1. İki nöron arasındaki sinapsla ilgili olarak aşağıdaki öncüller veriliyor:

I. İletim, akson ucundan diğer nöronun dendritine doğru tek yönlüdür.
II. Nörotransmitter maddeler, akson ucundaki keseciklerden sinaptik boşluğa ekzositozla verilir.
III. Uyartı, sinaptik boşlukta elektriksel sinyal biçiminde iletilir.
IV. Sinaptik boşluktaki iletim, akson üzerindeki iletimden daha hızlıdır.

Bu öncüllerden hangi ikisi birlikte doğrudur?

2. Uyarılmamış, yani dinlenme (polarize) durumundaki bir nöronun aksonu için aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

3. Bir aksonda oluşan aksiyon potansiyeli sırasındaki olaylarla ilgili aşağıdaki öncüller veriliyor:

I. Depolarizasyon sırasında Na⁺ hücre içine girer.
II. Repolarizasyon sırasında K⁺ hücre içine girer.
III. Depolarizasyondaki Na⁺ hareketi, ATP harcanarak Na⁺/K⁺ pompasıyla sağlanır.
IV. Repolarizasyon tamamlandığında zarın iç yüzeyi yeniden negatif hâle gelir.

Bu öncüllerden hangi ikisi birlikte doğrudur?

4. Bir nörona eşik değerin üzerinde bir uyarı uygulandığında gerçekleşen olaylardan bazıları şunlardır:

I. K⁺ kapılarının açılması ve K⁺'un hücre dışına çıkması
II. Na⁺ kapılarının açılması ve Na⁺'un hücre içine girmesi
III. Zar potansiyelinin dinlenme değerinin de altına inmesi
IV. Na⁺/K⁺ pompasının iyon dağılımını dinlenme durumundaki hâline getirmesi

Bu olayların gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisidir?

5. Bir nöronun belirli bir noktasındaki zar potansiyeli, uyarı uygulandıktan sonra sırasıyla şu değerleri almıştır:

-70 mV → +30 mV → -70 mV → -80 mV → -70 mV

Bu değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

6. Bir nörona, eşik değerin üzerinde olmak koşuluyla giderek artan şiddette uyarılar uygulanıyor. Buna göre bu nöronla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

7. Bir nöronda aksiyon potansiyeli oluştuktan hemen sonra yaşanan refrakter (dinlenme) dönemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

8. Bir araştırmacı, canlıdan izole ettiği bir sinir lifini, yalnızca kapılı Na⁺ kanallarını seçici olarak bloke eden bir madde içeren çözeltide bekletiyor. Ardından life eşik değerin üzerinde bir uyarı uyguluyor. Lifin ATP üretimi ve Na⁺/K⁺ pompası bu süre boyunca etkilenmemiştir.

Buna göre bu lifte aşağıdakilerden hangisinin gözlenmesi beklenir?

9. Eşik değeri 10 birim olan bir nörona, aşağıdaki zamanlarda belirtilen şiddetlerde uyarılar veriliyor. Bu nöronda bir impulsun başlamasından sonraki 2 ms boyunca, uyarı şiddeti ne olursa olsun yeni bir impuls oluşturulamamaktadır.
0. ms: 12 birim · 5. ms: 8 birim · 10. ms: 15 birim · 11. ms: 20 birim · 20. ms: 10 birim · 30. ms: 6 birim · 40. ms: 25 birim
Uyarıların birbirinin etkisini artırmadığı kabul edildiğine göre bu nöronda kaç impuls oluşur?

10. Bir motor nöronun akson ucundan salınan asetilkolin, kas hücresinin zarındaki almaçlara bağlanarak kas hücresini uyarır; sinaptik boşluktaki asetilkolin ise bir enzim tarafından hızla parçalanır. Bir kişi, bu enzimin çalışmasını engelleyen bir maddeyle zehirlenmiştir.
Bu kişide aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenir?

11. Bir sinir lifi, hücrede ATP üretimini durduran bir madde içeren ortama alınıyor. Life hemen ardından verilen eşik üstü uyarılarda impulslar normal biçimde oluşuyor; ancak ortamda uzun süre kalan ve bu sürede tekrar tekrar uyarılan lifte bir süre sonra impuls oluşmadığı gözleniyor.
Bu gözlemler aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

12. Bir sinir lifinin bir ucuna eşik üstü bir uyarı veriliyor. Lif üzerine, uyarı noktasından uzaklaşan yönde sıralanmış ve aralarında 12 cm bulunan iki kayıt elektrodu yerleştirilmiştir. İmpuls birinci elektroda uyarıdan 1 ms sonra, ikinci elektroda ise uyarıdan 3 ms sonra ulaşmıştır.
Buna göre bu lifteki impuls iletim hızı kaç m/s'dir?

13. Bir araştırmacı, aynı canlıdan aldığı üç sinir lifinde impuls iletim hızını ölçmüştür. Liflerin özellikleri şöyledir:

X lifi: miyelinli, akson çapı 10 µm
Y lifi: miyelinsiz, akson çapı 10 µm
Z lifi: miyelinsiz, akson çapı 20 µm

Üç ölçüm de aynı sıcaklıkta yapılmıştır. Buna göre bu deneyle ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

14. Birbiriyle sinaps yapan iki nörondan birincisinin akson ucundaki Ca²⁺ kanalları bir maddeyle bloke ediliyor. Birinci nöron uyarıldığında impulsun akson ucuna kadar normal biçimde ulaştığı, ancak ikinci nöronda impuls oluşmadığı gözleniyor. Ardından sinaptik boşluğa, birinci nöronun salgıladığı nörotransmitter dışarıdan ekleniyor ve ikinci nöronda impuls oluşuyor.
Bu deneyle ilgili:
I. Akson ucuna Ca²⁺ girişi, nörotransmitter salınımı için gereklidir.
II. İkinci nöronun nörotransmitteri tanıyan almaçları sağlamdır.
III. Ca²⁺ kanallarının bloke edilmesi, birinci nöronun aksonu boyunca impuls iletimini engellemiştir.
IV. Nörotransmitter eklendiğinde ikinci nöronda oluşan impuls birinci nörona da geçer.
yargılarından hangileri doğrudur?

15. Uyarılmamış bir nöronun dinlenme durumuyla ilgili şu öncüller veriliyor:
I. Na⁺-K⁺ pompası her çalışmasında hücre dışına, içeri aldığından bir fazla pozitif yük çıkararak zarın iç yüzeyinin negatif olmasına katkıda bulunur.
II. Dinlenme durumunda zar, K⁺ iyonlarına Na⁺ iyonlarına göre daha geçirgendir.
III. Dinlenme durumunda Na⁺ derişimi hücre içinde hücre dışındakinden daha yüksektir.
IV. Na⁺-K⁺ pompası iyonları derişim farklarına karşı taşıdığı için ATP harcar.
Bu öncüllerden hangileri doğrudur?

16. Bir sinir lifinde, bir impulsun başlamasından itibaren 2 ms boyunca, uyarı şiddeti ne kadar büyük olursa olsun yeni bir impuls oluşturulamamaktadır; 2 ms dolduğu anda lif yeniden uyarılabilmektedir. Bu life 0. ms'den başlayarak her 1,25 ms'de bir, eşik değerin çok üzerinde birer uyarı veriliyor; bir saniyede toplam 800 uyarı uygulanıyor.
Buna göre bu bir saniye içinde lifte kaç impuls oluşur?

17. Bir araştırmacı, çok sayıda sinir lifinden oluşan bir kurbağa sinirine ve bu sinirden ayırdığı tek bir lifine, şiddeti giderek artan uyarılar uygulamıştır. Tek lifte belirli bir şiddete kadar hiçbir yanıt kaydedilmemiş, bu şiddet aşıldığında ise uyarı şiddeti artsa da yanıtın büyüklüğü hep aynı kalmıştır. Sinirin tamamında ise kaydedilen toplam yanıtın büyüklüğü, uyarı şiddeti arttıkça belirli bir değere ulaşıncaya kadar kademeli olarak artmıştır.
Sinirdeki bu kademeli artış aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

18. Bir nöronun zarındaki Na⁺-K⁺ pompası, harcadığı her ATP molekülü için hücre dışına 3 Na⁺ iyonu çıkarır ve hücre içine 2 K⁺ iyonu alır. Belirli bir süre boyunca yalnız bu pompaların çalışmasıyla hücre dışına net 400 pozitif yük taşındığı belirlenmiştir.
Buna göre bu sürede pompalar hücre içine kaç K⁺ iyonu almıştır?

19. Bir hastada, sinir liflerini saran miyelin kılıfın giderek bozulduğu bir rahatsızlık görülmektedir. Yapılan ölçümlerde bu liflerde eşik değerin ve “ya hep ya hiç” ilkesinin değişmediği belirlenmiştir.

Buna göre bu liflerde aşağıdakilerden hangisinin gözlenmesi beklenir?

20. Bir sinir lifi, yalnızca voltaj kapılı K⁺ kanallarını seçici olarak bloke eden bir madde içeren ortama alınıyor. Na⁺ kanalları ile Na⁺-K⁺ pompası bu maddeden etkilenmemektedir. Ardından life eşik üstü bir uyarı veriliyor.
Bu lifte, maddenin bulunmadığı duruma göre aşağıdakilerden hangisinin gözlenmesi beklenir?