1. İdrar oluşumu süzülme, geri emilim ve salgılama basamaklarıyla gerçekleşir.
Bu basamaklarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

2. Bir nefron; Bowman kapsülü, proksimal tüp, Henle kulpu ve distal tüpten oluşur. Distal tüp bir toplama kanalına açılır. Bowman kapsülünün çukur bölümünün içinde ise atardamardan gelen kılcal damar yumağı (glomerulus) yer alır.
Buna göre nefronla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

3. Kurak bölgede yaşayan bir kemirgen türünde nefronların Henle kulpu, benzer büyüklükteki ve su kıyısında yaşayan bir kemirgen türününkinden belirgin biçimde uzundur. İki türde de bir günde oluşan süzüntü hacmi birbirine yakındır.
Buna göre Henle kulpunun uzun olmasının kurak bölgedeki türe sağladığı üstünlük aşağıdakilerden hangisidir?

4. Şemada bir nefronda oluşan süzüntünün ve aynı nefronun toplama kanalından çıkan son idrarın içerdiği maddeler kümelerle gösterilmiştir. Kümelerin kesiştiği alan, her ikisinde de bulunan maddeleri göstermektedir.
Buna göre şemadaki yerleşimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

5. Bir memelide böbreklerde bir günde 80 litre süzüntü oluşmakta, aynı sürede 2,0 litre idrar oluşmaktadır.
Buna göre bu memelide süzüntüdeki suyun yüzde kaçı tüplerden kana geri emilmiştir?

6. Glomerulusa kan getiren atardamarın çapı, glomerulustan kan götüren atardamarın çapından büyüktür; bu fark kılcal yumakta kan basıncının yüksek kalmasını sağlar. Bir deneyde götürücü atardamar kısmen daraltılmış, başka bir değişiklik yapılmamıştır.
Buna göre bu nefronda beklenen değişim aşağıdakilerden hangisidir?

7. Glomerulus kılcallarındaki yüksek kan basıncının etkisiyle plazmanın bir bölümü Bowman kapsülüne geçer. Kılcal çeper ile kapsül arasındaki engel, kan hücrelerinin ve büyük protein moleküllerinin geçmesine izin vermeyecek büyüklükte gözenekler taşır.
Buna göre,
I. Bir maddenin süzüntüye geçip geçmemesi, o maddenin molekül büyüklüğüne göre belirlenir.
II. Süzülmenin gerçekleşmesi, kapsülü saran hücrelerin ATP harcamasına bağlıdır.
III. Süzüntünün oluşması için kılcaldaki kan basıncının, kapsüldeki sıvının karşı basıncını aşması gerekir.
IV. Kan hücrelerinin son idrarda bulunmaması, bunların tüplerden geri emilmesiyle açıklanır.
öncüllerinden hangileri doğrudur?

8. Bir deneyde bir memelinin böbreğine, yalnız nefron kanalcıklarının duvar hücrelerinde ATP üretimini durduran bir madde verilmiştir. Madde glomerulus kılcallarını ve kan basıncını etkilememektedir.
Buna göre maddenin etkisi başladıktan kısa süre sonra bu böbrekte aşağıdakilerden hangisi gözlenir?

9. Bir araştırmacı, bir memelinin kanında bulunmayan Y maddesini deri altından vermiş ve bir süre sonra ölçüm yapmıştır. Ölçümde, Y maddesinin son idrardaki derişiminin o sırada kapsüle geçen süzüntüdeki derişiminden yüksek olduğu; ayrıca belirli bir sürede idrarla atılan Y miktarının, aynı sürede süzülen Y miktarından fazla olduğu belirlenmiştir.
Bu bulgular aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

10. Bir bireyin süzüntüsünde üre derişimi 0,3 mg/mL'dir. Bu bireyde süzüntü nefron kanalcıkları ve toplama kanalı boyunca ilerlerken içerdiği suyun %99'u, ürenin ise %40'ı kana geri emilmektedir. Kanalcıklara üre salgılanmamaktadır.
Buna göre bu bireyin idrarındaki üre derişimi kaç mg/mL'dir?

11. Bir memelinin böbreklerinde dakikada 125 mL süzüntü oluşmaktadır. Bu memelinin kanına verilen X maddesi glomerulusta serbestçe süzülmekte, süzüntüdeki derişimi kan plazmasındaki derişimine eşit olmakta ve kanalcıklardan hiç geri emilmemektedir.
Ölçüm sırasında X maddesinin kan plazmasındaki derişimi 0,4 mg/mL, idrardaki derişimi 40 mg/mL; oluşan idrar miktarı ise dakikada 2 mL olarak belirlenmiştir.
Buna göre bu sırada kanalcıkları saran kılcallardan kanalcık sıvısına salgılama yoluyla aktarılan X maddesi dakikada kaç mg'dır?

12. Toplama kanalında suyun geri emilebilmesi için iki koşul birlikte gereklidir: kanal duvarının ADH etkisiyle suya geçirgen hâle gelmesi ve kanalı çevreleyen öz bölgesi doku sıvısının tuzca yoğun olması. Öz bölgesindeki bu yoğunluk, Henle kulpunun çıkan kolundan doku sıvısına Na⁺ ve Cl⁻ taşınmasıyla oluşturulur.
Kanında ADH düzeyi yüksek olan bir bireye, Henle kulpunun çıkan kolunda Na⁺ ve Cl⁻ taşınmasını engelleyen bir ilaç verilmiştir.
Buna göre bu bireyde aşağıdakilerden hangisi beklenir?

13. ADH düzeyi yüksek olan sağlıklı bir bireyin bir nefronunda üç farklı noktadan sıvı örnekleri alınmış, ancak örneklerin alındığı noktalar karışmıştır. Örneklerle ilgili bulgular şöyledir:
K örneği: Glikoz içermez; toplam çözünmüş madde derişimi kan plazmasınınkinden düşüktür.
L örneği: Glikoz derişimi kan plazmasındakine eşittir; toplam çözünmüş madde derişimi de plazmanınkine yakındır.
M örneği: Glikoz içermez; toplam çözünmüş madde derişimi ve üre derişimi üç örnek içinde en yüksektir.
Bowman kapsülü, uzak kıvrımlı kanalcığın başlangıcı ve toplama kanalının sonu sırasıyla aşağıdaki örneklerin hangisinde birlikte verilmiştir?

14. Kan şekeri normal düzeyde olan sağlıklı bir bireye, Bowman kapsülüne yakın kıvrımlı kanalcık hücrelerindeki glikoz taşıyıcı proteinlerini baskılayan bir ilaç verilmiştir. İlaç glomerulustaki süzülmeyi ve öteki kanalcık bölümlerinin işleyişini etkilememektedir; insülin salgısı da değişmemiştir.
Buna göre ilacın etkisi sürerken bu bireyde aşağıdakilerden hangisi beklenir?

15. Nefronda Henle kulpu, böbreğin öz bölgesine doğru inen bir kol ile kabuk bölgesine doğru çıkan bir koldan oluşur. Kulbun iki kolunun su ve tuz geçirgenlikleri birbirinden farklıdır; bu fark, öz bölgesindeki doku sıvısının tuz yoğunluğunu derinlere doğru belirli bir düzende değiştirir.
Henle kulpuyla ilgili şu ifadeler veriliyor:
I. İnen kolda su, osmozla kanalcık sıvısından doku sıvısına geçer.
II. Çıkan kol suya geçirgen değildir; bu kolda Na⁺ ve Cl⁻ iyonları doku sıvısına taşınır.
III. Çıkan koldan uzak kıvrımlı kanalcığa geçen sıvı, inen kola giren sıvıdan daha seyreltiktir.
IV. Öz bölgesinde kabuk bölgesine yaklaştıkça doku sıvısının tuz yoğunluğu artar.
Bu ifadelerden hangileri doğrudur?

16. Bir böbreğin kabuk ve öz bölgelerinden alınan doku kesitleri mikroskopla incelenmiştir. Aşağıda nefronla ilişkili bazı yapılar ve bu yapılarda gerçekleşen birer olay eşleştirilmiştir:
I. Henle kulpu — öz bölgesindeki doku sıvısında tuz yoğunluğunun oluşturulması
II. Toplama kanalı — ADH etkisiyle suyun geri emiliminin artması
III. Glomerulus — kan basıncıyla plazmanın bir bölümünün süzülmesi
IV. Bowman kapsülüne yakın kıvrımlı kanalcık — glikozun aktif taşımayla geri emilmesi
Bu eşleştirmelerden hangileri, öz bölgesinden alınan kesitte bulunabilecek bir yapıya ve o yapıda gerçekleşen olaya aittir?

17. Tabloda bir memelide kan plazması, Bowman kapsülüne geçen süzüntü ve son idrar için bazı maddelerin derişimleri verilmiştir.
Buna göre ürenin son idrardaki derişimi, süzüntüdeki derişiminin kaç katıdır?

18. Bir bireyin böbreklerinde dakikada 125 mL süzüntü oluşmaktadır ve süzüntüdeki glikoz derişimi kan plazmasındakine eşittir. Proksimal tüplerdeki glikoz taşıyıcıları doygunluğa ulaştığında dakikada en çok 400 mg glikozu kana geri emebilmektedir. Bu bireyin kan plazmasındaki glikoz derişimi 4,4 mg/mL olarak ölçülmüştür.
Buna göre bu bireyin idrarıyla dakikada kaç mg glikoz atılır?

19. Bir bireyde iki böbrekte bir günde oluşan süzüntü 160 litredir. Süzüntüdeki suyun nefron boyunca geri emilimiyle ilgili ölçümler şöyledir (yüzdeler, o bölüme GİREN sıvı hacmine göre verilmiştir):
• Bowman kapsülüne yakın kıvrımlı kanalcık: %75
• Henle kulpu (iki kol birlikte): %50
• Bowman kapsülüne uzak kıvrımlı kanalcık: %50
• Toplama kanalı: %85
Başka bir bölümde su geri emilimi olmadığına göre bu bireyde bir günde oluşan idrar kaç litredir?

20. Glomerulusta süzülmeyi sağlayan net basınç şu bağıntıyla hesaplanmaktadır:
net süzülme basıncı = glomerulus kılcallarındaki kan basıncı − (plazma proteinlerinin oluşturduğu ozmotik basınç + Bowman kapsülündeki sıvı basıncı)
Sağlıklı bir bireyde bu basınçlar sırasıyla 55, 30 ve 15 mmHg, böbreklerde süzüntü oluşum hızı ise dakikada 120 mL'dir. Karaciğer işlevi bozulan bu bireyde plazma proteini üretimi azalmış ve plazma proteinlerinin oluşturduğu ozmotik basınç 22 mmHg'ye düşmüştür; öteki basınçlar değişmemiştir.
Süzüntü oluşum hızının net süzülme basıncıyla doğru orantılı olduğu kabul edildiğine göre bu bireyde süzüntü oluşum hızı dakikada kaç mL olur?