1. Böbrek taşı, idrarda çözünmüş hâlde bulunan bazı tuzların çökelip kristalleşmesi ve bu kristallerin zamanla büyümesiyle oluşur.
Buna göre günlük su alımının düşük olması böbrek taşı oluşumunu aşağıdakilerin hangisiyle kolaylaştırır?

2. İdrarını uzun süre tutma alışkanlığı olan kişilerde idrar yolu enfeksiyonuna daha sık rastlandığı bildirilmektedir.
Bu ilişkinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

3. İleri derecede böbrek yetmezliği olan hastaların beslenmesinde günlük protein alımının sınırlandırılması önerilmektedir.
Bu önerinin gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

4. Aynı ortamda bulunan ve benzer biçimde beslenen üç kişinin bir gün boyunca aldıkları su ile aynı gün oluşturdukları idrarın hacmi ve yoğunluğu ölçülmüş, sonuçlar tabloda verilmiştir.
Bu bulgulara dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

5. Böbrek yetmezliği olan bir hastanın kanı, diyaliz makinesinde küçük molekülleri geçiren ancak proteinleri ve kan hücrelerini geçirmeyen bir zarla diyaliz sıvısından ayrılır. Diyaliz sıvısında glikoz ve sodyum derişimi kan plazmasındakine yakın tutulur, üre ile kreatinin ise bulunmaz.
Buna göre diyaliz sıvısının bu biçimde hazırlanmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

6. Bir kişi günde 12,0 gram sodyum klorür almakta, bu miktarın 11,4 gramını idrarla, kalanını terle atmaktadır. Aynı kişinin bir günde oluşturduğu idrarın hacmi 1,2 litredir.
Buna göre bu kişinin idrarındaki sodyum klorür derişimi kaç g/L'dir?

7. Yoğun kanama geçiren bir kişide kan hacmi ve kan basıncı düşmüştür. Bu kişide böbreklerde süzülen sıvı hacminin azaldığı, tüplerde sodyum ve su geri emiliminin ise arttığı belirlenmiştir.
Buna göre bu değişimlerin kişideki sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

8. Sıcak bir ortamda çok terleyen bir bireyde gerçekleşen bazı olaylar şöyle numaralandırılmıştır:
1: İdrar miktarının azalması ve yoğunluğunun artması
2: Toplama kanallarından kana geri emilen su miktarının artması
3: Hipofizin arka lobundan kana ADH verilmesi
4: Hipotalamustaki reseptörlerin kanın ozmotik basıncındaki artışı algılaması
5: Terle vücuttan su kaybedilmesi ve kanın ozmotik basıncının yükselmesi
6: Kanın ozmotik basıncının normale dönmesi ve ADH salgısının azalması
Bir öğrenci bu olayları gerçekleşme sırasına göre dizmiş ve elde ettiği rakam dizisini altı basamaklı bir sayı olarak yazmıştır.
Öğrencinin dizilişi doğru olduğuna göre yazdığı sayı kaçtır?

9. Kanın pH'ı dar bir aralıkta tutulur. Kandaki hidrojen iyonu derişimi yükseldiğinde solunum hızlanır ve akciğerlerden atılan karbondioksit miktarı dakikalar içinde artar. Böbrekler ise saatler süren bir yanıtla tüp sıvısına hidrojen iyonu aktarır, bikarbonat iyonlarının kana geri emilmesini artırır.
Buna göre böbreğin kanın pH dengesindeki rolüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

10. Böbreküstü bezinin kabuk bölgesinden salgılanan aldosteron hormonu, nefron kanalcıklarında Na⁺ iyonlarının kana geri emilimini, K⁺ iyonlarının ise kanalcık sıvısına salgılanmasını artırır.
Böbreküstü bezlerinin kabuk bölgesi hasar gördüğü için aldosteron salgısı belirgin biçimde azalan bir bireyle ilgili şu öngörüler ileri sürülüyor:
I. Kanalcıklarda Na⁺ geri emilimi azalır, idrarla atılan Na⁺ miktarı artar.
II. Kanalcıklara K⁺ salgılanması azaldığından kandaki K⁺ derişimi düşer.
III. Na⁺ ile birlikte su da daha az geri emildiğinden kan hacmi ve kan basıncı düşer.
IV. Kanda Na⁺ azaldığı için kanın ozmotik basıncı yükselir ve idrar derişikleşir.
Bu öngörülerden hangileri doğrudur?

11. Bir kişinin vücudunda günde 24 gram üre oluşmaktadır. Böbrek işlevi ileri derecede azalan bu kişide idrarla atılabilen üre miktarı günde 6 grama düşmüştür. Kişinin vücut sıvılarının toplam hacmi 42 litredir, başlangıçta bu sıvılardaki üre derişimi 0,3 g/L'dir ve üre vücut sıvılarına eşit dağılmaktadır.
Buna göre 7 gün sonunda bu kişinin vücut sıvılarındaki üre derişimi kaç g/L olur?

12. Günlerce süren kusma nedeniyle mide öz suyundaki hidroklorik asidi büyük miktarda kaybeden bir bireyde kanın pH'ı normal aralığın üstüne çıkmıştır. Bu bireyin böbreklerinin sağlıklı olduğu bilinmektedir.
Buna göre böbreklerin kan pH'ını normale döndürmeye yönelik yanıtı aşağıdakilerden hangisidir?

13. Bir öğrenci, insan vücudunda homeostasinin sürdürülmesine katkı sağlayan bazı görevleri şöyle listelemiştir:
• kanın pH'ının dar bir aralıkta tutulması
• vücut sıvılarının su ve tuz dengesinin korunması
• kan basıncının düzenlenmesine katkı sağlanması
• kana karışan ilaç kalıntılarının vücuttan uzaklaştırılması
• amonyağın daha az zehirli olan üreye dönüştürülmesi
• yağların sindirimine yardımcı olan safranın üretilmesi
• kandaki fazla glikozun glikojen olarak depolanması
• mikroorganizmalara karşı antikor üretilmesi
Buna göre bu listedeki görevlerden kaç tanesi doğrudan böbrekler tarafından yerine getirilir?

14. İdrar yolu enfeksiyonları çoğunlukla dışarıdan üretraya ulaşan bakterilerin idrar yolunda yukarıya doğru ilerlemesiyle ortaya çıkar. Bu enfeksiyonlar ve korunma yollarıyla ilgili şu ifadeler veriliyor:
I. Kadınlarda üretranın kısa olması, bakterilerin idrar kesesine ulaşmasını kolaylaştırır.
II. Tedavi edilmeyen idrar kesesi iltihabı, üreterler yoluyla böbreklere yayılabilir.
III. Yeterli su içmek, idrar akışıyla bakterilerin idrar yolundan uzaklaştırılmasına katkı sağlar.
IV. Belirtiler geçince antibiyotiği hekimin önerdiği süreden önce bırakmak, enfeksiyonun yinelenme riskini azaltır.
Bu ifadelerden hangileri doğrudur?

15. Bir bireyin böbreklerinde bir günde 180 litre süzüntü oluşmakta ve süzüntüdeki Na⁺ derişimi 3,2 g/L olmaktadır. Bu bireyde süzülen Na⁺ iyonlarının %99'u kanalcıklardan kana geri emilmektedir.
Bireye verilen idrar söktürücü bir ilaç, süzüntü hacmini ve süzüntüdeki Na⁺ derişimini değiştirmeden Na⁺ geri emilimini %98'e düşürmüştür.
Buna göre ilaç nedeniyle bu bireyin bir günde idrarla attığı Na⁺ miktarı kaç gram artmıştır?

16. İleri derecede böbrek yetmezliği gelişen ve henüz tedaviye başlanmamış bir hastanın kanında ve vücudunda gözlenebilecek değişikliklerle ilgili şu öngörüler ileri sürülüyor:
I. Kanda üre ve kreatinin gibi azotlu atıkların derişimi yükselir.
II. Su ve tuz vücutta tutulduğundan ödem ve kan basıncında artış görülebilir.
III. Kanalcıklara H⁺ salgılanması artacağından kanın pH'ı normalin üstüne çıkar.
IV. Kandaki K⁺ derişimi yükselerek kalbin ritmini bozabilir.
Bu öngörülerden hangileri doğrudur?

17. Bir bireyin böbrekleri 1 litre idrarda en çok 1200 birim çözünmüş madde atabilmektedir. Bu bireyin vücudunda oluşan ve günde idrarla atılması gereken çözünmüş madde miktarı 960 birimdir.
Sıcak bir günde bu bireyin idrar dışındaki su kayıpları ter ile 1,8 litre, solunumla 0,4 litre ve dışkıyla 0,1 litredir. Aynı gün besinlerle alınan ve metabolizma sonucu oluşan su toplam 0,8 litredir.
Buna göre bu bireyin vücudundaki su dengesini koruyabilmesi için o gün en az kaç litre su içmesi gerekir?

18. Glomerulusta süzülme, kılcal yumaktaki kan basıncının, Bowman kapsülündeki sıvının karşı koyan basıncını yenmesiyle gerçekleşir.
Bir hastanın sol üreteri, böbrek havuzuna yakın bir noktada oluşan böbrek taşıyla tamamen tıkanmış; sağ böbreği ve sağ üreteri ise sağlıklı kalmıştır.
Buna göre tıkanıklık giderilmezse hastanın sol böbreğinde aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

19. Tabloda üç kişiden alınan idrar örneklerinin incelenmesiyle elde edilen bulgular ve aynı kişilerin kan üre düzeyleri verilmiştir.
Bu bulgulara dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

20. Böbrek yetmezliği nedeniyle düzenli olarak diyalize giren bir hastada diyaliz seanslarıyla kandaki üre, fazla su ve K⁺ iyonları uzaklaştırılabilmekte, ancak hastadaki kansızlık (alyuvar sayısının düşüklüğü) sürmektedir. Bu hastaya uygun dokulu bir vericiden böbrek nakledildikten birkaç ay sonra kansızlığın da düzeldiği gözlenmiştir.
Bu gözlemin en uygun açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?