1. Ağzı kapalı bir kapta, organik besin içermeyen ancak CO₂ ve amonyak bulunan besiyerine kemosentez yapan bakteriler ekilmiş ve kap karanlıkta tutulmuştur. Bir süre sonra kaptaki gazların miktarı ölçülmüştür. Bu ölçümde aşağıdakilerden hangisinin gözlenmesi beklenir?

2. Toprakta yaşayan bir bakteri türü, organik besin içermeyen ve ışık almayan bir ortamda çoğalabilmekte; bu sırada ortamdaki amonyağın azaldığı, nitritin ise arttığı ölçülmektedir. Bu bakterinin ATP sentezinde kullandığı enerjinin kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

3. Şemada dört kemosentetik bakteri grubu ile her birinin yükseltgediği madde eşleştirilmiştir. Buna göre bu bakteri gruplarının ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

4. Şemada toprakta gerçekleşen bir olaylar dizisi sırasıyla verilmiştir. Bu dizide görev alan bakterilerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

5. Şemada fotosentez ile kemosentezin ortak ve farklı yönlerinden bazıları verilmiştir. Buna göre, bu iki olayı gerçekleştiren canlılarla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

6. Kemosentez yapan bir bakteri türü, organik besin içermeyen ancak CO₂ ve amonyak bakımından zengin bir besiyerine ekilmiş; kültür ikiye ayrılarak biri sürekli aydınlıkta, öteki sürekli karanlıkta tutulmuştur. Bir süre sonra iki kültürde de bakteri sayısının ve organik madde miktarının aynı oranda arttığı belirlenmiştir. Bu sonuca göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

7. Toprakta amonyağın nitrata dönüşümü iki farklı kemosentetik bakteri grubuyla iki basamakta gerçekleşir: nitrit bakterileri amonyağı nitrite, nitrat bakterileri ise nitriti nitrata yükseltger. Bir karışık kültürde nitrit bakterilerinin yükseltgediği her 30 mol amonyak başına 1 mol, nitrat bakterilerinin yükseltgediği her 90 mol nitrit başına 1 mol CO₂ organik besine bağlanmaktadır.
Bu kültüre verilen 1800 mol amonyağın tamamı nitrata dönüştürüldüğünde iki bakteri grubunun organik besine bağladığı toplam CO₂ kaç moldür?

8. Kemosentez yapabilen bir bakteri, aynı zamanda oksijenli solunum da gerçekleştirmektedir. Bu bakteride gerçekleşen bu iki olay karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

9. Kemosentez yapan bir bakteri kültürü, ışıksız bir ortamda bir süre içinde 108 mol CO₂'yi organik besine bağlamıştır. Bağlanan CO₂'nin tamamı glikoz üretiminde kullanılmış ve her glikoz molekülü 6 CO₂'den oluşmuştur. Bakteriler aynı süre içinde ürettikleri glikozun üçte birini oksijenli solunumla tamamen yıkmıştır.
Bu süre sonunda ortamdaki CO₂ miktarındaki net azalma kaç moldür?

10. Kemosentetik bakterilerin doğadaki işlevleriyle ilgili aşağıdaki ifadeler veriliyor:
I. Toprakta amonyağı, bitkilerin kolayca kullanabildiği nitrata dönüştürerek azot döngüsüne katkı sağlarlar.
II. Organik besin üretirken ortamdaki CO₂ miktarını azaltırlar.
III. Kükürt bakterileri H₂S'yi yükseltgeyerek ortamdaki H₂S miktarını azaltır.
IV. Havadaki serbest azotu (N₂) bağlayarak doğrudan amonyağa dönüştürürler.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri kemosentetik bakteriler için doğrudur?

11. Bir kükürt bakterisi, ortamdan aldığı H₂S'yi önce kükürde (S), oluşan kükürdü de sülfata yükseltgeyerek kemosentez için enerji elde etmektedir. Yapılan ölçümlerde bu bakterinin her mol H₂S'yi kükürde yükseltgemesiyle 3 birim, her mol kükürdü sülfata yükseltgemesiyle 4 birim enerji elde ettiği; 1 mol CO₂'yi organik besine bağlamak için 20 birim enerji harcadığı belirlenmiştir.
Bakteri 40 mol H₂S'nin tamamını kükürde yükseltgemiş, oluşan kükürdün yarısını hücresinde depolayıp kalan yarısını sülfata yükseltgemiştir. Elde edilen enerjinin tamamı CO₂ bağlanmasında kullanıldığına göre organik besine bağlanan CO₂ kaç moldür?

12. Bir canlının organik besin üretiminde enerjinin geçtiği biçimler, ilk kaynaktan organik besine doğru sıralanarak gösterilmek isteniyor.
Kemosentez yapan bir nitrit bakterisi için bu sıralama aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

13. Bol amonyak içeren bir gübre verilmiş tarım toprağına, nitriti nitrata yükseltgeyen bakterileri etkisiz bırakan ancak diğer canlılara etki etmeyen bir madde karıştırılmıştır. Bu süre içinde toprağa başka azotlu madde eklenmemekte, bitkiler ise topraktan nitrat almayı sürdürmektedir.
Bir süre sonra topraktaki madde miktarlarında aşağıdaki değişimlerden hangisinin görülmesi beklenir?

14. Nitrat bakterileriyle yapılan ölçümlerde, organik besine bağlanan her CO₂ molekülü için çok sayıda nitrit molekülünün yükseltgenmesi gerektiği ve bu bakterilerin, glikozla beslenen heterotrof bakterilere göre çok daha yavaş çoğaldığı belirlenmiştir.
Bu iki gözlemi birlikte açıklayan en uygun neden aşağıdakilerden hangisidir?

15. Kükürt bakterileriyle kurulan bir deneyde, organik besin içermeyen özdeş besiyerlerine sahip dört kaptaki koşullar ve deney sonundaki ölçümler tabloda verilmiştir. Buna göre bu deneyden çıkarılabilecek sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

16. Okyanus tabanında, güneş ışığının hiç ulaşmadığı derinlikteki sıcak su kaynaklarının çevresinde H₂S bakımından zengin bir ekosistem bulunmaktadır. Bu ekosistemde yaşayan tüp kurtlarının sindirim sistemi yoktur; dokularında yaşayan kükürt bakterileri H₂S'yi yükseltgeyerek CO₂'den organik besin üretmekte ve bu besinin bir bölümü tüp kurtlarına geçmektedir.
I. Bu ekosistemde besin zincirinin ilk halkasını kemosentetik bakteriler oluşturur.
II. Bu ekosistemin üreticileri organik besin sentezinde ışık enerjisi kullanmaz.
III. Kükürt bakterileri kemosentez sırasında ortama O₂ verir.
IV. Tüp kurtları organik besin gereksinimini dokularındaki bakterilerden karşılar.
Verilen bilgilere göre yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

17. Üç bakteri türü (P, R, S), CO₂, O₂ ve mineral tuzları içeren dört farklı besiyerine ayrı ayrı ekilmiştir. Besiyerleri arasındaki farklar şöyledir:
1. besiyeri: aydınlık, amonyak var, glikoz yok
2. besiyeri: karanlık, amonyak var, glikoz yok
3. besiyeri: karanlık, amonyak yok, glikoz yok
4. besiyeri: karanlık, amonyak yok, glikoz var
P türü 1 ve 2. besiyerlerinde; R türü yalnız 1. besiyerinde; S türü yalnız 4. besiyerinde çoğalmıştır.
Buna göre P, R ve S türlerinin beslenme biçimleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla birlikte verilmiştir?

18. Kemosentez yapan bir bakteri kültüründe, yükseltgenen her 8 mol nitrit başına 1 mol CO₂'nin organik besine bağlandığı belirlenmiştir. Bu kültürde nitritin yükseltgenme hızı saatte 9,6 mol olarak ölçüldüğüne göre, kültür 5 saat çalıştığında organik besine bağlanan CO₂ kaç moldür?

19. Uzun süre su altında kaldığı için oksijen bakımından çok fakirleşen bir tarım toprağına, bol miktarda amonyak içeren gübre verilmiştir. Bir süre sonra topraktaki amonyak miktarının azalmadığı, bitkilerin ise azot eksikliği belirtileri gösterdiği görülmüştür. Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

20. Bir araştırmacı topraktan, klorofil taşımayan yeni bir bakteri türü izole etmiştir. Bu türün kemosentez yaparak beslendiğini göstermek istemektedir.
Aşağıdaki gözlemlerden hangisi bu amaç için tek başına yeterli kanıt sağlar?