sekizgenacademy.com

Merkezi Sinir Sistemi-Orta Beyin, Arka Beyin, Omurilik — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 07.10.2026     20 soru AYT Biyoloji

Soru Kitapçığı

Merkezi Sinir Sistemi-Orta Beyin, Arka Beyin, Omurilik — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

AYT • Biyoloji BİYOLOJİ TESTİ A
  1. Bu testte 20 soru vardır.
  2. Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. Karanlık bir odadan aydınlık bir ortama çıkan bir kişide göz bebeğinin küçüldüğü gözlenmiştir.
Bu yanıtla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Göz bebeğinin küçülmesi, gözün ışığa duyarlılığını artırır. B) Yanıt, orta beyin denetiminde gerçekleşen istem dışı bir tepkidir. C) Göz bebeğinin küçülmesi, ortamdaki ışık şiddetinin azaldığını gösterir. D) Yanıt, beyincik tarafından başlatılan bir denge tepkisidir. E) Göz bebeğindeki değişim, iristeki kasların çizgili kas olmasıyla sağlanır.

2. Boğaza kaçan bir kırıntı nedeniyle bir kişide öksürme tepkisi oluşmuştur.
Bu tepkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Tepkinin oluşması, kırıntının uç beyin kabuğunda fark edilmesine bağlıdır. B) Tepkiyi yöneten merkez, omurilikte bulunur. C) Tepki sırasında kasılan solunum kaslarının istemli olarak kullanılamayacağı anlaşılır. D) Öksürme tepkisi doğuştan gelmez, yaşam içinde öğrenilerek kazanılır. E) Tepkiyi yöneten merkez, arka beyinde yer alan omurilik soğanındadır.

3. Omuriliğin enine kesitinde, ortada kelebeğe benzeyen bir bölge ile bunu çevreleyen bir bölge ayırt edilir.
Omuriliğin bu yapısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Ortadaki bölge aksonlardan oluşur ve beyne çıkan iletim yollarını taşır. B) Ortadaki bölge nöron gövdelerince zengindir; çevredeki bölge aksonlardan oluşur. C) Arka kökle omuriliğe giren sinirler kaslara, ön kökten çıkanlar deriye ulaşır. D) Omurilikte yalnızca duyu nöronlarının gövdeleri bulunur. E) Omuriliğin çevresindeki bölge, refleks yanıtlarının oluşturulduğu merkezdir.

4. Bir kişide kasların birbiriyle uyum içinde çalışmasında bozulma, yürürken dengeyi sağlayamama ve uzanılan cismi tam olarak yakalayamama belirtileri görülmektedir.
Bu belirtilerin nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?

A) Arka beyinde yer alan beyinciğin zarar görmesi B) Omurilikteki refleks merkezlerinin işlevini yitirmesi C) Omurilik soğanının istemli hareketleri başlatamaz duruma gelmesi D) İskelet kaslarındaki kasılma proteinlerinin yapısının bozulması E) Kaslara giden motor nöronların tümüyle yıkıma uğraması

5. Arka beyinde, beyincik yarım küreleri arasında ve beyni omuriliğe bağlayan yol üzerinde yer alan yapıya pons (varol köprüsü) adı verilir.
Ponsla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Beyincikte oluşan denge bilgisinin bilinçli algıya dönüştüğü merkezdir. B) Görme ve işitmeyle ilgili refleks merkezlerini barındıran bölümdür. C) Solunum hareketlerinin düzenli sürdürülmesine katkıda bulunur. D) Beyincik yarım kürelerinin bağlantısını keserek ayrı çalışmalarını sağlar. E) Beyin ile omurilik arasındaki iletimi yalnızca yukarıdan aşağıya geçirir.

6. Uç beynin sol yarım küresindeki hareket merkezi zarar gören bir kişide, vücudun sağ yarısındaki kaslarda hareket kaybı görülmüştür.
Bu durumun açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sol yarım kürenin sağ yarım küreden daha çok nöron içermesi B) Vücudun sağ yarısından gelen duyu uyartılarının sol yarım küreye ulaşamaması C) Beyinciğin, vücudun sağ yarısındaki kasların denetimini üstlenmiş olması D) Kaslara giden yolların çoğunun omurilik soğanında karşı tarafa geçmesi E) Omuriliğin sağ yarısındaki refleks merkezlerinin de işlevini yitirmesi

7. Orta beyin; göz bebeği açıklığının ayarlanmasının yanı sıra ses ve ışık kaynağına doğru başın çevrilmesinde ve kasların belirli bir gerginlikte tutulmasında görev alır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Orta beyin, görme ve işitme duyularının anlamlandırıldığı merkezdir. B) Orta beyinde oluşan tepkiler, kişinin isteğiyle başlatılan davranışlardır. C) Kas gerginliğinin korunması, orta beynin duyu organlarından hiç bilgi almadan yürüttüğü bir işlevdir. D) Orta beyni zarar gören bir kişide dik duruşun korunmasında güçlük görülür. E) Orta beyin, ışık şiddetindeki değişimi algılayan reseptörleri barındırır.

8. Şemada, sıcak bir yüzeye değen elin geri çekilmesiyle sonuçlanan tepkinin izlediği yol verilmiştir.
Bu tepkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Yanıt oluştuktan sonra uyartı beyne iletilir ve kişi sıcaklığı algılar. B) Elin geri çekilmesi, kişinin sıcaklığı algılamasından sonra gerçekleşir. C) Yanıtın oluşabilmesi için uyartının beyin sapına ulaşması gerekir. D) Ara nöron, uyartıyı duyu nöronuna geri göndererek yanıtı güçlendirir. E) Tepkinin şiddeti, uyaranın şiddetinden bağımsız olarak her zaman aynıdır.

9. Beyin; ön beyin, orta beyin ve arka beyin olmak üzere üç bölümde incelenir.
Aşağıdaki işlev çiftlerinin hangisinde iki işlevin de düzenlendiği merkez arka beyinde yer alır?

A) Göz bebeği çapının ayarlanması – öksürme B) Vücut sıcaklığının düzenlenmesi – kalp atış hızı C) Yürürken dengenin korunması – yutkunma D) Ani sese başın çevrilmesi – kas koordinasyonu E) Susama hissi – solunum hızının ayarlanması

10. Bir kişide orta beyindeki refleks merkezlerinin işlevini yitirdiği; uç beyin, beyincik, omurilik soğanı ve bu bölgelerden geçen sinir yollarının ise sağlam olduğu belirlenmiştir. Bu kişide aşağıdaki durumlar değerlendirilmektedir:
I. Ani bir ses duyulduğunda başın refleksle sese doğru çevrilmesinde bozulma
II. Ortam ışığı değiştiğinde göz bebeği çapının ayarlanmasında bozulma
III. Yürürken dengenin korunamaması
IV. Görülen bir nesnenin ne olduğunun anlamlandırılamaması
Bu durumlardan hangilerinin görülmesi beklenir?

A) Yalnız II B) I ve II C) I ve IV D) II ve III E) III ve IV

11. Bir refleks yayında deri reseptöründen gelen uyarıyı tek bir duyu nöronu omuriliğe taşımaktadır. Bu duyu nöronu omuriliğin gri maddesinde 2 ara nöronla sinaps yapmakta; ara nöronların her biri de diğerininkinden farklı 3 motor nöronla sinaps yapmaktadır. Motor nöronlar impulsu bacaktaki kaslara iletmektedir.
Bu refleks yayında yer alan nöron sayısı x, yalnızca nöronlar arasında kurulan sinaps sayısı y olduğuna göre x + y kaçtır?

A) 9 B) 14 C) 15 D) 17 E) 19

12. Bir kişide gün içinde aşağıdaki refleks yanıtlar gözlenmiştir:
1. Diz kapağının altına hafifçe vurulunca bacağın öne doğru fırlaması
2. Çiviye basınca bacağın hızla geri çekilmesi
3. Aydınlık ortama çıkınca göz bebeğinin küçülmesi
4. Boğaza kaçan kırıntı nedeniyle öksürülmesi
5. Ani bir patlama sesiyle irkilip başın sese doğru çevrilmesi
6. Sıcak ütüye değen elin geri çekilmesi
7. Ağza alınan lokmanın yutulması sırasında yutkunma
8. Burna kaçan tozla hapşırılması
Buna göre bu yanıtlardan kaç tanesinin refleks merkezi omuriliktir?

A) 2 B) 3 C) 5 D) 6 E) 8

13. Merkezi sinir sistemindeki gri ve beyaz maddeyle ilgili şu ifadeler veriliyor:
I. Omurilikte gri madde içte, beyaz madde dışta yer alır.
II. Uç beyinde gri madde dışta, beyaz madde içte yer alır.
III. Gri maddenin rengi, burada yoğun bulunan miyelinli aksonlardan kaynaklanır.
IV. Refleks yayındaki ara nöronlar omuriliğin gri maddesinde bulunur.
V. Omuriliğin beyaz maddesi, nöron gövdelerinin ve sinapsların yoğun bulunduğu bölgedir.
VI. Beyincikte gri madde dışta, beyaz madde içte yer alır.
Bu ifadelerden kaç tanesi doğrudur?

A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5

14. Deney amacıyla iki hayvanın omuriliğinde, bel bölgesinin en üst kesiminde aynı düzeyde hasar oluşturulmuştur. K hayvanında bu kesimde omuriliğin yalnızca dış kısmındaki doku, L hayvanında ise yalnızca iç (orta) kısmındaki doku işlevini yitirmiştir. Omuriliğin diğer kesimleri, beyin ve çevresel sinirler her iki hayvanda da sağlamdır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi beklenir?

A) K'de hasar düzeyinin altında kalan arka bacaklara dokunulduğunda bacak çekme refleksi oluşmaz, çünkü refleks kararı beyinde verilir. B) L'de hasar gören kesimdeki refleks yanıtlar sürer, çünkü nöron gövdeleri omuriliğin dış kısmında toplanmıştır. C) Hasar yalnızca tek bir kesimle sınırlı kaldığı için iki hayvanın da arka bacaklarında duyu ve hareket kaybı görülmez. D) L'de arka bacaklarda istemli hareket yapılamaz; K'de ise arka bacaklar istemli olarak hareket ettirilebilir. E) K'de arka bacaklardan gelen dokunma uyarıları beyne ulaşmaz; L'de ise bu uyarılar beyne ulaşabilir.

15. Bir kazada omuriliği bel bölgesinden tam olarak kesilen bir kişide, kesiğin altında kalan bölgede hareket edememe ve dokunma duyusunun alınamaması söz konusudur; buna karşın bu bölgeye uygulanan uyaranlara karşı bazı refleks yanıtlar sürmektedir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Refleks yanıtların sürmesi, kesiğin altındaki bölümün beyinle bağlantısının korunduğunu gösterir. B) Duyunun alınamaması, kesiğin altındaki deri reseptörlerinin işlevini yitirdiğini gösterir. C) Hareket edememe, kesiğin altındaki iskelet kaslarının yapısının bozulmasından kaynaklanır. D) Kişinin bu bölgedeki refleks yanıtları istemli olarak durdurabilmesi beklenir. E) Refleks yanıtların sürmesi omuriliğin merkez, kayıpların ise iletim görevini yansıtır.

16. Beyinciği hasar gören bir hastada uç beyin, beyin sapı ve omurilik sağlamdır. Hastaya bir dizi hareket testi uygulanmıştır.
Bu hastada aşağıdakilerden hangisinin görülmesi BEKLENMEZ?

A) Parmağını burnunun ucuna götürürken hedefi ıskalaması B) Ayakta dururken dengesini korumakta güçlük çekmesi C) Kolunu kaldırmak istediği hâlde hareketi hiç başlatamaması D) Bardağa uzandığında elin hedefin ötesine geçmesi E) Art arda yapılan hızlı el hareketlerinde uyumun bozulması

17. Omurilikte duyu nöronlarının uzantıları omuriliğe sırt kökünden girer, motor nöronların uzantıları ise karın kökünden çıkar. Bir deneyde K kurbağasında sağ arka bacağa giden spinal sinirin yalnızca karın kökü, L kurbağasında ise aynı sinirin yalnızca sırt kökü kesilmiştir. Diğer tüm yapılar sağlamdır.
Bu bacakla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi beklenir?

A) İki kurbağada da bacağın derisine uygulanan uyarıya refleks yanıt oluşmaz. B) K'de bacağın derisine uygulanan dokunma uyarısı beyne ulaşmaz. C) L'de bacak kaslarına beyinden gelen motor impulslar ulaşamaz. D) K'de refleks yanıt sürer, çünkü duyu nöronu ile ara nöron arasındaki sinaps sağlamdır. E) L'de uyarı hissedilmez, ancak omurilik refleks merkezi olduğu için bacak refleksle çekilir.

18. Bir deney hayvanının soluduğu havadaki karbondioksit oranı kademeli olarak artırılmış ve her aşamada dakikadaki solunum hareketi sayısı ölçülerek tablodaki veriler elde edilmiştir.
Bu verilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Solunum hızındaki artış, hayvanın istemli denetimiyle sağlanmıştır. B) Karbondioksit oranındaki artış, akciğerlerin merkezden bağımsız olarak hızlanmasına yol açmıştır. C) Karbondioksit düzeyindeki değişim, omurilik soğanındaki merkezce algılanarak solunum hızı ayarlanmıştır. D) Solunum hızının artması, kandaki karbondioksit oranının daha da yükselmesine yol açar. E) Ölçülen değişim, solunum hızının yalnızca oksijen düzeyine göre ayarlandığını gösterir.

19. Diz kapağının altına çekiçle hafifçe vurulduğunda bacağın öne fırlaması ile sıcak bir yüzeye değen elin geri çekilmesi, merkezi omurilik olan iki reflekstir.
Bu iki refleksle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Diz kapağı refleksinde duyu nöronu, motor nöronla omurilikte doğrudan sinaps yapar. B) Diz kapağı refleksinin merkezi beyincik olduğundan yanıt dengeyle ilişkilidir. C) El çekme refleksinde ara nöron, omuriliğin beyaz maddesinde yer alır. D) Her iki reflekste de kasın kasılması için gereken emir uç beyinden gelir. E) El çekme refleksinde motor nöron, impulsu kasa iletmeden önce beyne gönderir.

20. Beyin sapı ve çevresindeki yapılarla ilgili şu öncüller veriliyor:
I. Beyin sapı; orta beyin, pons ve omurilik soğanından oluşur.
II. Beyincik, beyin sapının bir bölümüdür.
III. Pons, omurilik soğanıyla birlikte solunumun düzenlenmesinde görev alır.
IV. Beyin sapındaki sinir yolları, uç beyin ile omurilik arasındaki impuls iletimini sağlar.
Bu öncüllerden hangileri doğrudur?

A) I ve III B) II ve III C) II ve IV D) I, II ve IV E) I, III ve IV

BİYOLOJİ TESTİ BİTTİ.

MERKEZİ SİNİR SİSTEMİ-ORTA BEYİN, ARKA BEYİN, OMURİLİK — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

BİYOLOJİ

1-B 2-E 3-B 4-A 5-C 6-D 7-D 8-A 9-C 10-B

11-D 12-B 13-D 14-E 15-E 16-C 17-A 18-C 19-A 20-E

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com