sekizgenacademy.com

Nükleik Asitlerin Keşif Süreci, Nükleotitlerin Yapısı — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 07.10.2026     20 soru AYT Biyoloji

Soru Kitapçığı

Nükleik Asitlerin Keşif Süreci, Nükleotitlerin Yapısı — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

AYT • Biyoloji BİYOLOJİ TESTİ A
  1. Bu testte 20 soru vardır.
  2. Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. 1869 yılında akyuvar çekirdeklerinden elde edilen bir madde, bol miktarda fosfor içermesi ve asit özelliği göstermesiyle o güne dek bilinen hücre bileşenlerinden ayrılmış, bu maddeye "nüklein" adı verilmiştir.
Bu çalışmayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Bu çalışma, nükleinin kalıtsal bilgiyi taşıdığını ortaya koymuştur. B) Nükleindeki fosfor, nükleotitlerin fosfat gruplarından gelmektedir. C) Nüklein, yapısında kükürt bulundurmasıyla proteinlerden ayrılmıştır. D) Nükleinin asit özelliği, yapısındaki organik bazlardan kaynaklanır. E) Nükleinin çekirdekten elde edilmesi, sitoplazmada nükleik asit bulunmadığını gösterir.

2. Nükleotitler; bir fosfat grubu, beş karbonlu bir şeker ve bir organik bazdan oluşur. Bir nükleotidin hangi adla anılacağını belirleyen birim ise organik bazdır. Bir ökaryot hücreden alınan iki nükleotidin birbirinden yalnız beş karbonlu şekerleri bakımından farklı olduğu belirlenmiştir.
Buna göre bu iki nükleotitle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Biri pürin, öteki pirimidin bazı taşımaktadır. B) Fosfat grubu sayıları birbirinden farklıdır. C) İkisi de aynı nükleotit adıyla anılır. D) Taşıdıkları organik baz timin ya da urasildir. E) İkisi de aynı nükleik asidin yapısına katılır.

3. Saflaştırılmış DNA örneklerinden elde edilen X ışını kırınım görüntülerinde düzenli ve yinelenen bir örüntü saptanmış, bu görüntüler molekülün kalınlığı ve dönüş aralığı üzerinde ölçüm yapılmasına olanak vermiştir. Aynı dönemde farklı canlılardan alınan DNA örneklerinde belirli baz çiftlerinin yüzdelerinin birbirine eşit olduğu belirlenmiştir. DNA'nın çift sarmal modeli, bu iki bulgu kümesi bir araya getirilerek kurulmuştur.
Buna göre bu süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) X ışını kırınım görüntüleri, DNA'daki bazların diziliş sırasının okunmasını sağlamıştır. B) Baz yüzdeleri arasındaki eşitlik, molekülün sarmal biçimde olduğunu doğrudan göstermiştir. C) Çift sarmal model, DNA'nın kalıtsal madde olduğunu ilk kez ortaya koymuştur. D) Kırınım görüntülerinin elde edilebilmesi için DNA'nın önce nükleotitlerine ayrıştırılması gerekmiştir. E) Kırınım verileri molekülün biçimini, baz yüzdeleri ise zincirlerin eşleşme kuralını açıklamıştır.

4. Çift zincirli bir DNA molekülünde adenin nükleotidi sayısı, guanin nükleotidi sayısının 3 katıdır. Bu molekülde toplam 4800 nükleotit bulunmaktadır.
Buna göre bu DNA molekülündeki sitozin nükleotidi sayısı kaçtır?

A) 300 B) 600 C) 1200 D) 1800 E) 3600

5. Hastalık yapıcı ölü bakterilerden elde edilen özüt, canlı ve zararsız bakterilerle karıştırıldığında bu bakterilerin bir bölümü hastalık yapıcı duruma geçmektedir. Özüte, farklı molekül çeşitlerini yıkan enzimler ayrı ayrı uygulanarak dönüşümün gerçekleşip gerçekleşmediği izlenmiş; sonuçlar tabloda verilmiştir.
Bu sonuçlara dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

A) Dönüşümü sağlayan madde, ölü hücrelerin protein kısmıdır. B) DNA'yı yıkan enzim, canlı bakterileri de öldürerek dönüşümü engellemiştir. C) Dönüşümün gerçekleşmesi için özütte protein, RNA ve DNA'nın birlikte bulunması gerekir. D) Bu çalışma, dönüşen bakterilerin kazandıkları özelliği yavrularına aktardığını göstermektedir. E) Ölü hücrelerden canlı hücrelere geçerek dönüşümü sağlayan madde DNA'dır.

6. Kapsüllü ve kapsülsüz iki bakteri suşuyla dört fare grubu üzerinde yürütülen bir çalışmanın düzeni ve sonuçları tabloda verilmiştir. Kapsüllü suş hastalık yapıcı, kapsülsüz suş ise zararsızdır.
Bu sonuçlara dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

A) Ölü bakterilerden canlı olanlara geçen bir madde, bunların kalıtsal özelliğini değiştirmiştir. B) Dördüncü gruptaki fareyi öldüren, ölü hücrelerin taşıdığı ısıya dayanıklı bir zehirdir. C) Isıyla öldürülmüş bakteriler, canlı bakterilerin sağladığı ortamda yeniden canlanmıştır. D) Üçüncü grubun yaşaması, ısının kapsüllü suştaki kalıtsal maddeyi işlevsiz kıldığını gösterir. E) Kapsülsüz suşun hastalık yapıcı duruma geçmesi, kapsül yapısının bu hücreleri dıştan kaplamasıyla olmuştur.

7. Doğrusal, çift zincirli ve 1000 nükleotitten oluşan bir DNA molekülünde 200 adenin nükleotidi bulunmaktadır. Bu molekülün serbest fosfat, deoksiriboz ve organik baz moleküllerinden başlayarak oluştuğu düşünülmektedir: Önce nükleotitler oluşmakta, sonra nükleotitler birbirine bağlanarak zincirleri kurmakta, en son iki zincir karşılıklı bazlarından eşleşmektedir.
Buna göre bu süreçte açığa çıkan toplam su molekülü sayısı kaçtır?

A) 998 B) 2000 C) 2998 D) 3000 E) 4298

8. Doğrusal, çift zincirli bir DNA molekülü 2000 nükleotitten oluşmakta ve zincirleri arasında toplam 2600 hidrojen bağı bulunmaktadır. (Adenin ile timin arasında 2, guanin ile sitozin arasında 3 hidrojen bağı kurulur.)
Buna göre bu moleküldeki pürin bazlı nükleotitlerin yüzde kaçı adenin nükleotididir?

A) 20 B) 30 C) 40 D) 50 E) 60

9. Zincirleri arasında toplam 6600 hidrojen bağı bulunan çift zincirli bir DNA molekülünde 1200 timin nükleotidi vardır.
Buna göre bu DNA molekülünün yapısında bulunan deoksiriboz şekeri sayısı kaçtır?

A) 1400 B) 2600 C) 4400 D) 5200 E) 5400

10. Çift zincirli DNA moleküllerinde A = T ve G = C eşitlikleri geçerlidir.
I. İki farklı türün DNA'larında (A + G) / (T + C) oranının aynı bulunması, bu türlerin akraba olduğunu göstermez.
II. Aynı nükleotit sayısındaki iki DNA molekülünden (A + T) / (G + C) oranı yüksek olanda zincirler arası hidrojen bağı daha azdır.
III. Çift zincirli bir DNA'nın tek bir zincirinde (A + G) / (T + C) oranı 1'den farklı olabilir.
IV. Çift zincirli bir DNA'da bir zincirin (A + T) / (G + C) oranı, diğer zincirdeki oranın çarpmaya göre tersidir.
Buna göre yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

A) I ve II B) I ve III C) II ve IV D) III ve IV E) I, II ve III

11. Bir canlıdan elde edilen çift zincirli DNA molekülünü oluşturan iki zincirden biri 900 nükleotit içermekte ve bu zincirde (A + T) / (G + C) oranı 0,5'tir. (Adenin ile timin arasında 2, guanin ile sitozin arasında 3 hidrojen bağı kurulur.)
Buna göre molekülün zincirleri arasındaki toplam hidrojen bağı sayısı kaçtır?

A) 1200 B) 1800 C) 2100 D) 2400 E) 2700

12. DNA'nın yapısıyla ilgili aşağıdaki yargılar veriliyor:
I. Bir zincirde ardışık iki nükleotit, birinin şekeri ile diğerinin fosfat grubu arasında kurulan bağla birbirine bağlanır.
II. İki zinciri bir arada tutan bağlar, karşılıklı şeker-fosfat omurgaları arasında kurulur.
III. Zincirler arasındaki hidrojen bağları, zincir içindeki fosfodiester bağlarına göre daha kolay kopar.
IV. İki zincir birbirine paralel ve aynı yönlü olarak uzanır.
Buna göre yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

A) I ve III B) II ve IV C) I, II ve III D) I, III ve IV E) II, III ve IV

13. Guanin nükleotitleri, çift zincirli bir DNA molekülündeki nükleotitlerin %20'sini oluşturmaktadır. Aynı molekülde 1800 adenin nükleotidi bulunmaktadır.
Buna göre bu DNA molekülündeki toplam nükleotit sayısı kaçtır?

A) 3000 B) 3600 C) 6000 D) 9000 E) 12000

14. Dört ayrı örnekten elde edilen nükleik asitlerde organik bazların yüzde oranları ölçülmüş ve sonuçlar tabloda verilmiştir.
Buna göre bu örneklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) L örneği timin taşıdığı hâlde baz yüzdeleri eşleşmediği için çift sarmal yapıda değildir. B) M örneğinde adenin ile urasil yüzdelerinin eşit çıkmaması, ölçümde yanılgı olduğunu gösterir. C) N örneğinde guanin yüzdesinin adeninden yüksek olması, bu örneğin RNA olduğunu gösterir. D) K ile N örneklerinin baz yüzdeleri farklı olduğundan bu iki örnek farklı nükleotit çeşitleri taşır. E) Urasil taşıyan M örneği, timin taşıyan örneklerden daha az çeşitte organik baz içerir.

15. Protein kılıfında kükürt, nükleik asidinde fosfor bulunan bir virüsün iki ayrı grubu, bu atomların radyoaktif biçimleriyle işaretlenmiştir. İşaretli virüslerle enfekte edilen bakteri kültürleri kısa bir süre sonra çalkalanıp santrifüj edilmiş; bakterilerin çöktüğü kısım, üstteki sıvı ve bir süre sonra oluşan yeni virüsler ayrı ayrı incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar tabloda verilmiştir.
Bu sonuçlara dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

A) Bakteri hücresinin içine giren molekülün, kükürt taşıyan protein olduğu belirlenmiştir. B) Yeni virüslerde kükürt ışıması görülmemesi, bu virüslerde protein kılıf üretilmediğini gösterir. C) Virüsün protein kılıfı, nükleik asidi koruyarak onunla birlikte bakteri hücresinin içine taşınmıştır. D) Bakteri hücresinin içine giren molekül fosfor taşıyan DNA'dır; protein kılıf hücrenin dışında kalmıştır. E) Çalkalama işlemi, bakteri yüzeyine tutunmuş virüs parçalarını hücrenin içine geçirmiştir.

16. Bir hücreden ayrılan dört nükleotitle ilgili bilgiler şöyledir:
• K: Deoksiriboz taşır; organik bazı çift halkalıdır ve eşleştiği bazla 3 hidrojen bağı kurar.
• L: Riboz taşır; organik bazı çift halkalıdır ve eşleştiği bazla 2 hidrojen bağı kurar.
• M: Riboz taşır; organik bazı tek halkalıdır ve bu baz DNA'da bulunmaz.
• N: Deoksiriboz taşır; organik bazı tek halkalıdır ve eşleştiği bazla 3 hidrojen bağı kurar.
Bu nükleotitlerden hangi ikisi, çift zincirli bir DNA molekülünde karşılıklı zincirlerde eşleşmiş olarak bulunabilir?

A) K ve L B) K ve N C) L ve M D) L ve N E) M ve N

17. DNA'nın keşif sürecine ait bazı gelişmeler numaralandırılmıştır:
1: Watson ve Crick'in DNA için çift sarmal modelini önermesi
2: Miescher'in hücre çekirdeklerinden nüklein adını verdiği maddeyi elde etmesi
3: Griffith'in ölü hastalık yapıcı bakterilerin canlı zararsız bakterileri dönüştürebildiğini göstermesi
4: Avery ve arkadaşlarının bakterilerde dönüşümü sağlayan maddenin DNA olduğunu göstermesi
5: Hershey ve Chase'in virüslerden bakteriye geçen kalıtsal maddenin DNA olduğunu göstermesi
6: Chargaff'ın farklı canlıların DNA'larında adenin-timin ve guanin-sitozin miktarlarının eşit olduğunu saptaması
Bir öğrenci bu gelişmeleri gerçekleştikleri sıraya göre dizmiş ve elde ettiği rakam dizisini altı basamaklı bir sayı olarak yazmıştır.
Öğrencinin sıralaması doğru olduğuna göre yazdığı sayı kaçtır?

A) 234561 B) 234651 C) 236451 D) 243651 E) 324651

18. Çift zincirli bir DNA molekülünün zincirlerinden birinde 120 adenin, 200 timin, 150 guanin ve 230 sitozin nükleotidi bulunmaktadır.
Buna göre bu molekülün diğer zincirindeki pürin bazlı nükleotitlerin sayısı kaçtır?

A) 270 B) 380 C) 430 D) 700 E) 860

19. Bir bakteriye ait halkasal, çift zincirli DNA molekülü 2000 nükleotitten; bir ökaryot hücreden elde edilen doğrusal, çift zincirli DNA parçası ise 3000 nükleotitten oluşmaktadır.
Buna göre bu iki moleküldeki fosfodiester bağlarının toplam sayısı kaçtır?

A) 2499 B) 4996 C) 4997 D) 4998 E) 5000

20. Adenin ve guanin çift halkalı, sitozin ve timin tek halkalı organik bazlardır. Çift zincirli DNA molekülünün çapı, baz dizilişi ne olursa olsun molekül boyunca yaklaşık sabittir.
Bu durumu en iyi açıklayan özellik aşağıdakilerden hangisidir?

A) Molekülde her baz çiftinde aynı sayıda hidrojen bağı bulunur. B) Molekülde adenin sayısı guanine, timin sayısı sitozine eşittir. C) Zincir içindeki ardışık nükleotitler birbirine hidrojen bağlarıyla bağlanır. D) Her nükleotitte fosfat grubu doğrudan organik baza bağlanmıştır. E) Her baz çiftinde çift halkalı bir baz ile tek halkalı bir baz yer alır.

BİYOLOJİ TESTİ BİTTİ.

NÜKLEİK ASİTLERİN KEŞİF SÜRECİ, NÜKLEOTİTLERİN YAPISI — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

BİYOLOJİ

1-B 2-C 3-E 4-B 5-E 6-A 7-C 8-C 9-D 10-E

11-D 12-A 13-C 14-A 15-D 16-B 17-B 18-C 19-D 20-E

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com