1. Çiçek açmış bir bitkinin gövdesi toprak hizasından kesilip renkli boya çözeltisi bulunan bir kaba konulduğunda, bir süre sonra yaprak damarlarının ve taç yaprakların renklendiği görülmektedir. Bu gözlem gövdenin hangi görevini doğrudan göstermektedir?

2. Aynı yaşta iki ağaçtan biri orman açıklığında, diğeri büyük ağaçların gölgesinde yetişmiştir. İki ağacın gövde kesitlerinde aynı sayıda yıllık halka sayılmış; buna karşın gölgede yetişen ağacın halkaları belirgin biçimde dar bulunmuştur. Bu duruma bakarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

3. Kurak bir bölgede yetişen bir bitkinin yaprakları çok küçülmüş, gövdesi ise kalınlaşıp etlenmiş ve yeşil renk almıştır. Bu bitkinin gövdesiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

4. Bir tarlada görülen bir yabancı otun toprak altında yatay ilerleyen, boğumlarından sürgün ve kök veren bir gövdesi bulunmaktadır. Çiftçi tarlayı çapalayarak bu yapıları parçaladıktan sonra otun daha geniş bir alana yayıldığını görmüştür. Bu sonucun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

5. Bir bahçede şu yapılar gözlenmiştir: K — toprak altında şişkinleşmiş, üzerinde 'göz' denen tomurcuklar taşıyan ve nişasta bakımından zengin yapı; L — toprak altında yatay ilerleyen, boğumlarından hem yeni sürgün hem kök çıkaran yapı; M — toprak üstünde yatay uzanan, değdiği yerde köklenip yeni bitki veren ince yapı; N — etlenerek kalınlaşmış, üzerinde boğum ve tomurcuk bulunmayan yapı. Bu yapılarla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

6. Otsu gövdeli bir bitki uzun süre sulanmadığında toprak üstü kısmı sarkar, sulandığında ise kısa sürede yeniden dikleşir. Aynı ortamda bulunan odunsu gövdeli bir bitkide böyle bir sarkma görülmez. Bu farkın nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

7. Bir ağaç, 2024 yılının sonbaharında, o yılın büyüme mevsimi tamamlandıktan sonra kesilmiştir; gövde kesitinde en dıştaki yıllık halka 2024 yılına aittir. Bu kesitte kabuktan içe doğru sayıldığında 11. halkanın, çevresindeki halkalara göre belirgin biçimde en dar halka olduğu görülmüştür. Aynı bölgedeki eski bir binadan çıkarılan, dış yüzeyi sağlam kalmış bir ağaç kirişinin kesitinde ise aynı desenle tanınan en dar halka, dıştan içe doğru 4. halka olarak bulunmuştur.
Her yıl tek bir halka oluştuğu ve iki ağacın aynı iklim yıllarını yaşadığı kabul edilirse, kirişin elde edildiği ağacın en dış halkası hangi yılda oluşmuştur?

8. Ilıman kuşaktaki ağaçlarda kambiyumun ilkbaharda oluşturduğu ksilem hücrelerinin geniş çaplı ve ince çeperli, yaz sonuna doğru oluşturduklarının ise dar çaplı ve kalın çeperli olduğu; bu farkın odunda yıllık halkaları belirginleştirdiği bilinmektedir. Sıcaklığın ve yağışın yıl boyunca hemen hemen değişmediği bir tropikal yağmur ormanında yetişen, kalın odunlu gövdeye sahip çift çenekli bir ağaç türünün gövde kesitinde ise belirgin yıllık halkalar görülmemiştir.
Bu durumun en uygun açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?

9. Bir soğan boyuna kesildiğinde en altta küçük ve yassı bir bölüm, bunun üzerinde üst üste binmiş etli katmanlar, yassı bölümün alt yüzünde ise çok sayıda ince kök görülmektedir. Etli katmanların yassı bölümle birleştiği yerlerde tomurcuklar bulunmaktadır. Bu gözlemlere göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

10. Tamamen su altında yaşayan otsu bir bitkinin gövdesi, benzer büyüklükteki bir kara bitkisinin gövdesiyle karşılaştırılmıştır. Su bitkisinin gövdesinde ksilemin ve sklerenkima gibi destek dokularının çok az geliştiği, gövdenin sudan çıkarıldığında kendi ağırlığıyla yığılıp kaldığı görülmüştür.
Bu farklar için,
I. Su ortamında kaldırma kuvveti gövdenin desteklenmesine katkı sağlar.
II. Su ve mineraller büyük ölçüde doğrudan gövde ve yaprak yüzeyinden alınabildiğinden suyu taşıyan doku az gelişmiştir.
III. Su altındaki bitkinin gövdesine ışık ulaşmadığından gövdede fotosentez yapılamaz.
IV. Bu bitki gövdesini kurak ortam bitkileri gibi kalın bir kutikulayla örterek su kaybını azaltır.
açıklamalarından hangileri uygundur?

11. Bir meyve ağacının gövdesinde, yerden yaklaşık 1 m yükseklikte, kabuk kambiyuma kadar 3 cm genişliğinde bir halka biçiminde çepeçevre soyulmuştur; odun (ksilem) zarar görmemiştir. İzleyen haftalarda soyulan bölgenin hemen üstündeki kabukta bir şişkinlik oluştuğu, yaprakların ise solmadan yeşil kaldığı gözlenmiştir.
Bu gözlemlerle ilgili,
I. Yapraklardan köke doğru taşınan organik maddeler, soyulan bölgenin üst sınırında birikmiştir.
II. Yaprakların solmaması, suyu taşıyan iletim dokusunun soyma işleminden etkilenmediğini gösterir.
III. Soyulan bölge kapanmazsa kökler zamanla organik madde yetersizliğinden zarar görür.
IV. Soyulan halkanın alt sınırındaki kabukta da organik madde birikmesiyle benzer bir şişkinlik oluşması beklenir.
yargılarından hangileri doğrudur?

12. İki farklı bitkinin gövdelerinden alınan enine kesitler mikroskopta incelenmiş, gözlemler tabloya yazılmıştır; bitkilerin adları verilmemiştir. Buna göre, bu iki gövdeyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

13. Gövdesi silindir biçimli kabul edilen bir ağaç, dibinden kesilmiştir. Kesitte gövdenin çapı 26 cm, kabuğun (kambiyumun dışındaki bütün dokuların) kalınlığı 1 cm, merkezdeki özün çapı ise 2 cm olarak ölçülmüştür. Kambiyum ile öz arasındaki odunun tamamı yıllık halkalardan oluşmakta ve halkaların genişliği ortalama 5 mm'dir.
Buna göre bu kesitte yaklaşık kaç yıllık halka bulunur?

14. Bir öğrenci, otsu ve genç bir gövdenin enine kesitinde gözlediği şu altı özelliği not etmiştir:
1. Gövdeyi dıştan kutikulalı bir epidermis örter.
2. İletim demetleri gövdede bir halka üzerinde düzenli dizilmiştir.
3. Her demette ksilem gövdenin merkezine, floem ise epidermise bakar.
4. Demetlerde ksilem ile floem arasında kambiyum bulunur.
5. Epidermisin altında korteks, demet halkasının içinde de öz belirgin olarak ayırt edilir.
6. Demetlerin arasını ve çevresini parankima hücreleri doldurur.
Bu özelliklerden kaç tanesi, gövdenin tek çenekli değil çift çenekli bir bitkiye ait olduğunu tek başına gösterir?

15. Aynı bahçede yetişen iki otsu bitkinin gövde enine kesitlerinde şu farklar saptanmıştır: X'te iletim demetleri gövdenin her yanına dağılmış, korteks ile öz ayırt edilemiyor; Y'de demetler bir halka üzerinde düzenli dizilmiş ve demetlerde ksilem ile floem arasında kambiyum bulunuyor.
Yalnız bu gözlemlere dayanarak,
I. X'in yapraklarında paralel damarlanma görülmesi beklenir.
II. Y'nin tohumunda iki çenek bulunması beklenir.
III. X'in gövdesinde ilerleyen yıllarda yıllık halkalar oluşması beklenir.
IV. Y'nin, ana kökü belirgin olmayan saçak kök sistemine sahip olması beklenir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

16. Odunsu bir ağacın gövdesinde kambiyum her yıl hem içe doğru ksilem hem de dışa doğru floem oluşturmaktadır. Buna karşın gövde kesitinde yıllık halkalar yalnız odunda sayılabilmekte, kabukta ise yıllara karşılık gelen katmanlar ayırt edilememektedir.
Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

17. Bir meyve üreticisi, verimli bir çeşitten aldığı bir dal parçasını (kalem) kökleri sağlam başka bir ağacın (anaç) gövdesine aşılamaktadır. Aşının tutması için kalem ile anacın kesik yüzeylerinin, kabuğun hemen altındaki ince ve bölünebilen hücre tabakaları birbiriyle temas edecek biçimde yerleştirilmesi gerekmektedir.
Bu gereklilikle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

18. Yaşlı ve odunsu bir çift çenekli ağacın gövdesinde kabuk, en dışta mantar doku ve onun altındaki floem katmanlarından oluşmaktadır; korteks artık görülmemektedir. Bir böcek larvası, kabuğun en dış yüzünden başlayıp gövdenin merkezine doğru düz bir tünel açarak öze ulaşmıştır.
Mantar kambiyumu dikkate alınmazsa larvanın sırasıyla geçtiği dokular aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

19. Bir ormanda devrilmiş bir ağacın gövdesinden alınan enine kesitte sekiz yıllık halka sayılmış ve her halkanın genişliği ölçülmüştür. Ölçümler, en dıştaki halkadan başlanarak tabloda verilmiştir. Buna göre, ağacın gövde yarıçapındaki toplam artışın yüzde kaçı en geniş üç halkanın oluştuğu yıllarda gerçekleşmiştir?

20. Bir üretici, çilek bitkisinin toprak üstünde yatay uzanan sürgünlerinden gelişen yeni bitkileri ana bitkiden ayırıp geniş bir tarlaya dikmiştir. Yıllar sonra tarlada bir mantar hastalığı görüldüğünde bitkilerin büyük bölümü kısa sürede etkilenmiştir. Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?