bölgesine yerleştirilen ince bir sonda ile yalnızca bu bölge ısıtılıyor. Hayvanın vücut sıcaklığı ve deri sıcaklığı normal değerlerde olduğu hâlde deri damarlarında genişleme, terleme ve hızlı soluma başladığı gözleniyor. Sonda soğutulduğunda ise titreme ve deri damarlarında daralma görülüyor.
Bu deneyin sonuçlarına göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Hipotalamus ısındığında vücut sıcaklığını artıracak yanıtları başlatır. B) Yanıtlar, deri almaçlarından gelen sıcaklık uyartılarıyla başlatılmıştır. C) Isınan bölge talamus üzerinden kabuğu uyarmış, hayvan yanıtları istemli olarak vermiştir. D) Hipotalamus kendi sıcaklığındaki değişimi algılayıp ısı dengesini sağlayan yanıtları başlatabilir. E) Hipotalamusun ısıtılması, uç beyin kabuğundaki dokunma merkezinin uyarılmasına yol açmıştır.

10. Tabloda, uç beyin kabuğunun farklı bölgelerinde hasar bulunan üç hastada gözlenen bulgular verilmiştir.
Bu bulgulara göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) K'daki durum, göz merceğindeki bir kusurdan kaynaklanmaktadır. B) M'deki durum, kasa giden motor yolun kesilmesiyle açıklanır. C) Üç hastadaki bulgular, uç beyin kabuğunda görev ayrımı bulunmadığını gösterir. D) L'deki durum, istemli hareketi başlatan merkezin etkilenmesinden kaynaklanmaktadır. E) L ile M'deki bulgular, kabuğun aynı merkezinin farklı derecede etkilendiğini gösterir.

11. Bir kazada beyninin bir bölgesi zarar gören kişinin istemli hareketleri, görmesi, işitmesi ve dokunma duyusu normaldir. Ancak kişinin kazadan sonra plan yapmakta, karar vermekte ve davranışlarını denetlemekte güçlük çektiği, kişiliğinde belirgin değişiklikler olduğu belirlenmiştir.
Bu bulgulara göre hasarın bulunduğu bölge en olası olarak aşağıdakilerden hangisidir?

A) Uç beyin kabuğunun görme merkezini barındıran art kafa lobu B) Uç beyin kabuğunun dokunma merkezini barındıran yan kafa lobu C) Duyu uyartılarını uç beyin kabuğuna aktaran talamus D) Uç beyin kabuğunun işitme merkezini barındıran şakak lobu E) Uç beyin kabuğunun istemli hareket alanını da barındıran alın lobu

12. Ön beyne ait bazı yapılar, bu yapıların bulunduğu bölüm ve görevleri incelenmektedir.
Yapı, bulunduğu bölüm ve görevi aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak birlikte verilmiştir?

A) Talamus – Ara beyin – Koku dahil bütün duyu uyartılarını kabuğa aktarma B) Hipotalamus – Uç beyin – Vücut sıcaklığını düzenleme C) Hipotalamus – Ara beyin – Hipofiz bezinin çalışmasını denetleme D) Talamus – Uç beyin – Açlık ve tokluk merkezlerini barındırma E) Alın lobu – Ara beyin – İstemli hareketleri başlatma

13. Ara beynin yalnızca hipotalamus bölümünde hasar bulunan bir hastada aşağıdaki bulgular değerlendiriliyor:
• Çevre sıcaklığı değiştiğinde vücut sıcaklığının sabit tutulamaması
• Su dengesindeki bozulmaya bağlı olarak idrarla aşırı su kaybedilmesi
• Açlık ve tokluk duygularının düzensizleşmesi
• Hipofiz bezinden salgılanan büyüme ve tiroit uyarıcı hormon düzeylerinin bozulması
• Görme alanında kayıp oluşması
• Vücudun bir yarısında dokunma duyusunun kaybolması
• İstemli hareketlerin yapılamaması
Bu bulgulardan kaç tanesinin hipotalamustaki hasarla açıklanması beklenir?

A) 1 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6

14. Bir hastanın gözlerinin ve görme sinirlerinin sağlam olduğu, göz bebeklerinin ışığa refleks olarak tepki verdiği belirlenmiştir. Buna karşın hasta, önündeki nesneleri göremediğini belirtmektedir. Hastanın işitmesi, dokunma duyusu ve istemli hareketleri normaldir.
Bu bulgulara göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Hasar, ışığı impulsa dönüştüren gözdeki almaç hücrelerindedir. B) Göz bebeği refleksi uç beyin kabuğunda oluştuğuna göre kabuğun tamamı sağlamdır. C) Görme uyartıları koku uyartıları gibi talamusa uğramadan kabuğa ulaşmaktadır. D) Uyartılar iletilmekte, ancak art kafa lobundaki görme merkezinde algılanmamaktadır. E) Hasar, işitme merkezinin de bulunduğu şakak lobunun görme ile ilgili bölümündedir.

15. Uzun süre su içmeyen bir kişide idrarla atılan su miktarının azaldığı ve susama hissinin arttığı belirlenmiştir.
Bu iki değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) İdrar miktarının azalması, böbreğin su alımından bağımsız olarak çalışmasının sonucudur. B) Susama hissinin oluşması, ağız ve boğazdaki kuruluğun doğrudan sonucudur. C) Her iki değişim de kişinin istemli denetimiyle başlatılmış davranışlardır. D) İdrar miktarının azalması, kandaki su oranının daha da düşmesine yol açar. E) İç ortamı izleyen hipotalamus yanıtları başlatmış, susama hissi ise kabukta oluşmuştur.

16. Ara beyindeki talamusu, bir hastalık nedeniyle uyartıları aktaramaz hâle gelmiş; uç beyin kabuğu, duyu organları ve duyu nöronları ise sağlam olan bir hasta düşünülüyor.
Bu hastada görme, işitme, tat alma, koku alma, dokunma, basınç, ağrı, sıcak ve soğuk duyularından kaç tanesinin uç beyin kabuğunda algılanmasının bozulması beklenir?

A) 1 B) 6 C) 7 D) 8 E) 9

17. Beyin damarlarından birinin tıkanması sonucu hastaneye getirilen bir hasta, sağ kolunu ve sağ bacağını istemli olarak hareket ettirememektedir. Hasta kendisine söylenenleri anlamakta, ancak konuşurken sözcükleri oluşturmakta güçlük çekmektedir. Görmesi, işitmesi ve vücudunun her iki yarısındaki dokunma duyusu normaldir.
Bu bulgulara göre hasarın bulunduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sol yarım kürenin alın lobu B) Sol yarım kürenin yan kafa lobu C) Sol yarım kürenin şakak lobu D) Sağ yarım kürenin alın lobu E) Sağ yarım kürenin art kafa lobu

18. Bir araştırmada, vücudun dört bölgesinin uç beyin kabuğundaki dokunma duyusu merkezinde kapladığı alan ile o bölgenin derideki yüzey alanı karşılaştırılmış ve tablodaki veriler elde edilmiştir.
Bu verilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Bir bölgenin duyu merkezinde kapladığı alan, yüzey alanından çok dokunma duyarlılığıyla ilişkilidir. B) Duyu merkezinde geniş alan kaplayan bölgelerde deri reseptörlerinin yoğunluğu düşüktür. C) Bölgelerin duyu merkezinde kapladığı alan, o bölgelerin derideki yüzey alanlarıyla doğru orantılıdır. D) Sırttan gelen dokunma uyartıları duyu merkezine ulaşmadan yolda sönümlenir. E) Vücudun tüm bölgelerinden gelen dokunma uyartıları kabukta ortak tek bir noktada değerlendirilir.

19. Bilinci kapalı olan ve çevresindeki uyarılara istemli yanıt veremeyen bir hastada vücut sıcaklığının, su dengesinin ve kan şekerine bağlı açlık-tokluk düzenlemelerinin sürdüğü belirlenmiştir.
Bu hastayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Bilinç ve istemli yanıtlarla ilgili uç beyin işlevleri bozulmuş, hipotalamusun düzenlemeleri sürmektedir. B) Su dengesinin korunabilmesi, uç beyin kabuğunun bu hastada tümüyle sağlam olduğunu göstermektedir. C) Vücut sıcaklığının sabit kalması, sıcaklığın kabukta istemli olarak düzenlendiğini göstermektedir. D) Hastada ara beyindeki hipotalamusun işlevini yitirdiği, uç beyin işlevlerinin ise sürdüğü anlaşılmaktadır. E) İstemli yanıt verilememesi, hastanın duyu nöronlarının işlevsiz kaldığını göstermektedir.

20. Gözleri kapalı bir kişinin sağ elinin işaret parmağına dokunulduğunda, kişi dokunulan yeri doğru olarak belirtmektedir. Bu sırada oluşan uyartının algılanıncaya kadar uğradığı yapılar şunlardır:
I. Talamus
II. Sol yarım kürenin yan kafa lobundaki dokunma duyusu alanı
III. Derideki almaçla bağlantılı duyu nöronu
IV. Omurilik
Buna göre uyartının bu yapılara uğrama sırası aşağıdakilerden hangisidir?

A) III - IV - II - I B) III - I - IV - II C) IV - III - I - II D) II - I - IV - III E) III - IV - I - II

BİYOLOJİ TESTİ BİTTİ.

SİNİR SİSTEMİNİN BÖLÜMLERİ, MERKEZİ SİNİR SİSTEMİ-ÖN BEYİN — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

BİYOLOJİ

1-C 2-E 3-D 4-B 5-A 6-C 7-B 8-B 9-D 10-D

11-E 12-C 13-C 14-D 15-E 16-D 17-A 18-A 19-A 20-E

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com