1. Mitokondri taşımayan bazı bakteriler oksijenli solunumla glikozu karbondioksit ve suya kadar yıkabilir. Bu bakterilerde elektron taşıma sistemi hücre zarının iç yüzeyinde bulunur ve zar bu bölgede kıvrımlar yapar.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

2. Hücrede glikozun oksijenli solunumla yıkılması sırasında açığa çıkan enerjinin bir bölümü ATP'nin fosfat bağlarına aktarılır; kalan bölümü ise ısı olarak ortama verilir.
Buna göre hücresel solunumla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

3. Laboratuvarda yakılan bir glikoz molekülünün enerjisi tek seferde ısı ve ışık olarak açığa çıkarken, hücrede aynı molekül çok sayıda enzimin görev aldığı basamaklı tepkimelerle yıkılır.
Hücredeki bu basamaklı yıkımın sağladığı temel üstünlük aşağıdakilerden hangisidir?

4. Mitokondriler kendilerine ait halkasal DNA ve ribozom taşır; hücre bölünmesinden bağımsız olarak bölünüp sayılarını artırabilir. Bununla birlikte mitokondride görev alan proteinlerin büyük bölümü çekirdek DNA'sındaki genlerden kodlanır.
I. Mitokondri, gereksinim duyduğu proteinlerin bir bölümünü kendi ribozomlarında sentezleyebilir.
II. Bir hücrenin mitokondri sayısı, o hücrenin enerji gereksinimine göre değişebilir.
III. Mitokondri, çekirdeğin denetiminden bağımsız olarak varlığını sürdürebilir.
Yukarıdaki yargılardan hangileri söylenebilir?

5. Oksijenli solunumda oksijen, elektron taşıma sisteminin sonunda elektronları ve hidrojen iyonlarını alarak su oluşumunu sağlar.
I. Oksijen, glikoz molekülünü doğrudan parçalayarak pirüvata dönüştürür.
II. Oksijene aktarılan hidrojenler, besin moleküllerinden koparılmıştır.
III. Ortamdaki oksijen miktarının azalması, elektron taşıyıcılarının indirgenmiş hâlde kalmasına yol açar.
Yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

6. Oksijenli solunumun özet denklemine göre yıkılan her glikoz molekülü için 6 oksijen molekülü kullanılır. Bir dokuda belirli bir sürede 720 oksijen molekülü tüketilmiştir ve bu sürede yıkılan besinin tümü glikozdur.
Buna göre bu sürede yıkılan glikoz molekülü sayısı kaçtır?

7. Bir hayvan dokusundan alınan hücrelerde ortamdaki oksijen derişimi kademeli olarak artırılırken mitokondrilerdeki ATP üretim hızı ölçülmüş ve sonuçlar grafiğe aktarılmıştır. Ölçüm boyunca ortamda bol miktarda glikoz bulunmaktadır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

8. Şemada bir mitokondrinin dış zarı ile iç zarına ait bazı özellikler karşılaştırılmıştır. Porin kanalları, küçük molekülleri seçmeden geçiren protein yapılı geçitlerdir.
Buna göre bu mitokondriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

9. Bir öğrenci, "Bitkiler besinlerini fotosentezle ürettiğinden enerji gereksinimlerini de fotosentezle karşılar." yargısını sınamak için bitkilerin enerji metabolizmasıyla ilgili şu ifadeleri hazırlamıştır:
I. Yaprak hücreleri gündüz fotosentez yaparken oksijenli solunumu durdurur.
II. Topraktaki kök hücreleri ATP'lerini oksijenli solunumla üretir.
III. Fotosentezde üretilen ATP, bitki hücrelerinin aktif taşıma gibi etkinliklerinin ATP kaynağıdır.
IV. Kloroplast taşımayan bitki hücreleri de mitokondri taşır.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

10. Küresel biçimli bir mitokondrinin dış zarının yüzey alanı 15 μm²'dir. Bu mitokondride iç zar kıvrım yapmasaydı yüzey alanı dış zarınkinin 0,8 katı kadar olacaktı. Kristalar sayesinde iç zarın gerçek yüzey alanı, kıvrımsız hâlindekinin 6 katıdır.
Buna göre iç zarın gerçek yüzey alanı, dış zarın yüzey alanından kaç μm² fazladır?

11. Bir araştırmacı, aynı memeliye ait dört dokudan eşit sayıda hücre alarak hücre başına düşen mitokondri sayısını, bir mitokondride bulunan ortalama krista sayısını ve hücrelerin birim zamanda tükettiği oksijen miktarını ölçmüştür. Sonuçlar tabloda verilmiştir.
Bu verilere dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

12. Oksijenli solunumda kullanılan O₂ molekülleri elektron taşıma sisteminin sonunda elektronları ve hidrojen iyonlarını alarak suya dönüşür; açığa çıkan CO₂'nin oksijeni ise O₂'den değil, besin ve su moleküllerinden gelir. Ders kitaplarında oksijenli solunumun özet denklemi C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O biçiminde verilir.
Yalnız ağır oksijen (¹⁸O) içeren O₂ verilen bir hücre kültüründe 4 glikoz molekülü oksijenli solunumla tamamen yıkılmıştır. Buna göre elektron taşıma sisteminin sonunda oluşan su moleküllerinden kaçı ¹⁸O taşır?

13. Mitokondri DNA'sındaki bir mutasyon, elektron taşıma sisteminde görev alan bir proteinin işlevini bozarak kas güçsüzlüğüne yol açmaktadır. Döllenmede zigotun sitoplazması ve mitokondrileri yumurta hücresinden gelir; spermin mitokondrileri zigota aktarılmaz.
Bu mutasyonu taşıyan Ali, mutasyonu taşımayan Ayşe ile; mutasyonu taşımayan Mehmet ise mutasyonu taşıyan Zeynep ile evlidir.
Buna göre mutasyonlu mitokondri DNA'sının bu çiftlerin çocuklarına aktarılmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi beklenir?

14. Memelilerin olgun alyuvarları çekirdek ve mitokondri taşımaz; akciğerlerden aldıkları O₂'yi hemoglobine bağlı olarak dokulara taşır.
I. Alyuvar, taşıdığı O₂'yi kendi ATP üretiminde kullanmaz.
II. Alyuvarda glikoz CO₂ ve suya kadar yıkılamaz.
III. Mitokondri bulunmadığından alyuvarda ATP üretilemez.
IV. Alyuvarda glikozun yıkımı sonucunda laktik asit oluşur.
Buna göre olgun bir memeli alyuvarı için yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

15. Siyanür, elektron taşıma sisteminin son basamağında elektronların O₂'ye aktarılmasını engelleyen bir zehirdir. Siyanür zehirlenmesinde kandaki O₂ miktarı yeterli olduğu hâlde hücreler bu oksijeni kullanamaz.
I. Hücrelerin O₂ tüketimi azalır.
II. Hücre zarında aktif taşımayla yapılan madde alışverişi yavaşlar.
III. Kas hücrelerinde laktik asit oluşumu artar.
IV. Mitokondride NADH'nin NAD⁺'ya yükseltgenmesi hızlanır.
Siyanür zehirlenmesi sırasında yukarıdakilerden hangilerinin görülmesi beklenir?

16. Mitokondride elektron taşıma sisteminde serbest kalan enerjiyle H⁺ iyonları mitokondrinin bir bölmesinden ötekine pompalanır; bu iyonlar ATP sentaz enzimi üzerinden geri dönerken ATP sentezlenir.
Mitokondrinin bölümleri ile bu bölümlerde bulunan yapı ya da gerçekleşen olay aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

17. Bir dokudaki hücrelerde iki saatlik bir ölçüm yapılmıştır. İkinci saatte, birinci saate göre mitokondri sayısının değişmediği; hücrelerin O₂ tüketiminin azaldığı, glikoz tüketiminin arttığı ve hücre içinde laktik asit biriktiği belirlenmiştir.
Bu verilere göre ikinci saatte hücrelerde gerçekleşen değişimi en iyi açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

18. Bir hücre dakikada 684 ATP molekülü harcamakta ve bu ATP'nin tamamını glikozun oksijenli solunumla tamamen yıkılmasından karşılamaktadır. MEB ders kitabındaki hesapla (NADH başına 3, FADH₂ başına 2 ATP) bir glikoz molekülünden 38 ATP elde edildiği kabul edilmektedir.
Buna göre bu hücrenin dakikada tükettiği O₂ molekülü sayısı kaçtır?

19. Bir kas hücresinde glikoz, oksijen yeterli olduğunda oksijenli solunumla, oksijen yetersiz kaldığında ise laktik asit fermantasyonuyla yıkılmaktadır.
I. İki olayda da glikozun pirüvata kadar yıkıldığı basamak ortaktır.
II. İki olayda da elektronları son olarak alan molekül O₂'dir.
III. Glikoz başına elde edilen net ATP oksijenli solunumda daha fazladır.
IV. İki olayda da glikozun yıkımı sırasında CO₂ açığa çıkar.
Bu iki olayla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

20. Bir kas hücresi belirli bir sürede 5 mol glikozu oksijenli solunumla tamamen yıkmıştır. Hesap kolaylığı için 1 mol glikozun taşıdığı enerji 700 kcal, 1 mol ATP'nin fosfat bağında depolanan enerji 7 kcal kabul edilmektedir. MEB ders kitabındaki hesapla (NADH başına 3, FADH₂ başına 2 ATP) 1 mol glikozdan 38 mol ATP elde edilmekte; glikoz enerjisinin ATP'ye aktarılamayan bölümü ısı olarak açığa çıkmaktadır.
Buna göre bu süreçte ısı olarak açığa çıkan enerji kaç kcal'dir?