sekizgenacademy.com

Destek ve Hareket Sisteminin Genel Yapısı, Kemik Doku ve Kemik Çeşitleri — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 07.10.2026     20 soru AYT Biyoloji

Soru Kitapçığı

Destek ve Hareket Sisteminin Genel Yapısı, Kemik Doku ve Kemik Çeşitleri — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

AYT • Biyoloji BİYOLOJİ TESTİ A
  1. Bu testte 20 soru vardır.
  2. Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. İnsan iskeletindeki kemikler biçimlerine göre uzun, kısa, yassı ve düzensiz kemikler olarak gruplandırılır. Sırasıyla uzun, kısa ve yassı kemiklere birer örnek aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

A) Kol kemiği - El bileği kemiği - Kürek kemiği B) Kol kemiği - Kürek kemiği - El bileği kemiği C) El bileği kemiği - Kol kemiği - Kaburga kemiği D) Uyluk kemiği - Omur - Ayak bileği kemiği E) Kaburga kemiği - Ayak bileği kemiği - Uyluk kemiği

2. İnsanda destek ve hareket sisteminin temel bölümlerinden biri olan iskeletle ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

A) Beyin ve akciğer gibi organları dış etkilere karşı korur. B) Ara maddesinde depoladığı kalsiyumu gerektiğinde kana vererek kan kalsiyum düzeyinin düzenlenmesine katılır. C) Kemik iliği aracılığıyla kan hücrelerinin üretimine ortam sağlar. D) Kemiklerin kasılıp gevşemesi sayesinde vücudun yer değiştirmesini sağlar. E) Kasların bağlandığı sert dayanağı oluşturarak vücut ağırlığını taşır.

3. Bir uzun kemiğin gövde bölümünden ve uç bölümünden alınan iki örnek incelendiğinde, gövdeden alınan örneğin yoğun ve gözle görülür boşluk taşımayan, uçtan alınan örneğin ise düzensiz boşluklarla ayrılmış çubuksu bölmelerden oluşan ağsı bir yapıda olduğu görülmüştür.
I. Gövdeden alınan örnekte kemik hücreleri, merkezî kanalları çevreleyen iç içe lameller hâlinde dizilmiştir.
II. Gövdeden alınan örnekte kemik hücresi bulunmaz; yapı yalnızca ara maddeden oluşur.
III. Uçtan alınan örnekteki boşluklarda kan hücrelerinin üretildiği ilik bulunur.
IV. Uçtan alınan örnekteki ağsı yapı, kemiğin ağırlığını fazla artırmadan dayanıklı kalmasını sağlar.
Bu iki örnekle ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

A) Yalnız II B) I ve III C) II ve IV D) I, III ve IV E) II, III ve IV

4. Bir uzun kemiğin gövdesinden alınan enine kesitte, içinden kan damarı ve sinir geçen merkezî kanalların çevresinde iç içe halkalar oluşturan yapı birimleri görülmektedir. Bu yapı birimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

A) Merkezî kanalın çevresindeki lameller arasında kemik hücreleri yer alır. B) Kemik hücreleri, ara madde içindeki ince kanalcıklarla birbirine bağlanır. C) Merkezî kanallar, enine uzanan kanallarla birbirine ve kemik zarına bağlanır. D) Merkezî kanaldaki damarlar kemiğin beslenmesini ve onarımını destekler. E) Kemik hücreleri besinini doğrudan temas ettikleri kılcal damardan alır.

5. Bir çocuğun uzun kemiklerinde boyuna büyüme sürerken, kemiğin uç bölümü ile gövdesi arasında kalan kıkırdak plakta gerçekleşen olaylarla ilgili şu yargılar ileri sürülmüştür:
I. Plaktaki hücrelerin bölünmesi, uç bölümü gövdeden uzaklaştırır.
II. Plağın gövdeye bakan yüzünde yeni oluşan ara maddeye kalsiyum tuzları çökerek bu bölge kemiğe dönüşür.
III. Plak tümüyle kemikleştikten sonra da kemiğin boyuna büyümesi sürer.
Bu yargılardan hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III

6. Bir araştırmada üç ayrı bireyden alınan eşit kütleli kemik örneklerinde bir yıl boyunca üretilen ve yıkılan kemik ara maddesi miktarları ölçülerek tabloda verilmiştir. Buna göre, bir yılın sonunda kemik ara maddesi kütlesi azalmış olan örnekteki azalma kaç miligramdır?

A) 60 B) 120 C) 180 D) 540 E) 1020

7. Embriyonik gelişim sırasında bacaktaki uzun kemiklerin oluşumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Kemik doğrudan bağ doku taslağı üzerinde geliştiği için gelişimin hiçbir evresinde kıkırdak taslak bulunmaz. B) Kıkırdak taslaktaki hücreler olduğu gibi kemik hücrelerine dönüşerek taslağı kemiğe çevirir. C) Kemikleşme kemiğin uçlarından başlar ve gövdeye doğru ilerler. D) Kemikleşme doğumla birlikte tamamlanır, doğumdan sonra kemiğin boyu artmaz. E) Önce bir kıkırdak taslak oluşur; bu taslak yıkılırken yerine kemik doku yapılır.

8. Bir araştırmacı farklı yaşlardaki bireylerden alınan, aynı kalınlıkta hazırlanmış kemik örneklerine giderek artan bükme kuvveti uygulamıştır. Beş yaşındaki bireyden alınan örnek kırılmadan önce belirgin biçimde bükülmüş, yetmiş yaşındaki bireyden alınan örnek ise çok az bükülüp daha küçük bir kuvvette kırılmıştır. Grafikte kemikteki organik madde oranının yaşla değişimi verilmiştir. Bu bulgulara dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

A) İnorganik madde oranı azaldıkça kemiğin kırılganlığı artmaktadır. B) Organik madde oranı azaldıkça kemik daha az bükülmekte ve daha küçük kuvvetlerde kırılmaktadır. C) Kemiğin esnekliği, ara maddedeki kalsiyum tuzlarının oranı arttıkça yükselmektedir. D) Yaşlı bireyden alınan örneğin çabuk kırılması, bu örnekteki kemik hücrelerinin sayıca azalmasının doğrudan sonucudur. E) Kemiğin bükülebilirliğini belirleyen tek etken, örneğin kalınlığıdır.

9. Bir çocuğun uyluk kemiği 10 yaşında 36 cm uzunluğundadır. Bu kemiğin kalçaya yakın ucundaki büyüme plağı kemiğe yılda 0,6 cm, dize yakın ucundaki büyüme plağı ise yılda 1,0 cm uzunluk eklemektedir. Normalde her iki plak da 16 yaşında kemikleşip kapanacaktır.
Çocuk 12 yaşında geçirdiği bir kazada uyluk kemiğinin dize yakın ucundaki büyüme plağından kırık geçirmiş; kırık kemik zarının katkısıyla onarılmış, ancak bu plak kazadan hemen sonra kemikleşip kapanmıştır. Kalçaya yakın plak normal çalışmayı sürdürmüştür.
Buna göre bu kişinin uyluk kemiğinin ulaşacağı son uzunluk kaç cm'dir?

A) 38,4 B) 39,2 C) 41,6 D) 43,2 E) 45,6

10. Kemik ara maddesi kalsiyum tuzlarıyla sertleşmiş ve geçirgenliği çok düşük olmasına karşın, bu ara maddenin içindeki boşluklarda (lakünalarda) bulunan osteositler canlılığını uzun süre korur.
Osteositlerin bu ortamda canlı kalabilmesinin açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?

A) Osteositler gereksinim duydukları maddeleri çevrelerindeki kalsiyum tuzlarını yıkarak karşılar. B) Kemik iliğindeki kan hücreleri ara maddenin içine göç ederek osteositlere oksijen taşır. C) Her osteosit kemik zarına doğrudan temas ettiğinden besinleri kemik zarından alır. D) Maddeler kemik ara maddesinin her noktasından osteositlere difüzyonla kolayca ulaşır. E) Osteositler ince kanalcıklarla birbirine ve Havers kanalına bağlanır, alışveriş bu yolla olur.

11. Uzun kemiklerindeki büyüme plakları tümüyle kemikleşip kapanmış bir yetişkinde, hipofiz bezindeki bir tümör nedeniyle büyüme hormonu uzun yıllar boyunca normalden fazla salgılanmaktadır.
Bu bireyin kemiklerinde gözlenmesi beklenen değişim aşağıdakilerden hangisidir?

A) Boy uzamaz; kemik zarı etkinliğiyle el, ayak ve çene kemikleri kalınlaşır. B) Kemik zarı boyca büyümeyi sürdürdüğü için uzun kemikler uzamaya devam eder. C) Kapanmış büyüme plakları yeniden kıkırdağa dönüşür ve boy uzamaya başlar. D) Osteoklastlar etkinleştiği için uzun kemikler giderek incelir ve kısalır. E) Büyüme hormonu yetişkinde etkisiz olduğundan kemiklerde değişim olmaz.

12. Bir araştırmada sağlıklı genç bireylerin bir bölümü altı hafta boyunca yatak istirahatinde tutulmuş, diğer bölümü aynı süre boyunca düzenli yürüyüş programı uygulamıştır. Sürenin sonunda yatak istirahatindeki bireylerin uyluk kemiklerinde mineral yoğunluğunun azaldığı ve idrarla atılan kalsiyum miktarının arttığı, yürüyüş yapan bireylerde ise mineral yoğunluğunun bir miktar arttığı belirlenmiştir. Bu bulgulara dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

A) Erişkin bir bireyde kemik ara maddesi yenilenmez; yalnızca yük altında aşınarak azalır. B) Kemik dokuda yapım ve yıkım birlikte yürür; hangisinin baskın olacağı mekanik yüke göre değişir. C) Mineral yoğunluğundaki azalma, kemik hücrelerinin sayıca artmasının bir sonucudur. D) Kemikteki mineral kaybı, kandaki kalsiyumun kemiğe geçiş hızının artmasından kaynaklanmaktadır. E) Yatak istirahatinde kemik ara maddesini yıkan hücreler, aynı zamanda yeni ara maddeyi üretme görevini üstlenir.

13. İnsan iskeletindeki kemiklerin biçimi, yapısı ve görevleriyle ilgili şu yargılar ileri sürülüyor:
I. Kafatası kemikleri yassı kemiklerdir ve beyni korumaya uygun geniş yüzeylere sahiptir.
II. El ve ayak bileği kemikleri kısa kemiklerdir; çok sayıda olmaları bu bölgelere hareket esnekliği kazandırır.
III. Omurlar uzun kemik grubundadır ve gövdelerinde sarı ilikle dolu ilik boşluğu bulunur.
IV. Uzun kemiklerin gövdesi büyük ölçüde sıkı kemik dokudan oluşur.
Bu yargılardan hangileri doğrudur?

A) I ve II B) II ve III C) I, III ve IV D) I, II ve IV E) II, III ve IV

14. Kemik iliği ile ilgili şu yargılar ileri sürülüyor:
I. Kırmızı ilik; alyuvar, akyuvar ve kan pulcuklarının üretildiği dokudur.
II. Yetişkinde uzun kemiklerin gövdesindeki ilik boşluğunu büyük ölçüde sarı ilik doldurur.
III. Sarı ilik büyük ölçüde yağ hücrelerinden oluşur ve büyük kan kayıplarında kırmızı iliğe dönüşebilir.
IV. Yetişkinde göğüs kemiği ve kalça kemiği gibi yassı kemiklerde kan hücresi üretimi durmuştur.
Bu yargılardan hangileri doğrudur?

A) I, II ve III B) I ve IV C) II ve III D) I, III ve IV E) II, III ve IV

15. Uzun süre kalsiyumdan yetersiz beslenen bir bireyde kandaki Ca²⁺ derişimi normalin altına düşmüştür.
Bu bireyde kan Ca²⁺ derişimini normale döndürmeye yönelik olarak gerçekleşen olaylarla ilgili şu yargılar ileri sürülüyor:
I. Paratiroit bezinden parathormon salgısı artar.
II. Kemik dokuda osteoklastların etkinliği artar.
III. Tiroit bezinden kalsitonin salgısı artar.
IV. Kemik ara maddesinden kana Ca²⁺ geçişi artar.
Bu yargılardan hangileri doğrudur?

A) I ve II B) I, II ve IV C) II ve III D) I, III ve IV E) II, III ve IV

16. Bir yetişkinin iskeletinde osteoblastların yılda 100 birim kemik ara maddesi ürettiği, osteoklastların da yılda 100 birim yıktığı ve kemik kütlesinin dengede olduğu kabul edilmektedir.
Bu kişide paratiroit bezinde gelişen bir tümör nedeniyle parathormon 5 yıl boyunca fazla salgılanmış; bu sürede osteoklastların yıkım hızı %20 artmış, osteoblastların üretim hızı ise değişmemiştir. Tümör alındıktan sonra yıkım hızı normale dönmüş, uygulanan tedaviyle osteoblastların üretim hızı %10 artırılmıştır.
Buna göre kişinin kaybettiği kemik ara maddesini geri kazanması tedaviden sonra kaç yıl sürer?

A) 1 B) 5 C) 10 D) 50 E) 60

17. Sağlıklı bir yetişkinin kanında yaklaşık 24 × 10¹² alyuvar bulunmakta ve bir alyuvarın ortalama ömrü 120 gün olarak kabul edilmektedir. Normal koşullarda alyuvar sayısı sabit kaldığına göre, kırmızı ilik günde ömrünü dolduran alyuvar sayısı kadar yeni alyuvar üretir.
Bu kişi bir kazada 4,8 × 10¹² alyuvarını kaybetmiştir. Kaybın 16 gün içinde eşit günlük paylarla yerine konduğu, bu süre boyunca ömrünü dolduran alyuvarların normal hızla yıkılmayı sürdürdüğü varsayılmaktadır.
Buna göre bu 16 günde kırmızı ilik günde kaç × 10¹¹ alyuvar üretmelidir?

A) 1 B) 2 C) 3 D) 5 E) 48

18. Bir araştırmada deney hayvanlarının uzun kemiklerinin gövde bölümünde kemik zarı belirli bir alanda uzaklaştırılmış, aynı hayvanın karşı bacağındaki kemikte ise zar korunmuştur. Aylar sonra zarı uzaklaştırılan bölgede kemiğin enine kalınlaşmadığı ve bu bölgede oluşturulan bir çatlağın iyileşmesinin belirgin biçimde geciktiği görülmüştür. Bu bulgulara dayanarak kemik zarıyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

A) Kemik zarı, kemiğin boyuna büyümesini sağlayan kıkırdak plağı içermektedir. B) Kemik zarı uzaklaştırıldığında kemik ara maddesinin yıkımı tümüyle durmaktadır. C) Kemik zarı, kemiği dıştan kalınlaştıran ve onarımda görev alan hücreleri barındırmaktadır. D) Kemik zarı, kemiği dış etkilerden koruyan cansız bir örtüdür. E) Kemik zarının görevi, kemik iliğinde üretilen hücreleri kemik yüzeyine taşımaktır.

19. Aynı büyüklükteki iki tavuk kemiğinden birincisi birkaç gün sirke (seyreltik asit) içinde bekletilmiş, ikincisi ise ateşte uzun süre yakılmıştır. Deney sonunda birinci kemiğin düğüm atılabilecek kadar esnek, ikinci kemiğin ise hafif bir darbeyle ufalanacak kadar kırılgan olduğu gözlenmiştir.
Bu deneyin sonuçlarından çıkarılabilecek en doğru yargı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Asit, kollajen liflerini çözerek birinci kemiği esnek hâle getirmiştir. B) Yakma, kalsiyum tuzlarını uzaklaştırdığı için ikinci kemik kırılgan olmuştur. C) Kemiğin sertliği organik maddelerden, esnekliği ise mineral tuzlardan kaynaklanır. D) Her iki işlemde de osteositler öldüğü için kemiğin dayanıklılığı değişmiştir. E) Kemiğe sertliği kalsiyum tuzları, esnekliği kollajen gibi organik maddeler verir.

20. Kol kemiği gövdesinden kırılan bir çocukta kırık birkaç hafta içinde yeni kemik dokuyla onarılmış, kemiğin boyca uzaması ise kırıktan etkilenmeden sürmüştür.
Bu çocuğun uzun kemiklerini dıştan saran kemik zarıyla ilgili şu yargılar ileri sürülüyor:
I. Kemiğin enine büyümesine katkı sağlar.
II. Kırık onarımında yeni kemik dokuyu oluşturan hücrelerin kaynağıdır.
III. Uzun kemiğin boyca uzamasını sağlar.
IV. Eklem yüzeylerini de örterek sürtünmeyi azaltır.
Bu yargılardan hangileri doğrudur?

A) I ve III B) I ve II C) II ve IV D) I, II ve III E) II, III ve IV

BİYOLOJİ TESTİ BİTTİ.

DESTEK VE HAREKET SİSTEMİNİN GENEL YAPISI, KEMİK DOKU VE KEMİK ÇEŞİTLERİ — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

BİYOLOJİ

1-A 2-D 3-D 4-E 5-C 6-A 7-E 8-B 9-C 10-E

11-A 12-B 13-D 14-A 15-B 16-C 17-D 18-C 19-E 20-B

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com