1. Bir bölgede geçmişleri birbirinden farklı beş alan incelenmiştir. Bu alanların hangisinde birincil süksesyonun başlaması beklenir?

2. Tropikal bir ormanda yaşayan bir orkide türü, ışık alabilmek için uzun boylu bir ağacın dallarına tutunarak gelişir. Orkidenin kökleri ağacın iletim dokularına girmez; suyunu havadan, mineralini ise dal yüzeyinde biriken organik artıklardan alır. Buna göre bu iki tür arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

3. Azotça fakir bir toprakta üç saksı hazırlanmış, saksılardaki bitkiler eşit ışık ve su alacak biçimde sekiz hafta yetiştirilmiştir. Deney sonunda elde edilen veriler tabloda verilmiştir. Bu verilere dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

4. Bir iç parazit türünün, konağını kısa sürede öldüren bir soyu ile konağını uzun süre canlı tutan başka bir soyu aynı bölgede bulunmaktadır. Yıllar içinde ikinci soyun bölgedeki oranı belirgin biçimde artmıştır. Bu değişimin nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

5. Şemada, tarım yapılması bırakılan bir alanda yıllar içinde baskın duruma geçen bitki gruplarının sırası verilmiştir. Bu süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

6. Uzun süredir yangın, kesim ya da benzeri bir dış etkiye uğramayan bir ormanda tür bileşimi yıllardır büyük ölçüde aynı kalmaktadır. Bu klimaks topluluk için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

7. Çıplak bir kayalık yüzeyde başlayan süksesyon, likenlerden başlayarak yüzyıllar içinde klimaks bir ormana kadar ilerlemiştir.
Bu süreçte ileri evrelere doğru aşağıdakilerin hangisinde AZALMA beklenir?

8. Aynı iklim bölgesindeki iki alandan birinde süksesyon soğumuş bir lav yüzeyinde, ötekinde terk edilmiş bir tarlada başlamıştır. Uzun yıllar sonra iki alanda da tür bileşimi birbirine benzeyen meşe-gürgen ormanları oluşmuştur. Yağışın çok az olduğu komşu bir bölgede terk edilen tarlada ise süksesyon, ağaçsız bir bozkır topluluğunda durmuş ve bu topluluk yüzyıllardır değişmeden kalmıştır.
Bu gözlemlere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

9. Bir süksesyon sürecinin dört evresinde ölçülen yıllık brüt üretim ve komünitedeki bütün canlıların yıllık toplam solunumla harcadığı organik madde miktarları (birim/yıl) şöyledir:
Öncü evre: brüt üretim 200, toplam solunum 120
Otsu evre: brüt üretim 900, toplam solunum 600
Çalı ve genç orman evresi: brüt üretim 2000, toplam solunum 1500
Klimaks orman: brüt üretim 2400, toplam solunum 2400
Biyokütle birikiminin en fazla olduğu evrede bir yılda biriken organik madde kaç birimdir?

10. Buzulun geri çekilmesiyle açığa çıkan çıplak bir kayaç yüzeyine ilk yerleşen canlılardan biri, bir mantar ile bir algin birlikte oluşturduğu likendir. Likenler salgıladıkları asitlerle kayacı ayrıştırır; ölen bireylerin kalıntıları da bu kayaç kırıntılarıyla karışır. Buna göre likenin bu alandaki rolüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

11. Tabloda, aynı ortamda yaşayan tür çiftleri arasındaki üç ilişkinin taraflara etkisi gösterilmiştir. Tabloda '+' yarar sağlamayı, '−' zarar görmeyi, '0' ise etkilenmemeyi belirtmektedir.
I. K ilişkisindeki türlerden biri ortamdan uzaklaşırsa diğerinin yaşama başarısı azalır.
II. L ilişkisinde 2. tür ortamdan uzaklaşırsa 1. tür bundan etkilenmez.
III. M ilişkisinde 1. tür, 2. türün yaşamsal kaynaklarından yararlanmaktadır.
Yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

12. Terk edilmiş bir tarlada yıllar içinde bitki örtüsü otsulardan çalılara, ardından ormana dönüşmüştür. Bu süreçte alandaki kuş türleri de değişmiştir: İlk yıllarda açık alanda yerde yuva yapan ve tohumla beslenen türler, ileri yıllarda ise ağaç kovuklarında yuva yapan ve ağaç kabuğu altındaki böceklerle beslenen türler baskın duruma geçmiştir.
Kuş türlerindeki bu değişim en iyi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

13. Çıplak bir kayalık yüzeyde başlayan birincil süksesyonda görülen yapılar şöyle numaralandırılmıştır:
1: otsu bitkiler · 2: likenler · 3: klimaks orman · 4: çalılar · 5: kara yosunları · 6: çıplak kaya
Bir öğrenci bu yapıları süksesyondaki ortaya çıkış sırasına göre dizmiş ve elde ettiği rakam dizisini altı basamaklı bir sayı olarak yazmıştır.
Öğrencinin dizilişi doğru olduğuna göre yazdığı sayı kaçtır?

14. Odunla beslenen bir termit türünün bağırsağında kamçılı tek hücreliler yaşamaktadır. Bir deneyde termitler, bağırsaktaki kamçılıları öldüren ama termitlere zarar vermeyen bir sıcaklık uygulamasına bırakılmıştır. Bu termitler odun yemeyi sürdürdüğü hâlde birkaç hafta içinde ölmüş; uygulamadan sonra bağırsaklarına yeniden kamçılı aktarılan termitler ise yaşamını sürdürmüştür. Termitten alınan kamçılıların, odun bulunan bir besi ortamında yaşamını sürdüremediği de belirlenmiştir.
Bu bulgulara göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

15. Aşağıda birlikte yaşayan sekiz canlı çifti verilmiştir:
- Liken oluşturan mantar ve alg
- Mikoriza oluşturan mantar ve çam ağacı
- Sığır ve işkembesinde selülozu sindiren bakteriler
- Karınca ve bal özsuyunu aldığı, avcılardan koruduğu yaprak biti
- Köpek ve kanını emen pire
- İnsan ve ince bağırsağında yaşayan tenya
- Balina ve derisine tutunarak taşınan kaya pakası
- Ağaç ve dalına yuva yapan kuş
Bu çiftlerden kaç tanesinde iki tarafın da yarar sağladığı bir ilişki vardır?

16. Vantuz balığı, başının üst kısmındaki emme diskiyle köpekbalığının vücuduna tutunarak taşınır ve köpekbalığının avından kalan artıklarla beslenir. Bu ilişki uzun süre kommensalizm örneği olarak gösterilmiştir.
Aşağıdaki gözlemlerden hangisi, bu ilişkinin kommensalizm değil mutualizm olduğu görüşünü destekler?

17. Ökse otu yeşil yapraklı bir bitkidir; ağaçların dallarına emeçleriyle tutunur ve emeçlerini yalnız konağın odun borularına ulaştırır. Küsküt ise yeşil olmayan, yaprakları körelmiş bir bitkidir; emeçleriyle konak bitkinin hem odun hem de soymuk borularına ulaşır.
Buna göre,
I. Ökse otu, organik besinini fotosentezle kendisi üretebilir.
II. Küsküt, konak bitkinin ürettiği organik besinleri kullanır.
III. Ökse otu konağından su ve mineral aldığı hâlde ona zarar vermediği için kommensaldir.
IV. Küsküt, konaktan yalnız organik besin alır; su ve mineral almaz.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

18. Çıplak bir kayalık yüzeyde başlayan süksesyonun dört evresinde yapılan ölçümler tabloda verilmiştir. Buna göre bitki türü sayısı, öncü evreden orman evresine geçilirken öncü evredeki değerin yüzde kaçı kadar artmıştır?

19. Süksesyon, başladığı yüzeyin özelliklerine göre birincil ve ikincil olmak üzere ikiye ayrılır.
I. Birincil süksesyon, toprak örtüsü bulunmayan bir yüzeyde başlar.
II. İkincil süksesyonun klimaks topluluğa ulaşması, birincil süksesyona göre daha kısa sürer.
III. İkincil süksesyonu başlatan öncü türler likenlerdir.
Yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

20. Tenya, insanın ince bağırsağında yaşayan bir iç parazittir. Tenyanın sindirim sistemi yoktur; vücudu çok sayıda halkadan oluşur ve olgunlaşan halkalar binlerce yumurta içerir. Bu yumurtalar dışkıyla ortama yayılır; sığır gibi bir ara konağın kas dokusuna yerleşen larvalar, iyi pişirilmemiş etle insana geçer.
Buna göre tenyayla ilgili,
I. Konağının sindirdiği besinleri vücut yüzeyinden emerek alır.
II. Çok sayıda yumurta üretmesi, yumurtaların yeni bir konağa ulaşma olasılığının düşük olmasıyla ilişkilidir.
III. Yaşam döngüsünü tek bir konakta tamamlayabilir.
IV. Bağırsaktaki sindirim enzimlerinden etkilenmemesini sağlayan koruyucu bir vücut örtüsüne sahiptir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?