8genyks sekizgenacademy.com

Genetik Şifre ve Protein Sentezinde Genetik Bilgi Akışı — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________ Tarih: 07.10.2026 20 soru AYT Biyoloji

Soru Kitapçığı

Genetik Şifre ve Protein Sentezinde Genetik Bilgi Akışı — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

Konuya dön

AYT • Biyoloji BİYOLOJİ TESTİ A

Bu testte 20 soru vardır.
Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. Genetik şifrede bir kodon, mRNA üzerinde art arda gelen üç nükleotitten oluşur ve mRNA'nın yapısına dört çeşit nükleotit katılır. Oluşabilecek kodonlardan üçü ise hiçbir aminoasit belirtmez.
Buna göre aminoasit belirten kodon sayısı kaçtır?

A) 12 B) 20 C) 61 D) 64 E) 192

2. Üç mRNA örneğinin kodon bölgesindeki nükleotit sayıları ile bu bölgelerin okunmasıyla oluşan polipeptitlerdeki aminoasit sayıları tabloda verilmiştir.
Bu verilere dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

A) K ve M örneklerinde kodon bölgesindeki kodonların tümü birer aminoasit belirtmiştir. B) L örneğinde iki kodonun birlikte tek bir aminoasit belirttiği anlaşılmaktadır. C) K ile L örneklerinin nükleotit sayıları eşit olduğundan bu iki mRNA aynı geni taşır. D) L örneğinde okuma, kodon bölgesinin sonuna varmadan bir durdurma kodonuyla bitmiştir. E) M örneğindeki aminoasit sayısının K'dekinin iki katından fazla olması, bu örnekte durdurma kodonu bulunmadığını gösterir.

3. mRNA'nın okunması belirli bir kodondan başlar ve karşılığında aminoasit bulunmayan bir kodona ulaşıldığında sona erer. Okumanın başladığı kodon aynı zamanda bir aminoasidi de belirtir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Okumanın başladığı kodon, karşılığında aminoasit bulunmadığı için polipeptide katılmaz. B) Okumanın başladığı kodon, bir mRNA'nın nükleotit dizisinde yalnız bir kez bulunabilir. C) Başlatma kodonundan önceki nükleotitler de üçerli gruplar hâlinde okunup polipeptide katılır. D) Okumanın başladığı kodonun belirttiği aminoasit, oluşan polipeptidin ilk aminoasididir. E) Durdurma kodonu, bir mRNA'nın her zaman son üç nükleotidini oluşturur.

4. Şekilde, bir hücrede kalıtsal bilginin izlediği yol verilmiştir. Bu hücrede şemanın ortasında yer alan molekülün üretimi durdurulmuştur.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Yeni polipeptit sentezi durur, buna karşın gendeki bilgi korunmayı sürdürür. B) Şemanın başındaki molekülde saklanan bilgi de aynı ölçüde yitirilir. C) Hücre, var olan polipeptitlerin aminoasit sırasından yararlanarak gendeki bilgiyi yeniden kurar. D) DNA eşlenmesi de durur, çünkü iki olayda da aynı enzim görev alır. E) Ribozomlar kalıp olarak doğrudan DNA'yı kullanmaya başlar.

5. Bir bitki hücresinden alınan gen bir bakteri hücresine aktarıldığında, bu bakteri bitkidekiyle aynı aminoasit sırasına sahip bir protein üretmiştir.
I. İki canlıda da aynı kodon aynı aminoasidi belirtmektedir.
II. Bakteri, aktarılan geni kendi genleriyle aynı şifre sistemine göre okumuştur.
III. Üretilen proteindeki aminoasit sayısı, aktarılan gendeki nükleotit sayısının üçte biridir.
Yukarıdakilerden hangileri söylenebilir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III

6. Bazı kodonların karşılığında bulunan aminoasitler tabloda verilmiştir.
Bu verilere dayanarak genetik şifreyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

A) Bir aminoasidi birden çok kodonun belirtmesi, o aminoasidin farklı biçimlerinin bulunmasından kaynaklanır. B) Bir kodon birden çok aminoasidi belirtebildiği için aminoasit çeşidi kodon sayısından azdır. C) Aynı aminoasidi belirten kodonların sayısı, o aminoasidin proteindeki oranını belirler. D) Karşılığında aminoasit bulunmayan kodonlar, mRNA'nın okunmayan uç bölgelerinde yer alır. E) Bir aminoasit birden çok kodonla belirtilebilirken, bir kodon tek bir aminoasit belirtir.

7. Bir mRNA molekülünün kodon bölgesinde, durdurma kodonu da içinde olmak üzere toplam 450 nükleotit bulunmaktadır.
Buna göre bu bölgenin okunmasıyla sentezlenen polipeptitteki aminoasit sayısı kaçtır?

A) 148 B) 149 C) 150 D) 225 E) 450

8. Bir araştırmada sistein taşıyan tRNA molekülleri ayrılmış ve bu tRNA'lara bağlı sistein, tRNA'dan ayrılmadan kimyasal yolla alanine dönüştürülmüştür. Bu işlemde tRNA'ların antikodonları değişmemiştir. Hazırlanan tRNA'lar, hücre dışında polipeptit sentezlenen bir ortama eklendiğinde, sentezlenen polipeptitlerde normalde sistein bulunması gereken konumlarda alanin bulunduğu görülmüştür.
Bu sonuca dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Aminoasidin polipeptitteki konumunu, tRNA antikodonunun eşleştiği kodon belirler. B) Alanini ve sisteini belirten kodonlar mRNA'da aynı nükleotit dizisine sahiptir. C) Ribozom, tRNA'nın taşıdığı aminoasidi tanıyarak onu uygun kodonun karşısına yerleştirir. D) Yapılan kimyasal işlem, mRNA'daki sistein kodonlarını alanin kodonlarına dönüştürmüştür. E) Antikodon, taşıdığı aminoasidin çeşidine göre farklı kodonlarla eşleşebilir.

9. Bir bakteride 300 aminoasitten oluşan bir polipeptidi şifreleyen genin, mRNA'daki başlatma kodonundan durdurma kodonuna kadar (ikisi de dahil) olan kodonlara karşılık gelen bölgesi inceleniyor. Başlatma kodonunun belirttiği aminoasit, polipeptidin 300 aminoasidi arasında yer almaktadır.
Buna göre bu bölge, çift zincirli DNA'da toplam kaç nükleotit içerir?

A) 900 B) 903 C) 1800 D) 1806 E) 1812

10. Aynı canlıya ait kas hücresi ile deri hücresi aynı kalıtsal bilgiyi taşıdığı hâlde bu hücrelerin ürettiği protein çeşitleri birbirinden farklıdır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Protein çeşidindeki farklılık, hücrelerin taşıdığı nükleotit çeşidinin farklı olmasından kaynaklanır. B) İki hücrede de aynı genler bulunur, ancak bilgi akışı bu hücrelerde farklı genlerden başlatılır. C) Kas hücresinde etkin olan genler, deri hücresinin kalıtsal maddesinden çıkarılmıştır. D) İki hücrede aynı kodon farklı aminoasitleri belirttiği için farklı proteinler oluşur. E) Deri hücresinde bilgi akışı DNA'dan doğrudan proteine, kas hücresinde mRNA aracılığıyla gerçekleşir.

11. Bir mRNA'nın kodlama bölgesinde iki değişiklik birlikte meydana gelmiştir: 10. ve 11. nükleotitler arasına bir nükleotit eklenmiş, ayrıca başlangıçta 20. sırada bulunan nükleotit silinmiştir. Bu değişiklikler sonucunda yeni bir durdurma kodonu oluşmamıştır. Kodlama bölgesi başlatma kodonundan itibaren örtüşmeyen üçlüler hâlinde okunmaktadır.
Buna göre değişmiş mRNA'da okunan kodonlardan en çok kaç tanesinin nükleotit dizisi, normal mRNA'daki aynı sıradaki kodondan farklı olabilir?

A) 2 B) 3 C) 4 D) 5 E) 10

12. Hücrede genetik bilgi akışıyla ilgili şu yargılar veriliyor:
I. tRNA ve rRNA genlerinde de bilgi DNA'dan RNA'ya aktarılır.
II. Bir genin son ürünü her durumda bir polipeptittir.
III. mRNA'nın baz dizisi, genin kalıp zincirindeki baz dizisinin tamamlayıcısıdır.
IV. Genin kalıp olmayan zinciri ile mRNA'nın baz dizileri, timin yerine urasil bulunması dışında aynıdır.
Bu yargılardan hangileri doğrudur?

A) I ve III B) II ve IV C) I, III ve IV D) I, II ve IV E) II, III ve IV

13. Bir bakteride UAA, UAG ve UGA durdurma kodonlarıdır ve normal koşullarda bu kodonlarla eşleşen antikodonu taşıyan tRNA bulunmaz. Bu bakterinin bir tRNA geninde oluşan mutasyon sonucunda, antikodonu UAG kodonuyla eşleşen ve tirozin taşıyan yeni bir tRNA ortaya çıkmıştır. Hücredeki diğer tRNA'lar normaldir.
I. Kodlama bölgesinde bir kodonu UAG'ye dönüşmüş mutasyonlu bir gen, tam uzunlukta bir polipeptit üretebilir.
II. Durdurma kodonu UAA olan genlerden sentezlenen polipeptitlerin uzunluğu değişmez.
III. Durdurma kodonu UAG olan normal genlerin ürünleri, normalden daha uzun olabilir.
IV. Bu bakteride polipeptitlerin yapısına katılan aminoasit çeşidi sayısı artar.
Buna göre yukarıdakilerden hangileri beklenir?

A) I ve II B) I, II ve III C) I, II ve IV D) I, III ve IV E) II, III ve IV

14. Bir bakteri geninde meydana gelen tek bir baz değişimi, bu genden sentezlenen mRNA'nın kodlama bölgesinde, aminoasit belirten kodonlardan birinin üçüncü nükleotidini değiştirmiştir. Ancak mutasyonlu genden sentezlenen polipeptidin aminoasit dizisinin normal polipeptitle tamamen aynı olduğu belirlenmiştir.
Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

A) Değişen nükleotit, mRNA'nın ribozomda okunmayan bir bölgesinde yer almaktadır. B) Genetik şifre bütün canlılarda ortak olduğundan değişiklik polipeptide yansımamıştır. C) Ribozom, kalıp DNA'yı denetleyerek mRNA'daki değişmiş kodonu düzeltmiştir. D) Değişen kodonu okuyan tRNA'nın antikodonu da aynı değişime uğramıştır. E) Değişim sonucu oluşan kodon, öncekiyle aynı aminoasidi belirten başka bir kodondur.

15. Proteinlerin yapısına 20 çeşit aminoasit, mRNA'nın yapısına ise dört çeşit nükleotit katılmaktadır. Genetik şifrede bir kodonun üç değil iki nükleotitten oluştuğu varsayılsın.
Buna göre bu durumda kaç çeşit aminoasit şifrelenemeden kalırdı?

A) 4 B) 8 C) 12 D) 16 E) 44

16. Bir bakteri geninin kalıp zincirinin, RNA polimerazın okuma yönünde soldan sağa yazılan baz dizisi şöyledir:
TAC AAA CCG ATT
Bazı mRNA kodonlarının belirttiği aminoasitler şunlardır:
AUG: Met · UUU: Phe · GGC: Gly · UAA: Durdurma · UAC: Tyr · AAA: Lys · CCG: Pro · AUU: Ile · AAU: Asn · CGG: Arg · GUA: Val
Bu kalıptan sentezlenen mRNA'nın okunmasıyla oluşan polipeptidin aminoasit dizisi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Asn–Arg–Phe–Val B) Phe–Gly C) Tyr–Lys–Pro D) Tyr–Lys–Pro–Ile E) Met–Phe–Gly

17. Bir polipeptit dört aminoasitten oluşmakta ve Met–Ala–Phe–Lys diziliminde bulunmaktadır. Bu aminoasitleri ve durdurmayı belirten kodon çeşidi sayıları şöyledir:
Met: 1 · Ala: 4 · Phe: 2 · Lys: 2 · Durdurma: 3
Buna göre bu polipeptidi şifreleyebilecek, başlatma kodonundan durdurma kodonuna kadar (ikisi de dahil) birbirinden farklı kaç mRNA kodon dizisi vardır?

A) 9 B) 12 C) 16 D) 48 E) 96

18. Bir bakteri geninin 600 baz çiftlik bölgesinde toplam 220 guanin nükleotidi bulunmaktadır. Bu bölgenin kalıp zincirinde 150 adenin nükleotidi vardır. Bölgenin kalıp zincirinin tamamı okunarak bir mRNA sentezlenmiştir.
Buna göre sentezlenen mRNA'da kaç adenin nükleotidi bulunur?

A) 150 B) 190 C) 230 D) 340 E) 380

19. Bir bakteri mRNA'sının kodlama bölgesi, başlatma kodonuyla başlayıp durdurma kodonuyla biten 600 nükleotitten oluşmaktadır. Bu bölgenin başından itibaren 124. sıradaki nükleotitte meydana gelen tek bir baz değişimi, bu nükleotidin bulunduğu kodonu bir durdurma kodonuna dönüştürmüştür.
Buna göre değişmiş mRNA'nın okunmasıyla oluşan polipeptit kaç aminoasit içerir?

A) 40 B) 41 C) 42 D) 158 E) 199

20. Bir mRNA'nın kodon bölgesindeki nükleotitler, birbiriyle örtüşmeyen üçlü gruplar hâlinde ve tek bir çerçeveye göre okunur.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Kodon bölgesinin başına bir nükleotit eklenirse yalnız ilk kodonun karşılığı değişir. B) Bir nükleotit üç ayrı kodonun yapısına birden katıldığından tek bir değişiklik üç aminoasidi etkiler. C) Okumanın üçerli yapılması, mRNA'daki nükleotit sayısının aminoasit sayısına eşit olmasını sağlar. D) Kodon bölgesinden bir nükleotit çıkarılırsa aminoasit sayısı bir azalır, dizilim korunur. E) Kodon bölgesinin başına bir nükleotit eklenirse, o noktadan sonraki kodonların karşılıkları değişir.

BİYOLOJİ TESTİ BİTTİ.

GENETİK ŞİFRE VE PROTEİN SENTEZİNDE GENETİK BİLGİ AKIŞI — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

BİYOLOJİ

1-C 2-D 3-D 4-A 5-C 6-E 7-B 8-A 9-D 10-B

11-C 12-C 13-B 14-E 15-A 16-E 17-D 18-C 19-B 20-E

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com