1. Güneşten yeryüzüne ulaşan ışınların tümü fotosentezde kullanılamaz; kullanılabilen bölüm görünür ışık aralığındadır.
Işığın özellikleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

2. Yeşil bitkilerin yaptığı fotosentezin canlılar açısından önemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

3. Tabloda, üç ayrı pigment çözeltisinin beyaz ışık altında en çok soğurduğu dalga boyu aralıkları verilmiştir.
Bu çözeltilere bakıldığında görülen renkler aşağıdakilerin hangisinde X, Y ve Z için sırasıyla birlikte verilmiştir?

4. Grafikte, bir yaprakta bulunan iki pigmentin farklı dalga boylarındaki ışığı soğurma yüzdeleri verilmiştir.
Bu grafiğe dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

5. Fotosentezin canlılar için önemiyle ilgili şu yargılar veriliyor:
I. Atmosferdeki oksijenin büyük bölümü fotosentez sonucunda birikmiştir.
II. Yeşil bitkilerle beslenen tüketicilerin yapısındaki organik bileşiklerin karbonu, fotosentezde tutulan karbondioksitten gelir.
III. Ekosistemlere enerji girişi ancak fotosentezle sağlanabilir.
Bu yargılardan hangileri doğrudur?

6. Yaprakları kısmen yeşil, kısmen beyaz olan alacalı bir saksı bitkisi iki gün karanlıkta bekletilmiş; ardından bir yaprağının bir bölümü ışık geçirmeyen kâğıtla örtülerek bitki bir gün aydınlıkta tutulmuştur. Sonra bu yaprakta nişasta ayıraçla belirlenmiş ve sonuçlar tabloda verilmiştir.
Bu sonuçlara dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

7. İki bitki türünün yaprak hücrelerinden alınan kloroplastlar karşılaştırıldığında hacimlerinin birbirine yakın olduğu, ancak K türünün kloroplastlarında granum sayısının ve tilakoit zarların toplam yüzeyinin L türününkinden belirgin biçimde fazla olduğu belirlenmiştir.
Buna göre K türünün kloroplastlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

8. Bir bitki ışıkta fotosentez yaparken ortamdan 264 g karbondioksit tutmuştur. Tutulan karbondioksitin tamamı glikoz yapımında kullanılmış ve fotosentezin toplam denklemi 6CO₂ + 12H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6O₂ + 6H₂O biçiminde gerçekleşmiştir.
Buna göre bu süreçte ortama verilen oksijen gazı kaç gramdır? (H: 1, C: 12, O: 16 g/mol)

9. Bir göl suyundan alınan üç örnek incelenmiştir. K örneğindeki hücrelerde çift zarla çevrili kloroplastlar bulunmuş, L örneğindeki hücrelerde kloroplast bulunmamış ancak sitoplazmada klorofil taşıyan zar kesecikleri belirlenmiş, M örneğindeki hücrelerde ise ne kloroplasta ne de klorofile rastlanmıştır. Üç örnek de ışıkta tutulduğunda yalnız K ve L örneklerinin bulunduğu ortamlara oksijen verildiği ölçülmüştür.
Bu sonuçlara dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

10. Hacimleri, sıcaklıkları ve başlangıçtaki hava bileşimleri özdeş dört cam fanus hazırlanmıştır. Fanuslarda yaşı ve kütlesi aynı birer fare bulunmakta; bazı fanuslara ise özdeş birer yeşil saksı bitkisi konmaktadır:
I. fanus: fare + bitki, beyaz ışık
II. fanus: fare + bitki, aynı şiddette yalnız yeşil ışık
III. fanus: fare + bitki, karanlık
IV. fanus: yalnız fare, beyaz ışık
Fanuslar hava alışverişine kapatılarak gözlenmiştir.
Farenin en uzun ve en kısa süre yaşayabileceği fanuslar aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla birlikte verilmiştir?

11. İpliksi yapılı bir yeşil alg, mikroskop lamında oksijenle solunum yapan bakterilerle birlikte bekletilmiştir. Beyaz ışık bir prizmadan geçirilerek renklerine ayrılmış ve alg boyunca farklı bölgelere farklı renkte ışık düşürülmüştür. Bir süre sonra bakterilerin en yoğun biçimde mavi-mor ve kırmızı ışık alan bölgelerin çevresinde toplandığı, yeşil ışık alan bölgenin çevresinde ise az sayıda bakteri bulunduğu gözlenmiştir.
I. Algin fotosentez hızı mavi-mor ve kırmızı ışık alan bölgelerde daha yüksektir.
II. Algin yeşil ışık alan bölgesinde fotosentez hiç gerçekleşmemiştir.
III. Bakterilerin toplanma yoğunluğu, algin bölgelere göre oksijen üretimini gösteren bir belirteç olarak kullanılmıştır.
IV. Algdeki fotosentetik pigmentler en çok yeşil ışığı soğurmaktadır.
Bu deneyin sonuçlarına dayanarak yukarıdaki çıkarımlardan hangilerine ulaşılabilir?

12. Bir yaprak hücresinde fotosentez sonucunda 8 molekül glikoz üretilmiştir. Suyun, fotosentezin toplam denkleminde hem girdi hem de ürün olarak yer aldığı göz önüne alındığında bu süreçte hücrenin tükettiği su molekülü sayısı kaçtır?

13. Fotosentezde enerjinin geçirdiği dönüşümlerle ilgili şu enerji biçimleri veriliyor:
K. ATP ve NADPH moleküllerindeki kimyasal enerji
L. Glikozun bağlarındaki kimyasal enerji
M. Işık enerjisi
N. Tepkime merkezindeki klorofil a'nın uyarılmış elektronlarının taşıdığı enerji
Bu enerji biçimlerinin fotosentez sırasında birbirine dönüşme sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

14. Bir insanın soluduğu havadaki oksijen gazının bazı molekülleri ağır oksijen (¹⁸O) atomu taşımaktadır. Bu atomlardan biri insanın hücrelerinde oksijenli solunumda kullanılmıştır.
I. Bu atom, insanın hücresel solunumunda oluşan suyun yapısına katılır.
II. Bu atomu taşıyan su bir bitkide fotosentezde kullanılırsa atom, bitkinin ortama verdiği oksijen gazında bulunabilir.
III. Bu atomu taşıyan su bir bitkide fotosentezde kullanılırsa atom, fotosentezle üretilen glikozun yapısına doğrudan katılır.
Bu atomun izleyebileceği yolla ilgili yargılardan hangileri doğrudur?

15. Bir yaprak hücresindeki kloroplastın yapısıyla ilgili şu ifadeler veriliyor:
I. Kendine ait DNA'sı ve ribozomları vardır.
II. Klorofil molekülleri stroma sıvısında çözünmüş hâlde bulunur.
III. Işığa bağımlı reaksiyonlarda görev alan taşıyıcı moleküller tilakoit zarında bulunur.
IV. Karbondioksiti organik bileşiğe bağlayan enzimler tilakoit boşluğunda bulunur.
Bu ifadelerden hangileri doğrudur?

16. Fotosentezde görev alan pigmentlerle ilgili şu bilgiler veriliyor:
I. Klorofil moleküllerinin yapısında magnezyum bulunur.
II. Karotenoitler soğurdukları ışık enerjisini klorofil a'ya aktarabilir.
III. Fotosistemlerin tepkime merkezinde uyarılarak elektron veren molekül klorofil b'dir.
IV. Sonbaharda yapraklarda klorofilin yıkılmasıyla karotenoitlerin sarı-turuncu rengi belirgin hâle gelir.
Bu bilgilerden hangileri doğrudur?

17. Bir su bitkisine, oksijen atomlarının TÜMÜ ağır oksijen (¹⁸O) olan su verilmiştir; ortamdaki karbondioksitin oksijen atomları ise normal oksijendir (¹⁶O). Bitki ışıkta fotosentez yaparak 3 molekül glikoz üretmiştir.
Fotosentezin toplam denklemi 6CO₂ + 12H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6O₂ + 6H₂O biçiminde alındığına göre, bu süreçte ortama verilen oksijen gazının yapısında toplam kaç ¹⁸O atomu bulunur?

18. Bir yaprağın palizat parankiması hücresinde, kloroplastın tilakoit boşluğunda suyun fotolizi sonucunda bir oksijen molekülü oluşmuştur. Bu molekül hücreden çıkarak yaprak içindeki hücreler arası boşluğa ulaşmıştır.
Bu oksijen molekülünün bu yolculuk sırasında geçtiği zar sayısı en az kaçtır?

19. Bir su bitkisi dört ayrı düzenekte ışıkta tutulmuş; düzeneklere verilen suyun ve karbondioksitin oksijen atomlarının bir bölümü ağır oksijenle (¹⁸O) işaretlenmiştir. Bir süre sonra ortama verilen oksijen gazında ve üretilen glikozda ağır oksijen bulunup bulunmadığı belirlenmiş, sonuçlar tabloda verilmiştir.
Bu sonuçlara dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

20. Özdeş dört saksı bitkisi iki gün karanlıkta bekletilerek yapraklarındaki nişasta tüketilmiştir. Ardından her bitki ayrı bir cam fanusa konmuştur. Bazı fanuslara, havadaki karbondioksiti tutan potasyum hidroksit (KOH) çözeltisi yerleştirilmiştir:
I. fanus: ışık, KOH yok
II. fanus: ışık, KOH var
III. fanus: karanlık, KOH yok
IV. fanus: karanlık, KOH var
Fanusların sıcaklığı ve diğer koşulları özdeştir. Bir gün sonra yapraklarda nişasta varlığı iyot çözeltisiyle araştırılacaktır.
Nişasta oluşumu için karbondioksitin gerekli olduğunu göstermek isteyen bir araştırmacının hangi iki fanusun sonuçlarını karşılaştırması gerekir?