sekizgenacademy.com

Fotosentez Reaksiyonları — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 07.10.2026     20 soru AYT Biyoloji

Soru Kitapçığı

Fotosentez Reaksiyonları — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

AYT • Biyoloji BİYOLOJİ TESTİ A
  1. Bu testte 20 soru vardır.
  2. Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. Şemada bir kloroplastta gerçekleşen fotosentez tepkimelerinin sırası verilmiştir.
İkinci evrede harcanan X ve Y molekülleri aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

A) ATP ve NADH B) ATP ve NADPH C) ATP ve FADH₂ D) NADPH ve oksijen E) NADPH ve karbondioksit

2. Bir fotosistemde anten pigmentlerince soğurulan ışık enerjisi tepkime merkezine aktarılır ve bu merkezdeki molekül elektron vererek yükseltgenir.
Elektron veren bu molekül aşağıdakilerden hangisidir?

A) Karotenoit B) Klorofil b C) Klorofil a D) NADP⁺ E) ATP sentaz enzimi

3. Devirli ve devirsiz fotofosforilasyonla ilgili şu yargılar veriliyor:
I. Devirli fotofosforilasyonda yalnız fotosistem I görev alır.
II. Devirli fotofosforilasyonda ortama oksijen verilir.
III. İki olayda da ATP üretilir.
Bu yargılardan hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III

4. Bir kloroplastta Calvin döngüsünde 12 molekül karbondioksit tutulmuştur. Üretilen fosfogliseraldehit (PGAL) moleküllerinin bir bölümü döngüden ayrılırken geri kalanı RuBP'nin yeniden oluşturulmasında kullanılır.
Buna göre RuBP'nin yeniden oluşturulmasında kullanılan PGAL molekülü sayısı kaçtır?

A) 4 B) 8 C) 12 D) 16 E) 20

5. Devirsiz elektron akışında fotosistemlerden geçerek enerji düzeyi yükseltilen elektronlar, taşıyıcı zincirin sonunda bir moleküle aktarılır.
Bu son aktarımla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Elektronlar NADP⁺'ye aktarılır ve hidrojen iyonlarıyla birlikte NADPH'yi oluşturur. B) Elektronlar oksijene aktarılır ve bu aktarımın sonunda su molekülü oluşur. C) Elektronlar karbondioksite doğrudan aktarılarak onun indirgenmesini sağlar. D) Elektronlar ATP'nin yapısına katılarak taşıdıkları enerjiyle birlikte bu molekülde depolanır. E) Elektronlar anten pigmentlerine aktarılarak yeniden ışık soğurulmasını sağlar.

6. Aydınlıkta kararlı biçimde fotosentez yapan bir alg kültüründe ışık kesilmiş; Calvin döngüsünün iki ara bileşiğinin göreli miktarları ışık kesilmeden önce ve kesildikten bir dakika sonra ölçülerek tabloda verilmiştir.
Bu değişimin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Işığa bağımlı evrenin ürünleri tükendiği için 3-fosfogliseratın indirgenerek döngüde ilerleyememesi B) Karbondioksitin karanlıkta stromaya girememesi nedeniyle RuBP'nin tüketilememesi C) Karanlıkta RuBP'yi parçalayan enzimlerin etkinleşerek bu bileşiği yıkması D) Işık kesilince döngünün bütün basamaklarının aynı anda durması ve iki bileşiğin de ölçülebilir biçimde birikmesi E) 3-fosfogliseratın solunumda kullanılmak üzere stromadan sitoplazmaya taşınması

7. Aydınlıkta tutulan tek hücreli bir alg kültürüne, karbonu ¹⁴C ile işaretlenmiş karbondioksit verilmiş; belirli sürelerin sonunda hücrelerden alınan örneklerde işaretli bileşikler belirlenmiş ve sonuçlar tabloda verilmiştir.
Bu sonuçlara dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

A) Karbondioksit doğrudan glikoza dönüştürülmekte, ara bileşikler glikozun yıkımıyla oluşmaktadır. B) Karbondioksitin karbonu ilk olarak 3 karbonlu bir bileşiğe aktarılmakta, glikoz sonraki basamaklarda oluşmaktadır. C) İlk işaretlenen bileşiğin 3 karbonlu olması, karbondioksitin 2 karbonlu bir moleküle bağlandığını gösterir. D) 5 karbonlu şekerin geç işaretlenmesi, bu şekerin döngüde görev almadığını gösterir. E) Işıklandırma süresinin uzamasıyla işaretli bileşik çeşidinin artması, karbondioksitin giderek daha hızlı tutulduğunu gösterir.

8. Kloroplastlar parçalanarak tilakoit keseleri ile stroma sıvısı birbirinden ayrılmış; elde edilen kısımlar tabloda verilen koşullarda tutulmuş ve sonuçlar kaydedilmiştir.
Bu sonuçlara dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

A) Karbondioksitin bağlandığı tepkimeler karanlıkta gerçekleşebildiğine göre ışıktan bağımsız olarak kesintisiz biçimde işleyebilir. B) Tilakoit keselerinde oksijen açığa çıkması için ortamda karbondioksit bulunması gerekir. C) Stroma sıvısındaki tepkimelerin işleyebilmesi için ortamda oksijen bulunması gerekir. D) Tilakoit keselerinde oksijen açığa çıkabilmesi için ortamda stroma sıvısının da bulunması gerekir. E) Karbondioksitin bağlandığı tepkimeler için ışığın kendisi değil, aydınlıkta tutulan tilakoitlerde oluşan ürünler gereklidir.

9. Işıkta tutulan izole kloroplastlara, tilakoit zarını hidrojen iyonlarına (H⁺) karşı geçirgen hâle getiren bir madde eklenmiştir. Bu maddenin fotosistemlere, elektron taşıyıcılarına ve ATP sentaz enziminin yapısına doğrudan bir etkisi yoktur.
Bu maddenin eklenmesinden sonra kloroplastlarda aşağıdakilerden hangisinin gözlenmesi beklenir?

A) Elektron akışı durur; bu yüzden NADPH ve oksijen üretimi kesilir. B) Tilakoit boşluğunda H⁺ birikimi artar; ATP üretimi hızlanır. C) ATP sentaz ışık enerjisini doğrudan kullandığından ATP üretimi sürer. D) Suyun fotolizi durur; ancak NADPH üretimi sürer. E) Elektron akışı sürebilir; ancak ATP üretimi durur.

10. Bir kloroplastın stromasında Calvin döngüsü sırasında 15 molekül RuBP'ye (5 karbonlu ribuloz bisfosfat) birer karbondioksit molekülü bağlanmıştır. Oluşan bileşiklerin indirgenmesiyle elde edilen PGAL'lerin bir bölümü 15 molekül RuBP'yi yeniden oluşturmak için döngüde kalmış, geri kalanı döngüyü terk etmiştir.
Buna göre döngüyü terk eden PGAL moleküllerinde toplam kaç karbon atomu bulunur?

A) 5 B) 15 C) 30 D) 75 E) 90

11. Bir kloroplastta 4 molekül glikoz üretilmiştir. Calvin döngüsünde tutulan her karbondioksit için 3 ATP ve 2 NADPH harcandığı, devirsiz elektron akışında üretilen ATP sayısının üretilen NADPH sayısına eşit olduğu ve Calvin döngüsünün ihtiyacı olan NADPH'nin tamamının devirsiz akıştan sağlandığı kabul edilmektedir. ATP açığı yalnız devirli fotofosforilasyonla kapatılmaktadır.
Buna göre bu süreçte devirli fotofosforilasyonla üretilen ATP molekülü sayısı kaçtır?

A) 0 B) 12 C) 24 D) 48 E) 72

12. Işıkta fotosentez yapan bir alg hücresine kısa bir süre için karbonu ¹⁴C ile işaretlenmiş karbondioksit verilmiş, ardından ortama yeniden yalnız işaretsiz karbondioksit verilmiştir. Bu kısa sürede stromada işaretli 6 karbondioksit molekülü, işaretsiz 6 RuBP molekülüne bağlanmış ve 12 molekül 3 karbonlu ara bileşik (PGA) oluşmuştur.
Bu 12 molekülden en fazla kaçı ¹⁴C taşır?

A) 2 B) 6 C) 12 D) 18 E) 36

13. Bir kloroplastta Calvin döngüsü işleyerek 3 molekül glikoz üretilmiştir.
Bu üretim sırasında harcanan ATP molekülü sayısı kaçtır?

A) 12 B) 18 C) 36 D) 54 E) 72

14. Işığa bağımlı reaksiyonları bir süre işledikten sonra ışığı kesilen bir kloroplastın stromasında 45 ATP ve 24 NADPH molekülü bulunmaktadır. Stromaya bundan sonra yeni ATP ya da NADPH gelmemektedir. Calvin döngüsünde tutulan her karbondioksit molekülü için 3 ATP ve 2 NADPH harcanmaktadır.
Buna göre bu kloroplastta en fazla kaç molekül karbondioksit tutulabilir?

A) 6 B) 9 C) 12 D) 15 E) 24

15. Işık şiddeti, sıcaklık ve su bakımından uygun koşullarda tutulan bir bitkinin ortamındaki karbondioksit tamamen uzaklaştırılmıştır. Bir süre sonra bitkinin ışık almaya devam etmesine karşın ışığa bağımlı reaksiyonların da yavaşladığı belirlenmiştir.
Işığa bağımlı reaksiyonların yavaşlamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Calvin döngüsü durduğundan ADP ve NADP⁺ yenilenmez. B) Ortamda biriken oksijen klorofil moleküllerini yıkar. C) Karbondioksit olmadan su molekülleri fotolize uğrayamaz. D) Işık enerjisi klorofilden Calvin döngüsüne aktarılamaz. E) Stromadaki enzimler karbondioksitsiz ortamda bozulur.

16. Bir kloroplastta devirsiz elektron akışı sırasında ortama 12 molekül oksijen verilmiştir. Suyun fotolizinden gelen her iki elektron bir NADPH oluşumunda kullanıldığına göre bu süreçte üretilen NADPH molekülü sayısı kaçtır?

A) 6 B) 12 C) 24 D) 48 E) 96

17. Devirsiz elektron akışında görev alan bazı yapı ve moleküller şunlardır:
K. NADP⁺
L. Fotosistem I
M. Fotosistem II
N. Su
P. Fotosistem II ile fotosistem I arasındaki elektron taşıyıcıları
Suyun fotolizinden çıkan bir elektronun bu yapı ve moleküller arasında izlediği yol aşağıdakilerin hangisinde doğru sıralanmıştır?

A) N → L → P → M → K B) M → N → P → L → K C) N → M → L → P → K D) K → L → P → M → N E) N → M → P → L → K

18. Calvin döngüsüyle ilgili şu ifadeler veriliyor:
I. Döngüyü terk eden PGAL'ler glikozun yanı sıra amino asit ve yağ asidi gibi organik bileşiklerin yapımında da kullanılabilir.
II. Döngüde ışık enerjisi doğrudan kullanılmaz; ancak ışığa bağımlı reaksiyonların ürünlerine gereksinim vardır.
III. Calvin döngüsü yalnız karanlıkta, yani geceleri işler.
IV. RuBP'nin PGAL'lerden yeniden oluşturulması sırasında ATP harcanır.
Bu ifadelerden hangileri doğrudur?

A) I ve IV B) II ve III C) I, II ve III D) I, II ve IV E) II, III ve IV

19. Işık ve karbondioksit bakımından yeterli bir ortamda fotosentez yapan bir bitkiye, fotosistem II'de uyarılan elektronların taşıyıcı zincire aktarılmasını engelleyen bir madde uygulanmıştır. Maddenin fotosistem I'e ve ATP sentaza etkisi yoktur.
I. Ortama oksijen verilmesi durur.
II. NADPH üretimi durur.
III. Yalnız fotosistem I'in görev aldığı devirli fotofosforilasyonla ATP üretimi sürebilir.
IV. Calvin döngüsü uzun süre normal hızında işlemeye devam eder.
Bu maddenin uygulanmasından sonra yukarıdakilerden hangilerinin gerçekleşmesi beklenir?

A) I, II ve III B) I ve II C) II ve III D) I, III ve IV E) II, III ve IV

20. Sabit ve yeterli ışıkta, kararlı hızla fotosentez yapan bir alg kültürüne verilen karbondioksit birden kesilmiş; ışık şiddeti değiştirilmemiştir. Kısa bir süre sonra stromadaki ara bileşiklerin miktarları ölçülmüştür.
Bu ölçümde, karbondioksit kesilmeden önceki duruma göre aşağıdaki değişimlerden hangisinin görülmesi beklenir?

A) RuBP miktarı azalır, PGA miktarı artar. B) RuBP ve PGA miktarlarının ikisi de artar. C) Işık sürdüğü için iki bileşiğin miktarı da değişmez. D) RuBP miktarı artar, PGA miktarı azalır. E) PGA miktarı artar, ATP ve NADPH tükenir.

BİYOLOJİ TESTİ BİTTİ.

FOTOSENTEZ REAKSİYONLARI — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

BİYOLOJİ

1-B 2-C 3-D 4-E 5-A 6-A 7-B 8-E 9-E 10-B

11-C 12-B 13-D 14-C 15-A 16-C 17-E 18-D 19-A 20-D

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com