Sinir Doku — Çalışma Kağıdı

1. İnsanda sinir doku, nöronların yanı sıra nörogliya (destek) hücrelerini de içerir. Nörogliya hücreleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

A) Merkezî sinir sisteminde miyelin kılıfın oluşumunda görev alırlar. B) Ölü hücre artıklarını ve mikroorganizmaları fagositozla temizleyebilirler. C) Nöronların çevresindeki sıvının iyon dengesinin korunmasına katkı sağlarlar. D) Olgun bireyde bölünme yeteneklerini büyük ölçüde korurlar. E) Akson boyunca aksiyon potansiyeli oluşturarak uyartıyı hedefe taşırlar.

2. Sinir dokunun genel özellikleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Hücreler arası madde miktarı bakımından bağ dokuya göre fakirdir. B) Nöronlar, uyartıyı zar potansiyelindeki değişimlerle akson boyunca taşır. C) Nöronların enerji gereksinimi büyük ölçüde glikozun oksijenli solunumuyla karşılanır. D) Nöronlar arasındaki uyartı geçişi, komşu zarların birbiriyle kaynaşmasıyla sağlanır. E) Doku, nöronların yanında onları destekleyen gliya hücrelerini de içerir.

3. Omurilikten çıkarak bir iskelet kasında sonlanan motor nöronun yapısı ve işleyişi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

A) Hücre gövdesinde granüllü endoplazmik retikulum yoğun olarak bulunur. B) Uyartı, akson boyunca hücre gövdesinden uzaklaşacak yönde iletilir. C) Aksonda bulunan ribozomlar, iletim için gereken proteinleri üretir. D) Dendritler, komşu hücrelerden aldıkları sinyalleri hücre gövdesine taşır. E) Akson ucundaki keseciklerde nörotransmitter maddeler depolanır.

4. Bir araştırmacı aynı canlıdan aldığı üç akson üzerinde uyartı iletim hızını ölçmüş ve şu sonuçları elde etmiştir:
– K aksonu: miyelinli, çapı 10 mikrometre, iletim hızı 60 m/s
– L aksonu: miyelinsiz, çapı 10 mikrometre, iletim hızı 2 m/s
– M aksonu: miyelinsiz, çapı 25 mikrometre, iletim hızı 6 m/s
Bu verilere dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

A) Miyelinin sağladığı hız kazancı, çap artışının sağladığından büyüktür. B) Miyelinsiz aksonlarda çap büyüdükçe uyartı iletim hızı düşmektedir. C) Aksonlar arasındaki hız farkının tek belirleyicisi akson çapıdır. D) Akson çapının uyartı iletim hızı üzerinde herhangi bir etkisi yoktur. E) Miyelinli aksonda uyartı, zarın tamamı boyunca kesintisiz ilerlemektedir.

5. Olgun bir insanda sinir hücrelerinin bölünme ve onarım özellikleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Sentrozomlarını yitirdikleri için mitoz bölünme geçiremezler. B) Gövdesi tümüyle yıkıma uğrayan bir nöronun yerini komşu nöronların bölünmesi doldurur. C) Protein sentezi yapamadıkları için hiçbir onarım tepkisi veremezler. D) Bölünemedikleri için ömürleri boyunca hiçbir yapılarını yenileyemezler. E) Zedelenen bir aksonun onarılması, o bölgedeki nöron sayısının artmasıyla sağlanır.

6. Miyelinli bir motor aksonda birbirini izleyen şu üç bölge belirlenmiştir:
I. Schwann hücresinin akson çevresine sarıldığı miyelinli kılıf bölgesi
II. İki miyelin kılıf arasında akson zarının açıkta kaldığı boğum
III. Aksonun komşu hücreyle bağlantı kurduğu akson ucu
Bu bölgelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) I numaralı bölgede voltaj kapılı sodyum kanalları en yoğun hâldedir. B) II numaralı bölgede aksiyon potansiyeli yeniden oluşturulur. C) I numaralı bölgede uyartı, zarın depolarize olmasıyla ilerler. D) III numaralı bölgede uyartı komşu hücreye doğrudan elektrik akımı olarak geçer. E) Miyelin kılıfın kaldırılması aksondaki iletim hızını artırır.

7. Bir nöronda dendritler üzerinden gelen sinyaller hücre gövdesinde toplanır; hücre gövdesinin akson ile birleştiği dar bölgede eşik değer aşılırsa aksiyon potansiyeli başlatılır. Bu bölgenin aksiyon potansiyelini başlatma görevini üstlenmesini sağlayan temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hücrenin çekirdeğini ve Nissl cisimciklerini barındırması B) Zarında voltaj kapılı sodyum kanallarının yoğun olarak bulunması C) Nöronun miyelin kılıfla en kalın biçimde sarıldığı bölge olması D) Nörotransmitter keseciklerinin bu bölgede depolanması E) Dendritlerin dallanarak en geniş yüzeyi oluşturduğu bölge olması

8. Çevresel sinir sistemindeki miyelinli bir aksonun miyelinli bölümü 36 mm uzunluğundadır. Bu bölümde miyelin kılıf, her biri 1,2 mm uzunluğunda ve birbirine eşit kesimler hâlinde art arda dizilmiştir; her kesim tek bir Schwann hücresi tarafından oluşturulur ve ardışık iki kesim arasında akson zarının açıkta kaldığı birer Ranvier boğumu bulunur.
İmpuls bu bölüm boyunca ilerlerken, yalnızca ardışık kesimlerin arasında kalan boğumlar sayıldığında aksiyon potansiyeli kaç noktada yeniden oluşturulur?

A) 28 B) 29 C) 30 D) 31 E) 59

9. Bir refleks yayında uyarıyı alan tek bir duyu nöronu ile kası uyaran tek bir motor nöron arasında, art arda dizilmiş ara nöronlar bulunmaktadır. Duyu nöronunun uyartıyı taşıdığı yolun uzunluğu 0,8 m, iletim hızı 80 m/s; motor nöronun yolunun uzunluğu 0,9 m, iletim hızı 90 m/s'dir. Ara nöronlar içindeki iletim süresi ve nöron ile kas arasındaki bağlantıdaki gecikme ihmal edilmektedir; nöronlar arasındaki her sinapsta ise 1 ms gecikme olmaktadır.
Uyarının alınmasından kasın uyarılmasına kadar geçen süre 25 ms olarak ölçüldüğüne göre bu refleks yayında kaç ara nöron bulunur?

A) 2 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6

10. Bir deneyde motor nöronun aksonu, hücre gövdesine yakın bir noktadan kesilmiştir. Kesim noktasının ilerisinde kalan, hedef kasa uzanan akson parçasında bir süre sonra yapı bozulmuş ve parça dejenerasyona uğramıştır. Buna karşılık gövdeyle bağlantısı süren kesim gerisindeki bölüm canlılığını korumuştur. Bu gözlem aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

A) Akson parçasının, kendi çekirdeğini kaybederek işlevini yitirmesiyle B) Kesim bölgesinde nörogliya hücrelerinin çoğalarak aksonun yerini almasıyla C) Miyelin kılıfın akson zarını iyon geçişine tümüyle kapatmasıyla D) Akson parçasının oksijenli solunum yapamayarak enerji üretimini durdurmasıyla E) Akson için gerekli proteinlerin hücre gövdesinde üretilip aksona taşınmasıyla

11. Elektron mikroskobuyla yapılan incelemelerde, nöronların akson uçlarında çok sayıda mitokondri ile içi nörotransmitter dolu kesecikler bulunduğu görülmüştür.
Bu gözleme dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Akson ucundaki mitokondriler, aksiyon potansiyelini elektrik akımı olarak doğrudan sonraki nörona aktarır. B) Akson ucu, nöronun ihtiyaç duyduğu proteinlerin büyük bölümünün sentezlendiği yerdir. C) Akson ucunda gerçekleşen sinaptik iletimle ilgili olaylar, enerji harcanmasını gerektirir. D) Akson ucundaki mitokondriler, nöronun bölünmesi sırasında gereken enerjiyi sağlar. E) Kesecikler, nörotransmitteri dendritlere taşıyabilmek için impulsu akson boyunca geri iletir.

12. Aynı canlıda, akson çapları eşit olan miyelinli bir lif ile miyelinsiz bir lifin ikisi de 1,2 m uzunluğundadır. Miyelinli lifte iletim hızı 60 m/s, miyelinsiz lifte 2 m/s'dir. İki lifin bir ucuna aynı anda eşik üstü birer uyarı veriliyor.
Buna göre miyelinli lifte oluşan impuls, lifin diğer ucuna miyelinsiz liftekinden kaç milisaniye (ms) önce ulaşır?

A) 0,58 B) 20 C) 30 D) 580 E) 600

13. K, L ve M nöronları art arda dizilmiştir: K'nin akson ucu L'nin dendritleriyle, L'nin akson ucu da M'nin dendritleriyle sinaps yapar. Sinapsların tümü uyarıcıdır ve her sinaptik iletim sonraki nöronda impuls oluşturacak güçtedir. L nöronunun aksonunun orta noktasına eşik üstü bir uyarı veriliyor.
Buna göre:
I. L'nin aksonunda impuls, uyarılan noktadan hem akson ucuna hem de hücre gövdesine doğru yayılır.
II. M nöronunda impuls oluşur.
III. K nöronunda impuls oluşur.
IV. L'den M'ye uyartı geçişi, nörotransmitter aracılığıyla kimyasal yolla gerçekleşir.
yargılarından hangileri doğrudur?

A) I ve II B) II ve III C) I ve IV D) I, III ve IV E) I, II ve IV

14. Bir hastalıkta bağışıklık sistemi hücreleri, merkezî sinir sisteminde miyelin kılıfı oluşturan hücrelere saldırmakta ve aksonlar üzerindeki miyelin giderek yıkıma uğramaktadır. Bu duruma bağlı olarak aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenir?

A) Etkilenen aksonlarda uyartı iletim hızının artması B) Etkilenen aksonlarda aksiyon potansiyelinin hiç oluşturulamaması C) Uyarının alınmasıyla yanıtın oluşması arasında geçen sürenin uzaması D) Zarar gören nöronların bölünerek kaybı kısa sürede telafi etmesi E) Etkilenen bölgede uyartı iletiminin nörogliya hücrelerince üstlenilmesi

15. Bir kazada sağ kolun dirseğe yakın bölümünden geçen bir sinir kesilmiştir. Hasta, elinin belirli bir bölgesinde dokunmayı hissedemediğini ve aynı zamanda bazı parmak kaslarını hareket ettiremediğini belirtmektedir.
Bu durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Kesilen sinir, duyu nöronlarının ve motor nöronların uzantılarını birlikte taşıyan bir demettir. B) Kesilen yapı tek bir nörondur; bu nöronun dendriti dokunma, aksonu hareket uyartısını taşır. C) Kesilen sinirdeki nöronların gövdeleri kesim noktasında bulunduğu için iki işlev birden kaybolmuştur. D) Dokunma uyartısı da motor nöronlarca omuriliğe taşındığı için kesik iki işlevi birden bozmuştur. E) Kesilen sinir yalnız motor nöronlardan oluşur; dokunma kaybı, kasların çalışmamasının sonucudur.

16. Ele batan bir iğneye karşı gelişen refleks yayında görev alan üç nöron şöyledir:
I. Derideki reseptörden aldığı uyartıyı omuriliğe taşıyan nöron
II. Omurilik içinde iki nöron arasında bağlantı kuran nöron
III. Omurilikten çıkarak koldaki kasa uyartı taşıyan nöron
Bu nöronlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

A) I numaralı nöronun hücre gövdesi omurilik dışındaki bir gangliyonda bulunur. B) II numaralı nöronun bütün uzantıları merkezî sinir sistemi içinde yer alır. C) III numaralı nöronun aksonu omurilikten çıkarak hedef kasa ulaşır. D) III numaralı nöronun hücre gövdesi de omurilik dışındaki gangliyonda yer alır. E) Her üç nöronda da uyartı hücre gövdesinden akson ucuna doğru ilerler.

17. Bir araştırmacı, yetişkin bir memeliden aldığı beyin dokusu örneğini, DNA eşlenmesi sırasında yeni zincire katılan işaretli timin nükleotitleri içeren bir ortamda bir süre bekletmiştir. İncelemede işaretin yalnızca bazı hücrelerin çekirdeğinde biriktiği, olgun nöronların çekirdeklerinde ise işaret bulunmadığı görülmüştür.
Bu deneyle ilgili:
I. İşaret alan hücreler arasında nörogliya hücreleri bulunabilir.
II. Olgun nöronların işaret almaması, bu hücrelerin bölünme yeteneğini yitirmiş olmasıyla açıklanabilir.
III. Olgun nöronlar işaret almadığına göre bu hücrelerin çekirdeğinde DNA bulunmaz.
IV. İşaret almayan olgun nöronlarda RNA sentezinin de durmuş olduğu sonucuna varılır.
yargılarından hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve IV E) I, II ve IV

18. Bir motor nöronun bölümleri ve bu bölümlerin uyartı iletimindeki görevleri incelenmektedir.
Nöronun bir bölümü ile o bölümün görevi aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak birlikte verilmiştir?

A) Akson – Komşu nörondan gelen uyartıyı alıp hücre gövdesine taşımak B) Ranvier boğumu – Miyelin kılıfı oluşturan hücrenin çekirdeğini barındırmak C) Miyelin kılıf – Na⁺ kanallarıyla aksiyon potansiyelini yeniden oluşturmak D) Dendrit – Aldığı uyartıyı hücre gövdesine doğru iletmek E) Hücre gövdesi – Nörotransmitteri sinaptik boşluğa salgılamak

19. Bir ara nöronda oluşan impuls, bir iskelet kası hücresine ulaşıncaya kadar aşağıdaki yapılardan geçmektedir:
I. Motor nöronun aksonu boyunca dizili Ranvier boğumları
II. Motor nöronun hücre gövdesi
III. Ara nöron ile motor nöron arasındaki sinaptik boşluk
IV. Motor nöronun dendritleri
V. Motor nöronun akson ucu
Buna göre uyartının bu yapılardan geçiş sırası aşağıdakilerden hangisidir?

A) III - IV - II - I - V B) III - II - IV - I - V C) III - IV - I - II - V D) III - V - I - II - IV E) IV - III - II - I - V

20. Akson çapları ve uzunlukları eşit olan miyelinli bir lif ile miyelinsiz bir lifte, birer impulsun lif boyunca iletilmesi ve ardından zarın eski durumuna dönmesi karşılaştırılıyor.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Miyelinli lifte aksiyon potansiyeli her noktada daha büyük genlikle oluştuğundan impuls daha hızlı iletilir. B) Miyelin kılıf iyonları akson içine taşıdığı için miyelinli lifte Na⁺-K⁺ pompasına gerek kalmaz. C) Miyelinsiz lifte impuls boğumdan boğuma sıçrayarak ilerlediği için iletim daha yavaş gerçekleşir. D) Miyelinli lifte kılıfın altındaki zarda aksiyon potansiyeli daha uzun sürdüğünden iletim hızlanır. E) Miyelinli lifte iyon geçişi boğumlarla sınırlı kaldığından dengeyi yeniden kurmak için daha az ATP harcanır.

Sinir Doku — Çalışma Kağıdı

Sinir Doku — Çalışma Kağıdı

SİNİR DOKU — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI