1. DNA eşlenmesinde görev alan enzimlerden biri sarmalı açarak karşılıklı zincirleri birbirinden ayırır, biri kalıp zinciri okuyarak uygun serbest nükleotitleri birbirine bağlar, biri de aynı zincir üzerindeki komşu parçaların uçlarını birleştirir.
Buna göre bu enzimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

2. Halkasal DNA'sı 4 600 000 baz çifti taşıyan bir bakteri hücresinde eşlenme tek bir başlangıç noktasından başlayıp iki yönde ilerlemekte ve her yönde saniyede 1000 baz çifti eşlenmektedir.
Buna göre bu molekülün eşlenmesi kaç saniyede tamamlanır?

3. Bölünmeye hazırlanan bir hücrede eşlenme tamamlandığında her kromozom, birbirinin aynısı iki kardeş kromatit hâlinde bulunur.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

4. Halkasal DNA taşıyan bir bakteri hücresinde eşlenme tek bir başlangıç noktasından başlayıp iki yönde ilerlerken, çok daha uzun doğrusal DNA taşıyan bir ökaryot hücrede eşlenme aynı anda pek çok noktadan başlar.
Buna göre bu farkla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

5. Yeni zincir kurulurken kalıbın karşısına yanlış bir nükleotit yerleştiğinde, sentezi yürüten enzim bu nükleotidi çıkarıp yerine uygun olanı koyabilmektedir. Bu denetim her zaman başarılı olmaz.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

6. Eşlenme çatalında sarmal açıldıkça yeni zincirlerden biri çatalın ilerleme yönünde kesintisiz olarak uzatılır; öteki ise çatalın ilerlemesine ters yönde, kısa parçalar hâlinde sentezlenip bu parçalar sonradan birbirine bağlanır.
Buna göre bu iki yeni zincirle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

7. Yalnız ağır azot (¹⁵N) bulunan bir ortamda uzun süre çoğaltılmış bir bakteri hücresi, tek bir halkasal DNA molekülü taşımaktadır. Bu hücre yalnız hafif azot (¹⁴N) bulunan bir ortama aktarılmış ve DNA'sı art arda 2 kez eşlenmiştir. Ardından hücre soyu yeniden yalnız ¹⁵N bulunan ortama alınmış ve DNA'lar 1 kez daha eşlenmiştir.
Son eşlenmeden sonra bu soydaki DNA molekülleri yoğunluklarına göre ayrıldığında, ara yoğunlukta (bir zinciri ¹⁵N, öteki ¹⁴N içeren) kaç molekül bulunur?

8. DNA eşlenmesi ile hücre bölünmesi arasındaki ilişkiye dair şu yargılar veriliyor:
I. Mayoz I ile mayoz II arasında DNA eşlenmesi gerçekleşmez.
II. Eşlenme tamamlandığında hücredeki kromozom sayısı iki katına çıkar.
III. Prokaryot hücrede DNA eşlenmesi sitoplazmada gerçekleşir.
IV. Mitozla oluşan yavru hücrelerden her birinin DNA miktarı, ana hücrenin eşlenmeden önceki DNA miktarına eşittir.
Bu yargılardan hangileri doğrudur?

9. Toplam 2000 nükleotitten oluşan çift zincirli bir DNA molekülünde, karşılıklı bazlar arasında toplam 2600 hidrojen bağı bulunmaktadır. Bu molekül, serbest nükleotitlerce zengin bir ortamda art arda 4 kez eşlenmiştir.
Adenin-timin arasında 2, guanin-sitozin arasında 3 hidrojen bağı bulunduğuna göre, bu eşlenmeler süresince ortamdan kullanılan guanin nükleotidi sayısı kaçtır?

10. Uygun bir ortamda bulunan çift zincirli bir DNA molekülü art arda 5 kez eşlenmiştir.
Buna göre oluşan DNA moleküllerinden kaç tanesi, başlangıçtaki molekülden gelen bir zincir taşır?

11. Vücut hücrelerinde 2n = 4 kromozom bulunan bir canlının bölünme öncesi bir hücresi, yapısında radyoaktif timin bulunan bir ortamda DNA eşlenmesini tamamlayıp mitozla bölünmüştür. Oluşan hücrelerden biri radyoaktif madde içermeyen normal bir ortama alınmış; bu hücre burada DNA'sını bir kez daha eşleyip mitozun metafaz evresine ulaşmıştır.
Buna göre metafazdaki bu hücrede radyoaktif madde taşıyan kromatit sayısı kaçtır?

12. Eşlenmekte olan bir DNA molekülünün bulunduğu ortama, DNA ligaz enziminin etkinliğini durduran bir madde eklenmiştir. Diğer eşlenme enzimleri ve nükleotitler ortamda yeterli miktarda bulunmaktadır.
I. Eşlenme çatalının ilerleme yönünde kesintisiz uzayan zincirin sentezi sürer.
II. Kesintili sentezlenen zincirde kısa parçalar oluşur ancak bu parçalar birbirine bağlanamaz.
III. Helikaz enzimi sarmalı açmayı sürdürür.
IV. Kesintili sentezlenen zincirdeki kısa parçalar ile kalıp zincir arasında hidrojen bağları kurulamaz.
Buna göre maddenin eklenmesinden sonra yukarıdakilerden hangilerinin gerçekleşmesi beklenir?

13. Farklı dokulardan alınan hücrelerin DNA'larında aynı baz dizilimi belirlenmiştir. Bu hücrelerin hepsi, tek bir zigotun art arda bölünmesiyle oluşmuştur.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

14. Toplam 3000 nükleotitten oluşan çift zincirli bir DNA molekülü, serbest nükleotit bakımından zengin bir ortamda art arda 4 kez eşlenmiştir.
Buna göre bu süreçte ortamdan kullanılan toplam nükleotit sayısı kaçtır?

15. Toplam 1000 nükleotitten oluşan, çift zincirli ve doğrusal bir DNA molekülü art arda 2 kez eşlenmiştir. Eşlenmeler tamamlandığında yeni kurulan her zincir, kesintisiz tek bir zincir hâline getirilmiştir.
Buna göre bu eşlenmeler süresince yeni zincirlerdeki nükleotitler arasında kurulan fosfodiester bağı sayısı kaçtır?

16. Aynı sayıda nükleotitten oluşan, çift zincirli ve doğrusal X ile Y DNA moleküllerinden X'te guanin-sitozin çiftlerinin oranı Y'dekinden fazladır. İki molekül de uygun bir ortamda birer kez eşlenmiştir.
I. X'in zincirlerini birbirinden ayırmak için Y'dekinden daha fazla hidrojen bağı koparılmalıdır.
II. X'in eşlenmesinde ortamdan kullanılan toplam nükleotit sayısı, Y'ninkinden fazladır.
III. X'in eşlenmesinde yeni zincirlerde kurulan fosfodiester bağı sayısı, Y'ninkiyle aynıdır.
IV. X'te (A + G) / (T + C) oranı, Y'dekinden büyüktür.
Buna göre yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

17. Ağır azot içeren bir ortamda uzun süre çoğaltılan bakteriler, yalnız hafif azot bulunan bir ortama aktarılmış ve her eşlenme kuşağının sonunda DNA'ları yoğunluğa göre ayrılmıştır. Elde edilen bantlar tabloda verilmiştir.
Bu sonuçlara dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

18. Hücre dışı bir ortamda DNA sentezini incelemek için dört tüp hazırlanmıştır. Tüplerin hepsinde eşlenme enzimleri (helikaz, DNA polimeraz, DNA ligaz), ATP ve uygun sıcaklık sağlanmıştır. Tüplere eklenen diğer bileşenler ve sonuçlar şöyledir:
• 1. tüp: kalıp DNA + dört çeşit deoksiribonükleotit → yeni DNA oluştu.
• 2. tüp: kalıp DNA yok + dört çeşit deoksiribonükleotit → yeni DNA oluşmadı.
• 3. tüp: kalıp DNA + dört çeşit ribonükleotit → yeni DNA oluşmadı.
• 4. tüp: kalıp DNA + timin taşıyan deoksiribonükleotit dışındaki üç çeşit deoksiribonükleotit → tam uzunlukta yeni DNA zinciri oluşmadı.
Bu deneyin sonuçlarına dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

19. DNA eşlenmesi için önerilen üç model şöyledir:
• Korunumlu model: Eski molekülün iki zinciri birlikte kalır, yeni molekül iki yeni zincirden oluşur.
• Yarı korunumlu model: Her yeni molekül bir eski, bir yeni zincir taşır.
• Dağınık model: Her zincir, eski ve yeni parçaların karışımından oluşur.
¹⁵N ortamında çoğaltılmış bakteriler ¹⁴N ortamına aktarılıp bir kez eşlenmiştir. Bu birinci kuşak DNA'sı iki yolla incelenmiştir: Çift zincirli molekül olarak yoğunluğa göre ayrıldığında tek bir ara yoğunluk bandı görülmüştür. Isıtılarak zincirleri birbirinden ayrıldıktan sonra tek zincirler yoğunluğa göre ayrıldığında ise eşit miktarda bir ağır ve bir hafif bant görülmüştür.
I. Çift zincirli moleküllerde tek ara bant görülmesi, korunumlu modeli dışarıda bırakır.
II. Tek zincirlerde eşit miktarda ağır ve hafif bant görülmesi, dağınık modeli dışarıda bırakır.
III. Tek zincirlerle elde edilen sonuç, çift zincirli moleküllerin incelenmesine gerek kalmadan korunumlu modeli de dışarıda bırakır.
Bu sonuçlara göre yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

20. Çift zincirli bir DNA molekülünün X zincirinde, (A + G) / (T + C) oranı 0,25 ve (A + T) / (G + C) oranı 2'dir. Bu molekül bir kez eşlendiğinde X zinciri kalıp olarak kullanılmış ve karşısında yeni bir zincir kurulmuştur.
Buna göre X zincirinin karşısında kurulan yeni zincirde (A + G) / (T + C) oranı kaçtır?