sekizgenacademy.com

Sindirime Yardımcı Yapı ve Organlar-Tükürük Bezleri, Karaciğer, Pankreas — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 07.10.2026     20 soru AYT Biyoloji

Soru Kitapçığı

Sindirime Yardımcı Yapı ve Organlar-Tükürük Bezleri, Karaciğer, Pankreas — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

AYT • Biyoloji BİYOLOJİ TESTİ A
  1. Bu testte 20 soru vardır.
  2. Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. Pankreas öz suyu, enzimlerin yanı sıra bol miktarda bikarbonat iyonu da içerir. Bu bikarbonatın ince bağırsaktaki işleviyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Yağların küçük damlacıklara ayrılmasını sağlayarak lipazın işini kolaylaştırır. B) Mideden gelen asidik karışımı nötrleyerek bağırsak enzimlerinin çalışma ortamını hazırlar. C) Bağırsak içeriğinin pH'ını düşürüp pankreas enzimlerinin en etkin olduğu ortamı oluşturur. D) Karbonhidratların kimyasal sindirimini başlatarak nişastayı maltoza ayırır. E) Bağırsak çeperini kaplayarak besin monomerlerinin emilimini yavaşlatır.

2. Üç çift büyük tükürük bezinden ağız boşluğuna boşaltılan tükürüğün bileşimi ve görevleri incelenmiştir. Buna göre tükürük bezleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Salgılarını kanalla ağız boşluğuna verdiklerinden dış salgı bezi olarak çalışırlar. B) Salgılarını doğrudan kana verdiklerinden iç salgı bezi olarak sınıflandırılırlar. C) Salgıladıkları mukus, besinlerin kimyasal sindirimini başlatan maddedir. D) Salgıları ince bağırsağa ulaştığında da etkinliğini sürdürüp sindirimi orada bitirir. E) Yalnızca lokma ağıza alındığında çalışır, ağız boşken hiç salgı üretmezler.

3. Bir öğrenci, tükürüğün hangi besinlere etki ettiğini araştırmak için dört deney tüpü hazırlamış ve hepsini aynı koşullarda bekletip sonuçları tabloya kaydetmiştir. Bu sonuçlara göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

A) Tükürükte proteinlere etki eden bir enzim vardır, ancak bu enzim 37 °C'de çalışmaz. B) Kaynatma tükürükteki enzim miktarını azalttığından IV. tüpte sindirim yavaşlamıştır. C) Tükürükteki enzim yağlara da etki eder, ancak ürünler bu sürede ölçülebilir düzeye ulaşmamıştır. D) Tükürükteki enzim nişastaya özgüdür ve yüksek sıcaklıkta işlevini yitirmektedir. E) Nişastanın sindirilebilmesi için tükürüğün yanı sıra yüksek sıcaklık da gereklidir.

4. Şemada, hücrelerde aminoasitlerin yıkımıyla açığa çıkan bir maddenin vücuttan uzaklaştırılma yolu verilmiştir. Karaciğeri ileri derecede hasar görmüş bir bireyde, bu yola bağlı olarak aşağıdakilerden hangisi beklenir?

A) Kandaki üre düzeyi yükselir, amonyak düzeyi düşer. B) Kanda hem amonyak hem üre yükselir, çünkü böbrek atılımı yavaşlar. C) Aminoasitlerin yıkımı duracağından kanda amonyak oluşmaz. D) Amonyak zararsız bir madde olduğundan kandaki artışı bir soruna yol açmaz. E) Kandaki amonyak düzeyi yükselir, üre düzeyi düşer.

5. Karaciğer, sindirime yardımcı organlardan biri olmakla birlikte sindirim dışında da birçok görev üstlenir. Karaciğerin görevleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Sindirim enzimlerinin çoğunu üretip ince bağırsağa gönderir. B) Yetişkin bireyde alyuvarların üretildiği organ karaciğerdir. C) Vücut için gerekli vitaminlerin tümünü sentezleyerek kana verir. D) Pıhtılaşmada görevli plazma proteinlerinin bir bölümünü üretir. E) Kandaki fazla aminoasitleri değiştirmeden böbreğe iletir.

6. Yağların sindirimi üzerinde çalışan bir öğrenci, safranın kimyasal sindirim yapmadığını öğrenmiştir. Safranın yağlar üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Yağları yağ asidi ve gliserole ayırarak kimyasal sindirimlerini tamamlar. B) Büyük yağ damlalarını küçük damlacıklara ayırıp lipazın etki yüzeyini artırır. C) Yağ moleküllerindeki ester bağlarını hidroliz ederek monomerleri açığa çıkarır. D) Yağları suda çözünen monomerlere dönüştürerek bunların emilimini hızlandırır. E) Lipazın yapısını değiştirerek bu enzimin etki ettiği besin çeşidini artırır.

7. Karaciğer ve iskelet kası hücrelerinin ikisi de glikozu glikojen biçiminde depolar. Buna karşın kana glikoz verebilen depo yalnızca karaciğerdekidir. Bu duruma ilişkin aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?

A) İskelet kasında glikojen yıkımı gerçekleşmediğinden depo olduğu gibi kalır. B) Karaciğer hücreleri glikojeni kana salgılar, kan bu polimeri hücrelere ulaştırır. C) Kas hücresinde açığa çıkan glikoz hücreden çıkamaz, kendi solunumunda harcanır. D) İskelet kasındaki glikojen protein yapılı olduğundan kana glikoz veremez. E) Karaciğerdeki glikojen miktarı kastakinden çok olduğu için kana glikoz oradan geçer.

8. Karaciğer ve pankreas, sindirim kanalının dışında yer alan ve sindirime yardımcı olan iki organdır. Bu iki organın görevleri karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi her iki organ için de doğrudur?

A) Sindirim enzimi içeren bir salgı üretirler. B) Fazla glikozu glikojen olarak depolarlar. C) Amonyağı daha az zehirli olan üreye çevirirler. D) Salgılarını bir kanalla onikiparmak bağırsağına verirler. E) Yağları emülsiyon hâline getiren bir salgı üretirler.

9. Bir öğrenci, eşit miktarda zeytinyağı koyduğu dört deney tüpünü pH'ı 8 olan tampon çözeltiyle doldurup 37 °C'de 30 dakika bekletmiştir:
• 1. tüp: yağ + safra → yağ asidi oluşmadı; yağ küçük damlacıklara ayrıldı.
• 2. tüp: yağ + lipaz → az miktarda yağ asidi oluştu.
• 3. tüp: yağ + safra + lipaz → çok miktarda yağ asidi oluştu.
• 4. tüp: yağ + saf su → değişiklik gözlenmedi.
Öğrenci bu sonuçlardan aşağıdaki yargılara varmıştır:
I. Safra, yağları kimyasal olarak sindirmez.
II. Safra, lipazın yağlar üzerindeki etkisini hızlandırır.
III. Safra, lipaz molekülünün yapısına katılarak onu etkin hâle getirir.
IV. Lipaz, safra bulunmayan ortamda yağlara etki edemez.
Buna göre öğrencinin vardığı yargılardan hangileri deney sonuçlarıyla desteklenir?

A) Yalnız I B) I ve II C) I ve IV D) II ve III E) I, II ve IV

10. İnce bağırsağa gelen küre biçimli bir yağ damlası, safranın etkisiyle toplam hacmi değişmeden, her birinin çapı ilk damlanın çapının 1/3'ü olan eş küre damlacıklara ayrılıyor. Lipaz enzimi yalnız damlacıkların yüzeyinde etki gösterebildiğine göre, lipazın etki edebileceği toplam yüzey alanı ilk duruma göre kaç katına çıkar?

A) 1 B) 3 C) 9 D) 27 E) 81

11. Sindirim kanalına boşaltılan bazı salgılarda bulunan maddeler aşağıda listelenmiştir:
• Lipaz
• Tripsinojen
• Amilaz
• Bikarbonat iyonu
• Safra tuzları
• Pepsinojen
• Hidroklorik asit (HCl)
• Tükürük amilazı
Buna göre bu maddelerden kaç tanesi pankreas öz suyunun bileşiminde bulunur?

A) 2 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6

12. İnce bağırsak villuslarındaki kan kılcallarına geçen glikoz, genel dolaşıma katılmadan önce kapı toplardamarıyla karaciğere taşınır. Bu taşıma düzeninin, karbonhidratça zengin bir öğünden sonra vücuda sağladığı yarar aşağıdakilerden hangisidir?

A) Glikozun safraya katılarak yağların emülsiyonuna yardım etmesi B) Glikozun karaciğerde üreye çevrilip böbreklerle atılması C) Glikozun lenf yoluyla taşınarak kalbe daha yavaş ulaşması D) Glikozun karaciğerde tümüyle amino asitlere dönüştürülmesi E) Fazla glikozun karaciğerde glikojen olarak depolanması

13. Bir öğrenci, ekmeği ağzında uzun süre çiğnediğinde hafif tatlı bir tat hissettiğini fark etmiş ve tükürük bezleriyle ilgili şu bilgileri derlemiştir:
I. Tükürük, lokmanın kayganlaşarak kolay yutulmasını sağlayan mukus içerir.
II. Tükürük amilazı, nişastanın bir kısmını maltoza kadar parçalar.
III. Tükürük amilazı, lokmayla mideye geçtikten sonra midenin asidik ortamında etkinliğini yitirir.
IV. Tükürük bezleri, proteinlerin kimyasal sindirimini başlatan bir enzim salgılar.
Buna göre derlenen bilgilerden hangileri doğrudur?

A) I ve II B) II ve III C) I, II ve III D) I, II ve IV E) II, III ve IV

14. Bir hastada pankreas öz suyunu onikiparmak bağırsağına taşıyan kanalın tıkandığı, safra kanalının ise açık olduğu saptanmıştır. Hastanın pankreasındaki hormon salgılayan hücreler normal çalışmaktadır.
I. Nişastanın ince bağırsaktaki kimyasal sindirimi aksar.
II. Yağların kimyasal sindirimi aksar.
III. Mideden gelen asidik besin lapası ince bağırsakta yeterince nötrleştirilemez.
IV. Fazla glikozun karaciğerde glikojen olarak depolanması durur.
Buna göre bu hastada yukarıdakilerden hangilerinin görülmesi beklenir?

A) I ve II B) II ve III C) I, III ve IV D) II, III ve IV E) I, II ve III

15. Bir bireyde karaciğerin saatte 25 mL safra ürettiği ve iki öğün arasındaki 6 saatlik açlık süresinde üretilen safranın %80'inin safra kesesine yöneldiği varsayılıyor. Safra kesesi, depoladığı safranın suyunu geri emerek hacmini 1/5'ine indiriyor. Buna göre açlık süresinin sonunda safra kesesinde biriken safra kaç mL'dir?

A) 24 B) 30 C) 120 D) 150 E) 600

16. Bir öğrenci, sindirime yardımcı organlarla ilgili aşağıdaki eşleştirmeleri yapmıştır:
• Karaciğer — safra üretimi
• Safra kesesi — safra üretimi
• Pankreas — tripsinojen salgılanması
• Pankreas — lipaz salgılanması
• Tükürük bezleri — mukus içeren salgı üretimi
• Tükürük bezleri — pepsinojen salgılanması
• Karaciğer — amonyaktan üre sentezi
• Safra kesesi — safranın depolanması ve yoğunlaştırılması
• Pankreas — safra tuzlarının üretimi
• Karaciğer — glikozun glikojen olarak depolanması
Buna göre öğrencinin yaptığı eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?

A) 5 B) 6 C) 7 D) 8 E) 9

17. Bir hastada, safra kesesinden ince bağırsağa uzanan kanalın bir taşla tıkandığı saptanmıştır. Hastanın pankreas kanalı açıktır ve sindirim enzimleri normal miktarda salgılanmaktadır.
I. Yağların emilimi azalır.
II. Nişastanın kimyasal sindirimi durur.
III. Dışkının yağ oranı artar.
IV. Yağda çözünen vitaminlerin emilimi azalır.
Bu hastada yukarıdakilerden hangilerinin görülmesi beklenir?

A) I ve II B) I ve III C) I, III ve IV D) I, II ve III E) I, II, III ve IV

18. Safra kesesi ameliyatla alınan bir bireyde, karaciğerden ince bağırsağa uzanan kanal korunmuştur. Bu bireyin yağ oranı yüksek bir öğünden sonra sindirim güçlüğü çekmesi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

A) Karaciğer safra üretmeyi bıraktığından ince bağırsağa hiç safra ulaşamaz. B) Safra üretimi sürer ancak içindeki enzimler yalnızca kesede etkinleştiğinden işlevsizdir. C) Bağırsağa aralıksız safra aktığından yağlar aşırı parçalanıp emilemez duruma gelir. D) Yağların sindirimini yapan lipaz da kesede depolandığından bağırsağa salgılanamaz. E) Safra üretimi sürer, ancak depolanamadığından yağlı öğünde bir anda yeterli miktar gönderilemez.

19. Pankreasın protein sindiriminde görevli salgısı, bez içinde etkisiz öncül biçiminde (tripsinojen) üretilir ve ancak ince bağırsakta etkin hâle getirilir. Bu üretim biçiminin canlıya sağladığı yarar aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bezin protein yapılı kendi hücrelerinin sindirilmesi önlenir. B) Enzim bağırsağa varana dek harcanmadığından enerji tasarrufu sağlanır. C) Etkisiz durumdaki enzim, bağırsağa geçen asidi nötrleyerek pH'ı yükseltir. D) Enzimin etki edebileceği besin çeşidi artırılarak sindirim hızlanır. E) Proteinlerin bez içinde monomerlerine ayrılıp kana geçmesi sağlanır.

20. Sindirime yardımcı bir salgıyla ilgili şu bilgiler veriliyor:
• Bileşiminde sindirim enzimi bulunmaz.
• Üretildiği organdan ayrı bir yapıda depolanır ve orada suyu geri emilerek yoğunlaştırılır.
• Yağ damlacıklarını küçülterek lipazın etki yüzeyini artırır.
• Boşaltım kanalı uzun süre tıkandığında yağda çözünen vitaminlerin emilimi azalır.
Buna göre bu salgının üretildiği organ ile depolandığı yapı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

A) Karaciğer — safra kesesi B) Safra kesesi — karaciğer C) Pankreas — safra kesesi D) Karaciğer — pankreas E) Pankreas — onikiparmak bağırsağı

BİYOLOJİ TESTİ BİTTİ.

SİNDİRİME YARDIMCI YAPI VE ORGANLAR-TÜKÜRÜK BEZLERİ, KARACİĞER, PANKREAS — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

BİYOLOJİ

1-B 2-A 3-D 4-E 5-D 6-B 7-C 8-D 9-B 10-B

11-C 12-E 13-C 14-E 15-A 16-C 17-C 18-E 19-A 20-A

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com