1. Aşağıda insan vücudundan üç eklem örneği verilmiştir.

K: Kafatasının yan kemikleriyle alın kemiği arasındaki eklem
L: Kaburgaların göğüs kemiğine bağlandığı eklem
M: Kol kemiğinin omuz kemeriyle yaptığı eklem

Buna göre K, L ve M'nin eklem çeşitleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla birlikte verilmiştir?

2. Oynar eklemlerde, eklem kapsülünün dışında yer alan sağlam bağlar kemikleri birbirine tutturur. Bir sporcunun diz ekleminde bu bağlardan biri ani zorlanma sonucu kopmuştur.

Buna göre bu eklemde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenir?

3. Oynar bir eklemde karşılaşan kemik uçları ince bir kıkırdak tabakayla kaplıdır. Kemik uçlarını dıştan saran eklem kapsülünün iç yüzünü döşeyen zar, kemik uçları arasındaki boşluğa kaygan bir sıvı salgılar.

Buna göre bu eklemle ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

4. Kıkırdak dokuda hücreler, kendi salgıladıkları ara madde içinde açılmış küçük boşluklarda yer alır. Bu dokunun ara maddesinde kan damarı ve sinir bulunmaz; doku, çevresini saran zarın altındaki damarlardan gelen maddelerle beslenir.

Buna göre kıkırdak dokuyla ilgili,

I. Hücreler, gereksinim duydukları oksijen ve besini doğrudan temas ettikleri kılcal damarlardan alır.
II. Ara madde içindeki madde taşınması difüzyonla gerçekleşir.
III. Dokunun kalınlığı arttıkça iç bölgedeki hücrelere madde ulaşması güçleşir.

yargılarından hangileri doğrudur?

5. Eklemler, bir araya gelen kemiklerin birbirine göre hareket edebilme derecesine göre oynamaz, yarı oynar ve oynar eklemler olarak üçe ayrılır. Bu derece, kemik uçları arasında kalan yapıya bağlıdır: kemikler arasında yalnızca sıkı bağ dokusu varsa ya da kemikler birbirine kaynamışsa hareket olmaz; arada fibröz kıkırdaktan bir yapı bulunuyorsa sınırlı hareket olur; kemik uçları arasında sıvı dolu bir boşluk varsa geniş hareket gerçekleşir.

Buna göre,

I. Kafatası kemikleri arasındaki eklemde kemik uçları arasında sıvı dolu bir boşluk yoktur.
II. Omurlar arasında sınırlı hareketi sağlayan yapı fibröz kıkırdaktır.
III. Dirsek ekleminde kemiklerin geniş açıyla hareket edebilmesi, kemik uçlarının birbirine kaynamış olmasıyla açıklanır.

yargılarından hangileri doğrudur?

6. Kıkırdak çeşitleri, ara maddelerinde baskın olan lif tipine göre ayrılır. Elastik lifleri bol olan kıkırdak biçim değiştirdikten sonra eski hâline döner; kalın kollajen lif demetleri taşıyan kıkırdak basınca ve çekmeye dayanıklıdır, yük dağıtan bir yastık gibi davranır; ara maddesi az lifli, düzgün ve parlak görünen kıkırdak ise sağlam bir destek yapısı oluşturur.

Bir öğrenci üç yapı üzerinde şu gözlemleri yapmıştır:

K: Kulak kepçesi katlanıp bırakıldığında hemen eski biçimini almaktadır.
L: İki omur arasındaki yapı, ayakta durulduğunda hafifçe yassılaşmakta, yatıldığında eski kalınlığına dönmektedir.
M: Soluk borusunun duvarındaki halka, boru çökmeden açık kalacak biçimde destek sağlamakta; kesit yüzeyi düzgün ve parlak görünmektedir.

Buna göre K, L ve M'de bulunan kıkırdak çeşitleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla birlikte verilmiştir?

7. İnsan vücudundaki sekiz eklem aşağıda verilmiştir.
- Kafatası kemikleri arasındaki eklemler
- Komşu omurlar arasındaki eklem
- Kaburgaların göğüs kemiğine bağlandığı eklem
- Leğen kemiklerinin önde birleştiği eklem
- Dirsek eklemi
- Diz eklemi
- Omuz eklemi
- Alt çene ile şakak kemiği arasındaki eklem
Buna göre bu eklemlerden kaç tanesinde kemik uçları arasında eklem sıvısı bulunmaz ve kemikler birbirine kıkırdak aracılığıyla bağlanır?

8. Aşağıdaki tabloda üç ayrı oynar eklem üzerinde yapılan ölçümler verilmiştir. Ölçümde, eklemi oluşturan kemiğin kaç ayrı düzlemde hareket ettirilebildiği ve karşılaşan kemik uçlarının biçimi kaydedilmiştir.

Buna göre bu üç eklemle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

9. Bir araştırmada birbirine denk deney hayvanları iki gruba ayrılmıştır. Birinci grubun bir arka bacağındaki diz eklemi sekiz hafta boyunca hareketsiz kalacak biçimde sabitlenmiş, ikinci grup aynı süre boyunca serbest bırakılmıştır. Süre sonunda sabitlenen eklemlerde kemik uçlarını kaplayan kıkırdağın inceldiği ve yumuşadığı, eklem boşluğundaki sıvının azaldığı; serbest gruptaki eklemlerde ise bir değişiklik olmadığı görülmüştür.

Buna göre sabitlenen eklemlerde gözlenen değişikliğin nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

10. İnsan vücudundaki iki eklem şöyle tarif edilmiştir:
P ekleminde karşılaşan kemik uçları arasında sıvıyla dolu bir boşluk bulunur; kemik uçları dıştan bir kapsülle sarılmış, her iki kemiğin ucu da ince ve kaygan bir kıkırdak tabakayla kaplanmıştır.
R ekleminde kemikler arasında boşluk ve eklem sıvısı yoktur; kemikleri, sıkışabilen ama yırtılmaya dayanıklı bir kıkırdak disk birbirine bağlar. Bu eklemlerin her biri çok az hareket sağlar ve vücudun üst bölümünün ağırlığı bu eklemler boyunca aktarılır.
Buna göre P ekleminde kemik uçlarını kaplayan kıkırdağın çeşidi ile R eklemine bir örnek aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

11. Uzun kemiklerde, kemiğin uç bölümü ile gövdesi arasında çocukluk ve ergenlik boyunca ince bir hiyalin kıkırdak tabaka bulunur. Bu tabakadaki kıkırdak hücreleri bölünerek yeni kıkırdak oluşturur; gövde tarafında kalan eski kıkırdak ise zamanla yerini kemik dokuya bırakır. Ergenliğin sonunda bu tabakanın kendisi de kemikleşir. Bir çocuğun bacak röntgeninde bu tabaka belirgin olarak görülürken bir yetişkinin röntgeninde aynı bölgede kesintisiz kemik görülmektedir.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?

12. Yaşa bağlı olarak diz ekleminde kemik uçlarını kaplayan kıkırdak tabakası incelen ve yer yer aşınan bir kişide, eklem kapsülü ve bağlar sağlam kalmıştır.
Buna göre bu kişide aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?

13. Bir öğrenci, insan vücudunun farklı bölgelerindeki kıkırdak dokularla ilgili aşağıdaki yargıları not etmiştir.
I. Kulak kepçesindeki kıkırdak, ara maddesindeki elastik lifler sayesinde büküldükten sonra eski biçimine dönebilir.
II. Omurlar arasındaki disklerde bulunan kıkırdak, ara maddesi kalın kollajen lif demetlerince zengin olduğundan basınca ve çekmeye karşı dayanıklıdır.
III. Soluk borusunun sürekli açık kalmasını sağlayan halkalar elastik kıkırdaktan oluşur.
IV. Embriyo iskeletinin büyük bölümü, kemikleşmeden önce fibröz kıkırdaktan oluşur.
Bu yargılardan hangileri doğrudur?

14. Aşağıda insan vücudundan on yapı verilmiştir.
- Kulak kepçesi
- Soluk borusu halkaları
- Omurlar arasındaki diskler
- Burun
- Gırtlak kapağı
- Kaburgaların göğüs kemiğine bağlanan uçları
- Diz ekleminde kemik uçlarını kaplayan tabaka
- Leğen kemiklerinin önde birleştiği yer
- Bronşlar
- Embriyoda uzun kemiklerin ilk taslağı
Buna göre bu yapılardan kaç tanesinde hiyalin kıkırdak bulunur?

15. Kemik doku ile kıkırdak doku, ikisi de destek doku olmalarına karşın ara maddelerinin yapısı, beslenme biçimleri ve onarım hızları bakımından birbirinden ayrılır.
Buna göre aşağıdaki özelliklerden hangisi her iki dokuda da ortaktır?

16. Deney hayvanlarının diz ekleminde, kemik uçlarını kaplayan kıkırdakta ve aynı bacaktaki kemik dokuda eşit büyüklükte birer yara açılmıştır. Hayvanların kanına, damardan dokuya geçebilen boyalı bir madde verilmiş ve iki yara belirli aralıklarla izlenmiştir. Elde edilen sonuçlar tabloda verilmiştir.

Bu bulgulara dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

17. Omurga, üst üste dizilmiş çok sayıda omurdan oluşur ve komşu omurlar arasındaki eklemler yarı oynaktır. Bu eklemlerin her birinde gerçekleşen hareket çok küçük olmasına karşın kişi gövdesini öne doğru belirgin biçimde eğebilmektedir. Omurganın ortasındaki kanaldan omurilik geçer.

Buna göre omurganın bu yapısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

18. Yeni doğan bir bebeğin kafatası kemikleri arasında, henüz kemikleşmemiş, zar yapılı geniş alanlar (bıngıldaklar) bulunur. Bu alanlar ilk birkaç yıl içinde kemikleşir ve kafatası kemikleri, kenarlarındaki girinti ve çıkıntılarla birbirine sıkıca geçerek oynamaz eklemler oluşturur.
I. Doğum sırasında kafatasının biçiminin bir miktar değişebilmesi bıngıldaklar sayesinde kolaylaşır.
II. Bebeklik döneminde beynin büyümesine kafatasının uyum sağlaması kolaylaşır.
III. Yetişkinde kafatası kemikleri arasındaki eklemlerde eklem boşluğu ve eklem kıkırdağı bulunur.
IV. Yetişkinde kafatası kemikleri arasında gerçekleşen hareket, komşu omurlar arasında gerçekleşen hareketten daha azdır.
Bu bilgilere göre yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

19. Bir araştırmacı, eşit büyüklükteki taze bir kemik parçası ile bir soluk borusu halkasından alınan kıkırdak parçasını bir hafta boyunca seyreltik asit çözeltisinde bekletmiştir. Süre sonunda kemik parçasının düğüm atılabilecek kadar esnekleştiği, kıkırdak parçasında ise belirgin bir değişiklik olmadığı gözlenmiştir. Araştırmacı ayrıca ikinci bir taze kemik parçasını yüksek sıcaklıkta yakmış; parçanın biçimini koruduğunu ama dokunulduğunda kolayca ufalandığını görmüştür.
Bu deneyin sonuçlarına göre aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?

20. Soluk borusunu çevreleyen hiyalin kıkırdak halkaların ara maddesinde kan damarı yoktur. Kan damarları kıkırdağı dıştan saran zarda bulunur ve besin maddeleri zardan kıkırdak hücrelerine ara madde içinde difüzyonla ilerler. Bu ara maddede bir maddenin difüzyonla belirli bir uzaklığa ulaşma süresinin, uzaklığın karesiyle doğru orantılı olduğu kabul edilmektedir.
Zara 0,1 mm uzaklıktaki bir kıkırdak hücresine glikoz 10 saniyede ulaştığına göre, zara 0,3 mm uzaklıktaki bir kıkırdak hücresine glikoz kaç saniyede ulaşır?