1. Ham muzlar, iki kapalı kaba eşit sayıda konmuştur. Birinci kaba olgunlaşmış bir elma da yerleştirilmiş, ikinci kaba ise yalnızca ham muzlar konmuştur. Kaplar aynı sıcaklıkta tutulmuş; birkaç gün sonra birinci kaptaki muzların ikinci kaptakilerden daha erken olgunlaştığı görülmüştür.
Bu gözlem aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

2. Bitki hormonları, bitkinin belirli bölgelerinde üretilerek büyüme ve gelişmeyi düzenleyen organik maddelerdir.
Bitki hormonlarıyla ilgili,
I. Çok az miktarda üretildikleri hâlde belirgin etki oluştururlar.
II. Üretildikleri yerden başka bölgelerde de etki gösterebilirler.
III. Her hormon bitkide tek bir olayı denetler.
yargılarından hangileri doğrudur?

3. Şemada iki bitki hormonunun etkilerinden bazıları verilmiştir.
Bu şemaya dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

4. Bir bitkiden koparılan yapraklar iki gruba ayrılmıştır. Birinci gruptaki yaprakların yalnızca uç bölümlerine sitokinin içeren çözelti sürülmüş, ikinci gruba hiçbir işlem yapılmamıştır. Bir hafta sonra ikinci gruptaki yaprakların baştan sona sarardığı, birinci gruptakilerde ise yalnız çözelti sürülen bölümlerin yeşil kaldığı görülmüştür.
Bu bulgulara dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

5. Tozlaşması engellenen çiçeklerin dişi organına oksin içeren macun sürülmüş; bu çiçeklerden bir süre sonra tohum taşımayan meyveler geliştiği, hiçbir işlem yapılmayan ve tozlaşması engellenen çiçeklerin ise kuruyup döküldüğü görülmüştür.
Bu bulgular aşağıdakilerden hangisini destekler?

6. Aynı türün iki soyundan biri normal boyda, diğeri çok kısa gövdelidir. Kısa gövdeli soydan bitkilere giberellin çözeltisi uygulandığında bu bitkilerin normal soyun boyuna ulaştığı; aynı uygulama normal soya yapıldığında ise belirgin bir boy artışı görülmediği saptanmıştır.
Bu sonuçlar aşağıdakilerden hangisini destekler?

7. Bir tahıl türünün tohumlarında çimlenme sırasında embriyo giberellin üretir; depo dokudaki nişastayı parçalayan enzim, aleuron tabakasında giberellin etkisiyle sentezlenir. Absisik asit ise giberellinin bu etkisini baskılar.
Bu türün tohumları ikiye bölünerek embriyolu ve embriyosuz yarımlar elde edilmiş ve yarımlar nemli ortamda aşağıdaki gibi bekletilmiştir:
1. Embriyolu yarım
2. Embriyosuz yarım
3. Embriyosuz yarım + giberellin
4. Embriyolu yarım + absisik asit
5. Embriyosuz yarım + giberellin + absisik asit
6. Aleuron tabakası çıkarılmış embriyosuz yarım + giberellin
7. Embriyolu yarım + giberellin
Buna göre kaç düzenekte depo nişastasının parçalanması beklenir?

8. Bir fide yatay konuma getirilip karanlıkta bırakılmıştır. Bir süre sonra hem gövdede hem kökte oksinin alt tarafta biriktiği; gövde ucunun yukarı, kök ucunun ise aşağı doğru kıvrıldığı gözlenmiştir.
I. Gövdenin alt tarafındaki hücreler, üst tarafındakilerden daha hızlı uzamıştır.
II. Kökün alt tarafında biriken oksin derişimi, bu organda hücre uzamasını engelleyici düzeydedir.
III. Oksinin aynı derişimi kök ve gövde hücrelerinde aynı yönde etki gösterir.
IV. Kökün aşağı kıvrılması, üst tarafındaki hücrelerin alt tarafındakilerden daha hızlı uzamasıyla gerçekleşir.
Buna göre yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

9. Bir bitkinin gövdesinden alınan hücre kümeleri, yalnız oksin ve sitokinin derişimleri bakımından farklılaşan beş besiyerinde aynı koşullarda kültüre alınmış ve gelişmeleri izlenmiştir. Elde edilen sonuçlar tabloda verilmiştir.
Bu sonuçlara göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

10. Bir buğday tarlasındaki geniş yapraklı yabani otlarla mücadelede, yüksek derişimde sentetik oksin içeren bir ilaç tarlanın tamamına püskürtülmüştür. Bir süre sonra yabani otların anormal biçimde büyüyüp kuruduğu, buğday bitkilerinin ise belirgin biçimde etkilenmediği görülmüştür.
Bu gözleme göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

11. Bir araştırmada, bir bitkiden kesilerek ayrılan kök ve gövde parçaları farklı derişimlerdeki oksin çözeltilerinde bekletilmiş; parçaların boyundaki değişim, hormon verilmeyen denetim grubuna göre yüzde olarak hesaplanmıştır. Grafiğin yatay ekseninde derişimin 10 tabanına göre logaritması yer almakta (örneğin −6 değeri 10⁻⁶ mol/L derişimi göstermekte), negatif yüzde değerleri ise uzamanın denetim grubundakinden az olduğunu belirtmektedir.
Bu grafiğe göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

12. Bir bitki türünün mutant bireylerinde tohumların, meyve henüz ana bitki üzerindeyken çimlendiği; kurak günlerde yaprakların normal bireylere göre çok daha çabuk solduğu belirlenmiştir. Bu mutantlarda yalnız tek bir bitki hormonunun üretimi bozulmuştur.
Buna göre bu mutant bireylerle ilgili aşağıdakilerden hangisi beklenir?

13. Aynı koşullarda yetiştirilen üç fidana şu işlemler uygulanmıştır: K fidanına dokunulmamış, L fidanının tepe tomurcuğu kesilmiş, M fidanının tepe tomurcuğu kesildikten sonra kesik yüzeye oksin içeren bir macun sürülmüştür. Bir süre sonra L fidanında yan tomurcukların sürgün verdiği, K ve M fidanlarında ise yan tomurcukların sürmediği görülmüştür.
Bu deneyin sonuçları aşağıdakilerden hangisini gösterir?

14. Bir tahıl tohumunun embriyosu çıkarılıp geri kalan bölümü nemli ortama bırakıldığında, depo dokudaki nişastanın parçalanmadığı görülmüştür. Aynı işlem uygulanan ikinci gruba giberellin çözeltisi verildiğinde ise nişastanın parçalandığı ve ortamdaki şeker miktarının arttığı ölçülmüştür.
Bu bulgular aşağıdakilerden hangisini destekler?

15. Bir meyve deposunda, içinde olgunlaşmış birkaç meyve bulunan kasalardaki ham meyvelerin, yalnız ham meyve bulunan kasalardakilerden önce olgunlaştığı gözlenmiştir.
I. Olgunlaşmayı hızlandıran hormon gaz hâlinde yayılarak komşu meyvelere ulaşabilir.
II. Olgunlaşmaya başlayan meyveler de bu hormonu üretir; bu nedenle olgunlaşma kasada giderek hızlanır.
III. Deponun sürekli havalandırılması ham meyvelerin olgunlaşmasını geciktirebilir.
IV. Bu hormon ham meyve hücrelerini bölünmeye uyararak meyvenin iriliğini artırır.
Bu gözlem ve olgunlaşmayı sağlayan hormonun özellikleri dikkate alındığında yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

16. Aşağıda bitki hormonlarının bazı etkileri verilmiştir:
• Gövde hücrelerinin uzamasını uyarma
• Tozlaşma olmadan çekirdeksiz meyve oluşumunu sağlama
• Tohum ve tomurcuklarda dinlenme hâlini kırma
• Çeliklerde kök oluşumunu uyarma
• Tepe tomurcuğunun yan tomurcukları baskılaması
• Meyvelerin olgunlaşmasını hızlandırma
Buna göre bu etkilerden kaç tanesi hem oksin hem de giberellin için ortaktır?

17. Bir fidancılık işletmesinde aşağıdaki altı uygulama yapılmıştır:
• Çeliklerin kesik uçları oksin içeren çözeltiye batırılarak köklendirilmiştir.
• Çekirdeksiz üzüm tanelerinin iriletilmesi için salkımlara giberellin püskürtülmüştür.
• Kesme çiçeklerin daha uzun süre taze kalması için çiçekler sitokinin içeren çözeltiye konmuştur.
• Ham toplanan meyvelerin olgunlaştırılması için depoya absisik asit verilmiştir.
• Tohumların dinlenme hâlinin kırılması için tohumlara absisik asit uygulanmıştır.
• Meyve ağaçlarında olgunlaşmamış meyvelerin erken dökülmesini önlemek için ağaçlara oksin püskürtülmüştür.
Buna göre bu uygulamaların kaçında, amaçlanan sonuç için uygun hormon seçilmiştir?

18. Uzun gün bitkisi olan bir türün bireyleri kısa gün koşullarında, boğum araları çok kısa olan ve yapraklarını toprağa yakın dizen bir rozet biçiminde kalmakta ve çiçeklenmemektedir. Bu bireyler uzun gün koşullarına alındığında boğum sayısı değişmeden boğum araları hızla uzamakta ve bitkiler çiçek oluşturmaktadır. Kısa gün koşullarında tutulan bireylere giberellin uygulandığında da aynı biçimde boğum aralarının uzadığı ve bitkilerin çiçeklendiği gözlenmiştir.
I. Giberellin bu türde boğum aralarının uzamasını uyarır.
II. Giberellin uygulaması bu türde uzun gün koşulunun etkisinin yerini tutabilmiştir.
III. Bu türde çiçeklenme yalnız gün uzunluğuyla belirlenir; hormonlar etkili değildir.
IV. Giberellin uygulanan bitkilerde gövdenin uzaması, yeni boğum ve yaprak oluşumunun artmasından kaynaklanır.
Buna göre yukarıdaki yargılardan hangileri bu gözlemlerle desteklenir?

19. Bir bitki hormonu, bu hormonun bitkide başlıca üretildiği bir bölge ve hormonun etkilerinden biri aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru olarak verilmiştir?

20. Bir bitkinin aynı yaştaki yaprakları üç gruba ayrılmıştır. K grubundaki yapraklara dokunulmamış; L grubundaki yaprakların ayaları kesilip sapları gövdede bırakılmış; M grubundaki yaprakların ayaları kesildikten sonra sapların kesik ucuna oksin içeren macun sürülmüştür. L grubundaki sapların birkaç gün içinde döküldüğü, M grubundaki sapların ise K grubundaki yapraklar gibi uzun süre gövdede kaldığı gözlenmiştir.
Bu sonuçlara göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?