sekizgenacademy.com

Oksijensiz Solunum, Fotosentez ve Solunum İlişkisi — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 07.10.2026     20 soru AYT Biyoloji

Soru Kitapçığı

Oksijensiz Solunum, Fotosentez ve Solunum İlişkisi — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

AYT • Biyoloji BİYOLOJİ TESTİ A
  1. Bu testte 20 soru vardır.
  2. Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. Işık alan bir bitkide birim zamanda fotosentezde tüketilen toplam karbondioksit miktarı, aynı sürede bitkinin ortamdan aldığı karbondioksit miktarından fazladır. Bu farkın nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Fotosentezde tüketilen karbondioksitin bir bölümünün stomalardan geri verilmesi B) Ortamdan alınan karbondioksitin bir bölümünün yaprak dokularında depolanması C) Karbondioksitin yaprağa girerken bir bölümünün hücre çeperindeki suda çözünmesi D) Solunumda açığa çıkan karbondioksitin bir bölümünün fotosentezde kullanılması E) Fotosentez hızının gün içinde ışık şiddetine göre değişiklik göstermesi

2. Oksijen bulunmayan bir besiyerinde çoğalan bir bakteri türünün glikozu karbondioksite kadar yıktığı, bu sırada ortamdaki nitratın azalıp azot gazının biriktiği ve hücre zarına yerleşmiş taşıyıcı moleküllerin görev aldığı belirlenmiştir. Bu bakteride gerçekleşen olayla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Elektron taşıma sistemi çalışmakta, son elektron alıcısı olarak nitrat kullanılmaktadır. B) Pirüvat organik bir moleküle indirgendiğinden gerçekleşen olay fermantasyondur. C) Glikozun karbonları karbondioksite yıkıldığına göre olay oksijenli solunumdur. D) Üretilen ATP'nin tamamı substrat düzeyinde fosforilasyonla oluşmaktadır. E) Nitrat yükseltgenmekte, açığa çıkan enerji organik besin yapımında kullanılmaktadır.

3. Hem fermantasyon hem de oksijensiz solunum yapabilen bir bakteri türü, eşit miktarda glikoz içeren iki oksijensiz besiyerine ekilmiş; besiyerlerinden yalnız birine nitrat eklenmiştir. Bir süre sonra nitrat eklenen kapta üremenin belirgin biçimde daha hızlı olduğu görülmüştür. Bu farkın nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Nitratın azot kaynağı olarak kullanılıp protein yapımını hızlandırması B) Nitratlı ortamda glikolizin iki kat hızlı işleyip daha çok pirüvat vermesi C) Nitratın son elektron alıcısı olarak kullanılıp ek ATP üretimini sağlaması D) Nitratın hücre zarından glikoz alımını hızlandırması E) Nitratın pirüvatı indirgeyerek NAD⁺'nin geri kazanılmasını hızlandırması

4. Glikoz içeren, oksijen bulunmayan üç kaba birer bakteri türü konulmuş; her kaba ayrı bir inorganik molekül eklenerek deney sonunda biriken ürünler tabloda verilmiştir. Kapların belirtilmeyen koşulları birbirinin aynıdır. Buna göre bu kaplarda gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

A) Bu kaplarda glikoz, eklenen moleküller sayesinde pirüvata kadar yıkılabilmiştir. B) Üç kapta da biriken ürünler pirüvatın indirgenmesiyle meydana gelmiştir. C) Glikozun yıkımı sitoplazmada değil, mitokondri iç zarında tamamlanmıştır. D) Eklenen moleküller, glikozdan gelen elektronları alarak indirgenmiştir. E) Üç kapta da glikozun enerjisinin büyük bölümü biriken ürünlerde kalmıştır.

5. Ağzı kapatılabilen iki cam şişeye, bir göl suyundan alınan su yosunu örneklerinden eşit miktarda konulmuş; şişelerden biri aydınlıkta, diğeri karanlıkta 4 saat tutulmuş ve şişelerdeki çözünmüş oksijen miktarları tabloda verilmiştir. Araştırmacı, aydınlık şişedeki artışı yosunların gerçek (brüt) fotosentez hızı olarak yorumlamıştır. Bu yorumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Aydınlık şişedeki artış net değeri verir; brüt hız için karanlık şişe de gerekir. B) Aydınlıkta solunum durduğundan aydınlık şişedeki artış brüt hızı doğrudan vermektedir. C) Karanlık şişedeki azalma yosunların bir bölümünün öldüğünü gösterdiğinden hesaba katılmaz. D) Brüt hızı bulmak için aydınlık şişedeki artıştan karanlık şişedeki azalma çıkarılmalıdır. E) Karanlık şişe kurulmadan da brüt hız hesaplanabileceğinden bu şişe gereksizdir.

6. Yapraklı bir saksı bitkisi, hava geçirmeyen saydam bir kapta önce 12 saat aydınlıkta, ardından 12 saat karanlıkta tutulmuş; kaptaki karbondioksit miktarının aydınlık dönemde azaldığı, karanlık dönemde ise arttığı ölçülmüştür.
I. Karanlık dönemde bitkide fotosentez sürmektedir.
II. Aydınlık dönemde brüt fotosentez hızı solunum hızından yüksektir.
III. Karanlık dönemdeki karbondioksit artışının kaynağı solunumdur.
Buna göre, numaralanmış ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III

7. Bir karasal ekosistemde fotosentez ve solunum arasındaki ilişkiyle ilgili,
I. Fotosentezle organik moleküllere bağlanan enerjinin tamamı, solunumla yeniden ATP'ye aktarılır.
II. Madde fotosentez ile solunum arasında döngüsel olarak dolaşırken enerji tek yönlü akar ve bir bölümü ısı olarak ortama verilir.
III. Bir bitkinin kök hücreleri, yapraklarda fotosentezle üretilip taşınan organik maddeleri solunumda kullanır.
IV. Yeşil yaprak hücreleri ışık aldıkları sürece solunum yapmaz, enerjilerini doğrudan fotosentezden karşılar.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız II B) I ve II C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV

8. Brom timol mavisi çözeltisi, ortamdaki karbondioksit arttığında sarıya, azaldığında maviye dönen bir ayıraçtır. Bu ayıracın yeşil renkli olduğu dört tüp hazırlanıp ağızları kapatılmış ve tüpler 5 saat bekletilmiştir:
1. tüp: su bitkisi, güçlü ışık
2. tüp: su bitkisi, karanlık
3. tüp: bitki yok, güçlü ışık
4. tüp: su bitkisi, bitkinin telafi noktasının altında kalan zayıf ışık
Tüplerdeki su bitkileri aynı türden ve eşit büyüklüktedir; tüplerin sıcaklıkları eşittir.
Buna göre deney sonunda hangi tüplerde ayıracın sarıya dönmesi beklenir?

A) Yalnız 2 B) 2 ve 4 C) 1 ve 4 D) 1, 2 ve 4 E) 1, 3 ve 4

9. Hava geçirmeyen saydam bir kaba yapraklı bir saksı bitkisi konulmuştur. Kap önce 10 saat aydınlıkta tutulmuş ve bu sürede kaptaki karbondioksit miktarının 120 birim azaldığı ölçülmüştür. Ardından kap 14 saat karanlıkta tutulmuş ve kaptaki karbondioksit miktarının 84 birim arttığı belirlenmiştir.
Bitkinin solunum hızının aydınlıkta ve karanlıkta eşit ve sabit olduğu kabul edildiğine göre, aydınlık dönem boyunca fotosentezde kullanılan toplam karbondioksit kaç birimdir?

A) 60 B) 120 C) 180 D) 204 E) 432

10. Sık bir ormanın altında yetişen bir fidan, gün boyunca aldığı ışık şiddeti telafi noktasının altında kalan bir bölgede bulunmaktadır. Bu fidanın uzun süre aynı koşullarda tutulduğunda gelişemeyip zamanla ölmesi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

A) Telafi noktasının altında fotosentez durduğundan fidanın besin üretimi sona erer. B) Bu ışık şiddetinde solunum durduğundan fidan ürettiği besinden yararlanamaz. C) Düşük ışıkta klorofil üretilemediğinden yapraklar sararır ve fidan su kaybeder. D) Net gaz alışverişi sıfır olduğundan fidan ortamdan karbondioksit alamaz duruma gelir. E) Brüt fotosentezle üretilen organik madde solunumda harcanandan az kalır, depolar tükenir.

11. Bir bitkide fotosentez ve oksijenli solunumun genel denklemleri şöyle kabul edilmektedir:
Fotosentez: 6CO₂ + 12H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6O₂ + 6H₂O
Oksijenli solunum: C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O
Bu bitki karanlıkta 2 saat tutulduğunda ortamdan 6 molekül oksijen almıştır. Aynı bitki aydınlıkta 6 saat tutulduğunda ise ortama net 72 molekül oksijen vermiştir.
Solunum hızının değişmediği kabul edildiğine göre, aydınlıktaki 6 saat boyunca fotosentez tepkimelerine giren su molekülü sayısı kaçtır?

A) 72 B) 90 C) 144 D) 156 E) 180

12. Bir bitki, günün 14 saatini aydınlıkta, 10 saatini karanlıkta geçirmektedir. Aydınlık dönemde brüt fotosentezle saatte 20 birim glikoz üretmekte, solunumla ise gece gündüz saatte 5 birim glikoz harcamaktadır. Buna göre bu bitkide 24 saatin sonunda biriken net glikoz miktarı kaç birimdir?

A) 120 B) 160 C) 210 D) 230 E) 280

13. Bir bitki fizyoloğu, sıcaklık ve karbondioksit koşullarını sabit tuttuğu M ve N bitkilerinin birim yaprak alanı başına net oksijen alışverişini artan ışık şiddetlerinde ölçmüş ve elde ettiği eğrileri grafiğe aktarmıştır. Eksi değerler bitkinin ortamdan oksijen aldığını göstermektedir. Buna göre bu eğrilerden aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılır?

A) Eğrilerin yatay ekseni kestiği ışık şiddetinde bitkide fotosentez de solunum da durmuştur. B) Işık şiddetinin sıfır olduğu noktadaki değer, bitkinin brüt fotosentez hızını verir. C) Eğrilerin yatay ekseni kestiği ışık şiddetinde üretilen oksijen, solunumda harcanana eşittir. D) N bitkisi telafi noktasına M bitkisinden daha yüksek bir ışık şiddetinde ulaşmaktadır. E) Yüksek ışık şiddetlerinde eğrilerin yataylaşması, bu bölümde solunumun durduğunu gösterir.

14. Oksijen bulunmayan bir bataklık çamurunda yaşayan bir bakteri türünün, organik maddeleri yıkarken ortamdaki sülfat iyonlarını hidrojen sülfüre indirgediği ve çamurdaki çürük yumurta kokusunun bu gazdan kaynaklandığı belirlenmiştir.
Bu bakteriyle ilgili,
I. Elektron taşıma sisteminde elektronları son olarak sülfat alır.
II. Yıkılan organik maddedeki kimyasal enerjinin tamamı ATP'ye aktarılır.
III. Aynı miktarda glikozdan, fermantasyonla elde edilebilecekten daha fazla ATP elde eder.
IV. Elektron taşıma sistemi elemanları hücre zarında bulunur.
yargılarından hangileri doğrudur?

A) I ve II B) I ve III C) II ve IV D) I, II ve IV E) I, III ve IV

15. Yeşil bir yaprak hücresinde gerçekleşen fotosentez ve oksijenli solunum olaylarıyla ilgili,
I. İkisinde de elektron taşıma sistemi boyunca oluşan H⁺ yoğunluk farkından yararlanılarak ATP sentezlenir.
II. İkisinde de elektron taşıma sisteminde elektronları en son alan molekül oksijendir.
III. Mitokondride üretilen ATP, kloroplasta geçerek ışıktan bağımsız tepkimelerde kullanılır.
IV. Solunumda açığa çıkan karbondioksit, aynı hücrenin kloroplastında fotosentezde kullanılabilir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

A) I ve II B) I ve IV C) II ve III D) I, III ve IV E) II, III ve IV

16. Nitrat solunumu yapan bir bakteri türü, yıktığı her 1 glikoz molekülü için 6 molekül nitratı indirgemekte ve indirgenen her 2 nitrattan 1 molekül azot gazı oluşmaktadır. Bu bakterilerin bulunduğu kültürde deney sonunda 24 molekül azot gazı biriktiğine göre kültürde yıkılan glikoz molekülü sayısı kaçtır?

A) 4 B) 8 C) 12 D) 24 E) 48

17. Glikozun yıkıldığı oksijenli solunum, oksijensiz solunum ve fermantasyon olaylarıyla ilgili aşağıdaki özellikler veriliyor:
I. Elektronların bir taşıma sisteminde aktarılması sırasında ATP sentezlenmesi
II. Glikoliz evresinde substrat düzeyinde ATP üretilmesi
III. Elektronların aktarıldığı son alıcının inorganik bir molekül olması
IV. Pirüvatın ya da ondan türeyen bir molekülün NADH ile indirgenmesi
Bu özelliklerden hangileri oksijenli ve oksijensiz solunumda ortak olup fermantasyonda görülmez?

A) I ve III B) I ve IV C) II ve III D) I, II ve III E) II, III ve IV

18. Kapalı bir akvaryumda su bitkileri ve balıklar birlikte yaşamaktadır. Su bitkileri aydınlıkta saatte 40 birim oksijen üreten brüt fotosentez yapmakta, gece gündüz ise solunumla saatte 5 birim oksijen tüketmektedir. Balıkların oksijen tüketimi gece gündüz saatte 15 birimdir.
Akvaryumdaki oksijen miktarının 24 saatin sonunda başlangıçtakiyle aynı olması için akvaryumun günde kaç saat aydınlatılması gerekir?

A) 6 B) 8 C) 9 D) 12 E) 16

19. Fermantasyon yapamayan ve enerjisini yalnız nitrat solunumuyla elde eden bir bakteri türü, oksijen bulunmayan, glikoz ve nitrat içeren bir besiyerinde üretilmiştir. Besiyerindeki nitrat tükendikten kısa süre sonra, ortamda glikoz bol bulunmasına karşın bakterilerde glikoz yıkımının durduğu gözlenmiştir.
Bu gözlemin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Nitratın glikolizi başlatan enzimi etkinleştiren bir madde olması ve bu enzimin artık çalışamaması B) Glikoliz enzimlerinin önceki tepkimelerde harcanarak hücrede tükenmiş olması C) Glikolizin başlaması için gereken ATP'nin yalnız elektron taşıma sisteminde üretilebilmesi D) NADH'ın yükseltgenemediği için glikolizde gerekli olan NAD⁺'nın hücrede tükenmesi E) Biriken pirüvatın glikozun hücre zarından içeri alınmasını engellemesi

20. Hem oksijensiz solunum hem de fermantasyon yapabilen bir bakteri türü, oksijen bulunmayan ve başlangıçta nitrat içeren bir besiyerinde üretilmiştir. Bakteriler nitrat bulunduğu sürece glikozu oksijensiz solunumla, nitrat tükendikten sonra ise fermantasyonla yıkmıştır. Deney koşullarında glikoz başına oksijensiz solunumla net 20 ATP, fermantasyonla net 2 ATP elde edildiği kabul edilmektedir.
Deney süresince toplam 30 molekül glikoz yıkılmış ve net 240 ATP elde edilmiştir. Buna göre fermantasyonla yıkılan glikoz molekülü sayısı kaçtır?

A) 10 B) 12 C) 20 D) 30 E) 120

BİYOLOJİ TESTİ BİTTİ.

OKSİJENSİZ SOLUNUM, FOTOSENTEZ VE SOLUNUM İLİŞKİSİ — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

BİYOLOJİ

1-D 2-A 3-C 4-D 5-A 6-E 7-C 8-B 9-C 10-E

11-E 12-B 13-C 14-E 15-B 16-B 17-A 18-D 19-D 20-C

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com