1. Kökün emici tüy taşıyan bölümü, aynı uzunluktaki tüysüz bölümüne göre topraktan çok daha fazla su almaktadır.
Emici tüyler bu farkı aşağıdakilerden hangisiyle sağlar?

2. Topraktaki suyun ve çözünmüş minerallerin kök hücrelerine girişini sağlayan olaylar, aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla birlikte verilmiştir?

3. Bir kök parçasının emici tüyler hesaba katılmadığındaki dış yüzey alanı 40 mm²'dir. Bu yüzeyin her 1 mm²'sinde 300 emici tüy bulunmakta ve bir tüyün toprakla temas eden yüzey alanı 0,02 mm² olarak ölçülmektedir.
Buna göre emici tüylerin bu kök parçasına kattığı ek yüzey alanı kaç mm²'dir?

4. Kök basıncı, kesilen bir gövdenin güdüğüne takılan boruda su sütununun yükselmesiyle ölçülebilir. 1 MPa'lık bir basıncın su sütununu yaklaşık 100 m yükselttiği kabul edilmektedir. Boyu 50 m olan bir ağaçta kökte ölçülen en yüksek basınç 0,12 MPa'dır ve suyun en üstteki yapraklara ulaşması için geri kalan yüksekliğin başka bir güçle aşılması gerekir.
Buna göre bu yükseklik kaç m'dir?

5. Bir sera üreticisi, bitkilerinin daha hızlı gelişeceğini düşünerek sulama suyuna önerilenin birkaç katı gübre karıştırmıştır. Sulama düzenli sürdürüldüğü hâlde bitkilerin kısa süre içinde solduğu görülmüştür.
Bu solmanın nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

6. Bir kök hücresindeki potasyum iyonu derişimi, içinde bulunduğu toprak çözeltisindekinin yaklaşık yüz katı olduğu hâlde bu hücrenin topraktan potasyum almayı sürdürdüğü ölçülmüştür.
Bu ölçüm, potasyum alımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisinin kanıtıdır?

7. Emici tüyden kökün merkezine doğru sıralanmış üç komşu hücrenin öz suyundaki çözünmüş madde derişimi sırasıyla 2, 5 ve 9 birim olarak ölçülmüştür. Aynı kökün içinde bulunduğu toprak çözeltisinin derişimi ise 1 birimdir.
Bu ölçümler kökte suyun izlediği yolla ilgili aşağıdakilerden hangisini açıklar?

8. Kesilen bir gövdenin güdüğünden sızan su miktarı, o bitkinin kök basıncının ölçüsü olarak kullanılmaktadır. Aynı türden, gövdeleri kesilmiş özdeş bitkilerde aşağıdaki değişikliklerin her biri ayrı ayrı yapılmıştır:
• Toprağın uzun süre su altında bırakılarak oksijensiz kalması
• Kök hücrelerinde ATP üretimini durduran bir maddenin toprağa verilmesi
• Toprak çözeltisine, derişimini kök hücre öz suyunun üzerine çıkaracak kadar tuz eklenmesi
• Toprağın havalandırılması
• Ortamın bağıl neminin artırılması
• Bitkilerin kesilen gövde parçalarındaki bütün yaprakların koparılması
Buna göre bu değişikliklerden kaç tanesinin kök basıncını azaltması beklenir?

9. Toprakta yeterli miktarda su bulunduğu hâlde bitkinin bu suyu köklerle alamamasına fizyolojik kuraklık denir.
I. Kışın toprağın donması
II. Aşırı gübreleme sonucu toprak çözeltisinin derişiminin artması
III. Toprağın uzun süre su altında kalıp oksijensiz kalması
IV. Yazın uzun süre yağış almayan toprağın kuruması
Buna göre yukarıdaki durumlardan hangileri fizyolojik kuraklığa yol açabilir?

10. Bazı ağaçların köklerini saran mantar iplikleri, kökten toprağa doğru geniş bir alana yayılır; bu birlikteliğe mikoriza denir. Mikorizalı köklerin, mantar ipliği bulunmayan köklere göre fosfor ve su alımında daha başarılı olduğu gözlenmiştir.
I. Mantar iplikleri kökün topraktaki emici yüzeyini genişletir.
II. Bu birliktelikte mantar, bitkinin ürettiği organik maddelerden yararlanır.
III. Mantar, fotosentezle ürettiği besinleri bitkiye aktarır.
IV. Mikoriza, bitki ve mantar için karşılıklı yarar sağlayan bir birlikteliktir.
Buna göre yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

11. Kökte su ve mineraller korteks boyunca hücre çeperlerinden ve hücreler arası boşluklardan ilerleyebilir. Endodermis hücrelerinin çeperlerinde ise su geçirmeyen bir madde içeren Kaspari şeridi bulunur; bu nedenle maddeler iletim demetine ulaşmak için endodermiste hücre zarından geçmek zorundadır.
Kaspari şeridi oluşmayan mutant bir bitkide aşağıdakilerden hangisi beklenir?

12. Bir bitki, potasyum ve sodyum iyonlarını eşit derişimde içeren havalandırılmış bir besin çözeltisinde yetiştirilmiştir. Bir süre sonra kök hücrelerindeki potasyum derişiminin çözeltidekinin birkaç katına çıktığı, sodyum derişiminin ise çözeltidekinden düşük kaldığı ölçülmüştür. Sodyum iyonunun potasyum iyonundan daha küçük olduğu bilinmektedir.
Bu sonuçlara göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

13. Özdeş iki fide, bileşimi aynı olan besin çözeltilerinde yetiştirilmiştir. Birinci kaptaki çözelti sürekli havalandırılmış, ikinci kaptaki çözeltiden ise oksijen uzaklaştırılmıştır. Birkaç saat sonra ikinci fidenin çözeltiden aldığı mineral miktarının neredeyse sıfıra indiği, buna karşılık su alımının sürdüğü ölçülmüştür.
Bu sonuç aşağıdakilerden hangisini gösterir?

14. Bir bitkinin kökleri, havalandırılan bir besin çözeltisinde saatte 50 birim potasyum iyonu almaktadır. Çözeltiye kök hücrelerinde ATP üretimini tamamen durduran bir solunum zehiri eklendiğinde potasyum alımı saatte 10 birime düşmüş ve bu düzeyde sabit kalmıştır. Zehrin, enerji harcanmadan gerçekleşen alımı etkilemediği bilinmektedir.
Buna göre zehir eklenmeden önce alınan potasyumun yüzde kaçı enerji harcanarak alınmaktadır?

15. Bitkiler havadaki azot gazını doğrudan kullanamaz; azotu topraktan, suda çözünmüş nitrat ve amonyum iyonları hâlinde kökleriyle alır. Baklagillerin köklerinde oluşan yumrularda yaşayan bazı bakteriler ise havadaki azotu bitkinin kullanabileceği azotlu bileşiklere dönüştürür.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

16. Yapraklı bir bitkide kökün gündüz topraktan aldığı su miktarının, gece aldığından çok daha fazla olduğu ölçülmüştür. Aynı türden, yaprakları koparılmış bir bitkide ise gündüz ve gece alınan su miktarları birbirine yakın ve yapraklı bitkinin gündüz aldığından çok düşük bulunmuştur.
Bu ölçümlere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

17. Bir kökte emici tüy hücresinin ozmotik basıncı 12 atm, turgor basıncı 4 atm; bu hücreye komşu korteks hücresinin ozmotik basıncı ise 14 atm'dir. Hücrelerin emme kuvveti, ozmotik basınçtan turgor basıncının çıkarılmasıyla bulunur ve su, emme kuvveti düşük olan hücreden yüksek olan hücreye geçer.
Suyun emici tüy hücresinden korteks hücresine geçebilmesi için korteks hücresinin turgor basıncı en fazla kaç atm olabilir? (Turgor basıncının tam sayı olduğu kabul edilecektir.)

18. Tabloda, bir bitkinin yetiştiği toprak çözeltisinde ve aynı bitkinin kök öz suyunda ölçülen dört iyonun bağıl derişimleri verilmiştir.
Bu verilere göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

19. Aynı türden dört saksı bitkisi, toprak nemi ve ortam bağıl nemi bakımından farklı koşullarda bir gece boyunca tutulmuş; sabaha karşı yaprak uçlarında su damlası oluşup oluşmadığı tabloda gösterilmiştir.
I. Damlaların oluşması, kökten gelen suyun ksileme itilmesine bağlıdır.
II. L saksısında damla görülmemesi, bu bitkinin topraktan su almadığını gösterir.
III. Damla oluşabilmesi için toprak çözeltisinin kök hücrelerinin öz suyundan daha seyreltik olması gerekir.
Buna göre yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

20. Bir fidelikte yetiştirilen aynı yaştaki fideler aynı tarlaya iki yolla aktarılmıştır. Birinci gruptaki fidelerin kökleri çevresindeki toprak tamamen silkelenmiş ve fideler çıplak köklü olarak dikilmiştir. İkinci gruptaki fideler ise kökleri çevresindeki toprak keseğiyle birlikte dikilmiştir. Sulama iki grupta da aynı yapılmış; birinci gruptaki fidelerin birkaç gün solgun kaldığı, ikinci gruptakilerde ise solma görülmediği gözlenmiştir.
Birinci gruptaki fidelerin solmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?