sekizgenacademy.com

Fotosentez Hızını Etkileyen Faktörler — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 07.10.2026     20 soru AYT Biyoloji

Soru Kitapçığı

Fotosentez Hızını Etkileyen Faktörler — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

AYT • Biyoloji BİYOLOJİ TESTİ A
  1. Bu testte 20 soru vardır.
  2. Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. Bir araştırmacı, iklim odasında yetiştirdiği fasulye bitkilerinin bulunduğu ortamda CO₂ derişimini iki katına çıkarmış; ancak fotosentez hızında bir değişme olmadığını görmüştür. Bu gözlemden çıkarılabilecek en doğru sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

A) CO₂ derişimi fotosentez hızını etkileyen bir faktör değildir. B) Bu koşullarda fotosentez hızını CO₂ derişimi sınırlamamaktadır. C) Odadaki ışık şiddeti ile sıcaklık değerlerinin ikisi de yetersizdir. D) Odadaki CO₂ derişimi bu bitki için doyma noktasının altındadır. E) Fotosentez hızı yalnızca ışık şiddeti tarafından belirlenmektedir.

2. Yeterli ışık alan ve sıcaklığı uygun olan bir ortamda yetiştirilen saksı bitkisi birkaç gün sulanmamış, bu sürede fotosentez hızının belirgin biçimde azaldığı ölçülmüştür. Bu azalmanın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Stomaların kapanması sonucu yaprağa CO₂ girişinin azalması B) Fotosentezin ham maddesi olan suyun hücrelerde tümüyle tükenmesi C) Kökten alınan minerallerin yapraklara taşınamaz duruma gelmesi D) Terlemenin azalmasıyla yaprak sıcaklığının optimumun üzerine çıkması E) Turgor basıncının yükselmesiyle stomaların açık kalma süresinin artması

3. Işık şiddeti ve CO₂ derişimi yeterli olduğu hâlde bir bitkide fotosentez hızının beklenenden düşük olduğu belirlenmiş, yapılan incelemede toprakta bazı minerallerin eksik olduğu görülmüştür.
I. Magnezyum eksikliği klorofil yapımını aksatır.
II. Azot eksikliği fotosentezde görev alan enzimlerin yapımını sınırlar.
III. Mineral eksikliğinin yarattığı sınırlama, ışık şiddeti artırılarak giderilir.
Buna göre, numaralanmış ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III

4. Bir bitkide ışık şiddeti, CO₂ derişimi ve sıcaklık ayrı ayrı artırılarak fotosentez hızı ölçülmüştür. Işık şiddeti ve CO₂ derişimi artırıldığında hız belli bir değerden sonra sabit kalmış, sıcaklık artırıldığında ise belli bir değerden sonra azalmıştır. Sıcaklığın bu farklı davranışının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sıcaklık artışının ortamdaki CO₂ derişimini düşürmesi B) Yüksek sıcaklığın fotosentezde görev alan enzimlerin yapısını bozması C) Yüksek sıcaklıkta ışığın bitki tarafından soğurulamaz duruma gelmesi D) Sıcaklığın belli bir değerden sonra ham madde olmaktan çıkması E) Yüksek sıcaklıkta stomaların açılarak su kaybının artması

5. Tabloda, aynı türden özdeş bitkilerin bulunduğu dört kaptaki koşullar ve ölçülen fotosentez hızları verilmiştir. Kapların tabloda belirtilmeyen koşulları birbirinin aynıdır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) I numaralı kapta hızın düşük olmasının nedeni CO₂ derişiminin yetersizliğidir. B) IV numaralı kapta sıcaklık 25 °C'ye çıkarılırsa hız 8 değerine ulaşır. C) II ile III karşılaştırıldığında sıcaklığın hızı etkilediği görülür. D) I numaralı kapta ışık şiddeti artırılırsa hız 8 değerinin üzerine çıkar. E) III numaralı kapta hızı sınırlayan etken CO₂ derişimidir.

6. Şemada, kapalı bir serada sabah saatlerinden öğleye kadar gerçekleşen olaylar sırasıyla verilmiştir. Buna göre, öğle saatlerindeki durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Sabah saatlerinde hızı sınırlayan etken ile öğleyin sınırlayan etken farklıdır. B) Işık şiddeti doyma noktasına ulaştığından seraya CO₂ verilmesi hızı değiştirmez. C) CO₂ derişimi azaldığı için serada fotosentez öğleden sonra tümüyle durur. D) Işık şiddetinin daha da artırılması, CO₂ eksikliğini giderip hızı yükseltir. E) Serada biriken O₂, fotosentez hızının sabitlenmesine yol açmıştır.

7. Bir öğrenci, su bitkisi kullanarak ışık şiddetinin fotosentez hızına etkisini araştırmak istemiştir. Bitkiyi su dolu bir behere yerleştirmiş, yanına koyduğu lambayı adım adım yaklaştırarak her adımda dakikada oluşan gaz kabarcığı sayısını kaydetmiştir. Kabarcık sayısının her adımda arttığını görünce bu artışı yalnızca ışık şiddetindeki yükselmeye bağlamıştır. Bu düzenekle ilgili aşağıdaki eleştirilerden hangisi yapılabilir?

A) Beherdeki suda çözünmüş CO₂ ölçülmediğinden ışık şiddetinin etkisi görülemez. B) Işık şiddeti deney boyunca değiştirildiğinden bu değişkenin sabit tutulması gerekirdi. C) Karanlık bir kontrol grubu kurulmadığından kabarcıkların bitkiden çıktığı söylenemez. D) Lamba yaklaştıkça suyun sıcaklığı da yükseleceğinden iki faktörün etkisi ayrılamaz. E) Ölçüm tek bitkiyle yapıldığından kabarcık sayısı fotosentez hızının ölçüsü sayılamaz.

8. Serin bir sabah saatinde, hava sıcaklığı 8 °C iken yeterli CO₂ bulunan bir ortamdaki bitkinin fotosentez hızı ölçülmüştür. Işık şiddeti artırıldığında hızın değişmediği, ışık şiddeti aynı tutulup sıcaklık 20 °C'ye çıkarıldığında ise hızın belirgin biçimde arttığı görülmüştür.
Bu sonuçların açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?

A) Düşük sıcaklıkta ışığa bağımlı reaksiyonlar tamamen durur. B) Düşük sıcaklıkta Calvin döngüsü enzimlerinin etkinliği düşüktür. C) Işık şiddeti artınca klorofil molekülleri yıkılmıştır. D) Düşük sıcaklıkta CO₂ suda çözünemediğinden yaprağa giremez. E) Sıcaklık artınca ışığın taşıdığı enerji de artmıştır.

9. Bir öğrenci, vakumla havası alınarak dibe çöktürülmüş özdeş yaprak disklerini aynı derişimde sodyum bikarbonat çözeltisi içeren dört behere eşit sayıda koymuştur. Aynı lambayı beherlerden sırasıyla 10, 20, 30 ve 40 cm uzağa yerleştirmiş, beherleri sıcaklığı sabit bir su banyosunda tutmuştur. Fotosentezle oluşan oksijen disklerde birikip diskleri yüzdürdüğü için her beherde disklerin yarısının yüzeye çıkma süresini ölçmüştür.
Bu deneyin bağımsız ve bağımlı değişkenleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla birlikte verilmiştir?

A) Sodyum bikarbonat derişimi – disklerin yüzeye çıkma süresi B) Sıcaklık – lambanın uzaklığı C) Disklerin yüzeye çıkma süresi – lambanın uzaklığı D) Lambanın uzaklığı – su banyosunun sıcaklığı E) Lambanın uzaklığı – disklerin yüzeye çıkma süresi

10. Hava alışverişine kapatılmış bir cam fanustaki saksı bitkisi, sıcaklığı uygun ve sabit, ışık şiddeti yeterli ve sabit bir ortamda tutulmuştur. Fanustaki karbondioksit derişiminin önce azaldığı, bir süre sonra ise belirli bir değerde sabitlendiği ve bu değerde uzun süre kaldığı gözlenmiştir.
I. Bitkide fotosentez durmuştur.
II. Bitkinin fotosentez hızı solunum hızına eşitlenmiştir.
III. Bu durumda fotosentez hızını sınırlayan etken karbondioksit derişimidir.
CO₂ derişiminin sabitlendiği dönemle ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) II ve III D) I ve III E) I, II ve III

11. Bir bitkide ışık şiddeti doyma noktasına kadar artırıldığında fotosentez hızı artmış, doyma noktasından sonra bir süre sabit kalmış; ışık şiddeti çok yüksek değerlere çıkarıldığında ise hız düşmüştür.
I. Çok şiddetli ışık klorofil moleküllerinin yapısını bozabilir.
II. Aşırı ısınan yapraklarda su kaybını azaltmak için stomalar kapanır ve yaprağa CO₂ girişi azalır.
III. Işığa bağımlı reaksiyonlar yavaşladığı için Calvin döngüsü hızlanır ve ATP tükenir.
Çok yüksek ışık şiddetinde hızın düşmesi yukarıdakilerden hangileriyle açıklanabilir?

A) I ve II B) Yalnız I C) Yalnız II D) I ve III E) II ve III

12. Orman tabanında ağaçların gölgesinde yetişen G türü ile açık alanda yetişen A türünün artan ışık şiddetlerindeki net CO₂ alımları ölçülmüştür. G türünde net CO₂ alımı çok düşük ışık şiddetinde başlamış, düşük ışık şiddetinde en yüksek değerine ulaşıp sabitlenmiştir. A türünde ise net CO₂ alımı daha yüksek bir ışık şiddetinde başlamış, ışık arttıkça uzun süre artmaya devam etmiş ve G'ninkinden daha yüksek bir değerde sabitlenmiştir.
I. G türünün kompanzasyon noktası A türününkinden daha düşük ışık şiddetindedir.
II. Orman tabanındaki düşük ışık şiddetinde G türü A türünden daha fazla net CO₂ alabilir.
III. Çok yüksek ışık şiddetinde iki türde de fotosentez hızını sınırlayan etken ışık şiddetidir.
Bu ölçümlere göre yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

13. Bir bitkide fotosentez hızı, etkenlerden en kısıtlayıcı olanın izin verdiği değere eşittir. Diğer etkenler sınırsız kabul edildiğinde mevcut ışık şiddeti tek başına saatte 40 birim, mevcut CO₂ derişimi 25 birim, mevcut sıcaklık ise 30 birim hıza izin vermektedir.
Ortamın CO₂ derişimi artırılarak CO₂'nin izin verdiği hız %80 yükseltilirse, diğer koşullar değişmediğine göre fotosentez hızı saatte kaç birim olur?

A) 20 B) 25 C) 30 D) 40 E) 45

14. Bir bitkinin solunum hızı ışık şiddetinden bağımsız olarak saatte 4 mg CO₂'dir. Bu bitkinin gerçek (brüt) fotosentez hızı, 8000 lükslük doyma noktasına kadar ışık şiddetiyle doğru orantılı artmakta ve her 1000 lükslük ışık şiddeti için saatte 4 mg CO₂ olmaktadır. Diğer koşullar uygun ve sabittir.
Bu bitkinin ortamdan saatte net 14 mg CO₂ aldığı ışık şiddeti kaç lükstür?

A) 1000 B) 2500 C) 3500 D) 4500 E) 8000

15. Grafikte, sıcaklığı 25 °C'de sabit tutulan bir düzenekte yetiştirilen K ve L bitkilerinin artan ışık şiddetlerindeki fotosentez hızları verilmiştir. İki bitki aynı türdendir; K'nin bulunduğu ortamda CO₂ derişimi %0,04, L'nin bulunduğu ortamda ise %0,10'dur. Buna göre bu grafikten aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılır?

A) K'nin hızının sabitlendiği bölümde hızı sınırlayan etken ışık şiddetidir. B) L'nin hızının daha yüksek olması, ışığı daha verimli kullanmasından ileri gelir. C) CO₂ derişiminin artırılması, ışık şiddetinin her değerinde hızı yükseltir. D) Işık şiddetinin düşük olduğu bölümde iki bitkide de hızı ışık sınırlamaktadır. E) K'nin hızı sabitlendikten sonra ışık şiddeti artırılırsa hız azalmaya başlar.

16. Işık şiddetinin doyma noktasının üzerinde, sıcaklığın ise optimum değerde tutulduğu bir düzenekte bir bitkinin fotosentez hızı, yaprak alanının her 1 dm²'si için saatte 12 mg CO₂ olarak ölçülmüştür. Ortamın CO₂ derişimi artırıldığında bu hızın %50 yükseldiği, başka bir değişiklik olmadığı belirlenmiştir. Toplam yaprak alanı 3 dm² olan bu bitki, CO₂ derişimi artırıldıktan sonraki 5 saat boyunca kaç miligram CO₂ tüketir?

A) 90 B) 180 C) 270 D) 360 E) 450

17. Bir bitki aydınlıkta ortamdan saatte net 25 mg karbondioksit almakta, karanlıkta ise ortama saatte 3 mg karbondioksit vermektedir. Bitkinin solunum hızının aydınlıkta ve karanlıkta aynı olduğu kabul edilmektedir.
Bu bitki 12 saat aydınlık, 12 saat karanlık bir günde gerçek (brüt) fotosentezle toplam kaç mg karbondioksit tutar?

A) 228 B) 264 C) 300 D) 336 E) 372

18. Özdeş iki bitkiden K her gün 8 saat, L ise her gün 16 saat aydınlatılmıştır. Aydınlatma sırasında iki bitkiye de aynı şiddette ışık verilmiş; sıcaklık, CO₂ derişimi, su ve mineral koşulları iki bitki için aynı ve sabit tutulmuştur.
Bu iki bitkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) L'nin saatlik fotosentez hızı K'ninkinin iki katıdır. B) Işık süresi uzadığı için L'de sınırlayıcı etken CO₂ olur. C) K, karanlık süresi uzun olduğundan saatte daha hızlı fotosentez yapar. D) İki bitkinin günlük toplam ürünü aynıdır; ışık şiddetleri eşittir. E) Saatlik hızları aynıdır; ancak günlük toplam ürün L'de fazladır.

19. Grafikte, CO₂ derişimi sabit tutularak iki farklı ışık şiddetinde yetiştirilen özdeş bitkilerin çeşitli sıcaklıklardaki fotosentez hızları verilmiştir. K düşük, L ise yüksek ışık şiddetinde tutulmuştur. Buna göre bu grafikle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Optimum sıcaklıktan sonraki düşüş, ortamdaki CO₂'nin tükenmesinden ileri gelir. B) Işık şiddeti artırıldığında hızın en yüksek olduğu sıcaklık değeri de yükselir. C) Optimumun üzerindeki sıcaklıkta oluşan hız kaybı, ışık şiddeti artırılarak giderilir. D) Düşük sıcaklıkta iki bitkinin hızının yakın olması, ışığın hızı etkilemediğini gösterir. E) Düşük sıcaklıkta eğrilerin çakışması, bu bölgede hızı sıcaklığın sınırladığını gösterir.

20. Aynı tarlada yan yana yetişen, aynı ışık şiddeti, sıcaklık ve toprak koşullarına sahip K ve L bitki türlerinin birim yaprak alanında ölçülen fotosentez hızlarının birbirinden belirgin biçimde farklı olduğu belirlenmiştir.
Bu fark aşağıdakilerden hangisiyle AÇIKLANAMAZ?

A) Ortamdaki karbondioksit derişimi B) Yapraklardaki stoma sayısı ve dağılımı C) Hücrelerdeki kloroplast ve klorofil miktarı D) Fotosentez enzimlerinin miktarı ve etkinliği E) Kutikula kalınlığı ve yaprak yapısı

BİYOLOJİ TESTİ BİTTİ.

FOTOSENTEZ HIZINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

BİYOLOJİ

1-B 2-A 3-C 4-B 5-E 6-A 7-D 8-B 9-E 10-C

11-A 12-B 13-C 14-D 15-D 16-C 17-D 18-E 19-E 20-A

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com