Mısır'da ölümden sonraki yaşama duyulan inanç bedenin bozulmadan korunmasını zorunlu kılmış, Nil'in her yıl taşıp çekilmesi tarla sınırlarının yeniden ölçülmesini gerektirmiş, taşkının hangi mevsimde başlayacağının önceden bilinmesi ihtiyacı ise gök gözlemlerini yaygınlaştırmıştır.
Bu bilgilerden hareketle Mısır uygarlığı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Lagaş kralı Urukagina'nın çıkardığı ve bilinen en eski yazılı yasalar kabul edilen düzenlemeler, borcu yüzünden özgürlüğünü yitirenlerin ve güçsüzlerin korunmasını amaçlıyordu. Yaklaşık altı yüzyıl sonra Babil kralı Hammurabi'nin hazırlattığı kanunlar ise ceza belirlerken suçlunun ve zarar görenin toplumsal konumunu gözetiyor, cezayı tanrı buyruğuna değil kralın otoritesine dayandırıyordu.
Bu bilgilere göre,
I. Mezopotamya'da yazılı hukuk geleneğinin kesintisiz biçimde geliştiği,
II. Hammurabi Kanunları'nda toplumsal eşitliğin sağlandığı,
III. Yasaların, devlet gücünün toplum üzerindeki yaptırımını artırdığı,
IV. Hukuk kurallarının dinsel dayanağından uzaklaşmaya başladığı
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Hitit kralları, yıllık (anal) adı verilen metinlerde yalnızca kazandıkları savaşları değil, uğradıkları yenilgileri ve sonuçsuz kalan seferlerini de tanrılarına hesap verme düşüncesiyle yazdırmışlardır.
Bu durum, aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

Lidyalılar, Batı Anadolu'da Gediz ve Küçük Menderes vadileri arasındaki topraklarda kurulmuş; başkentleri Sardes'ten başlayıp Mezopotamya'daki Ninova'ya ulaşan Kral Yolu'nun batı ucunu denetimlerinde tutmuş ve MÖ VII. yüzyılda ilk madenî parayı kullanmışlardır.
Buna göre Lidyalılarla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Doğu Akdeniz kıyısında, arkası dağlarla kapatılmış dar bir şeritte yaşayan Fenikeliler, tarıma elverişli geniş topraklardan yoksun oldukları için denizciliğe yönelmiş; Akdeniz'in çeşitli kıyılarında ticaret kolonileri kurmuş ve alışveriş kayıtlarını kolay tutabilmek için harf sistemine dayalı bir yazı geliştirmişlerdir. Aynı bölgede yaşayan İbraniler ise tek tanrı inancına dayanan, yalnızca kendi kavimlerine özgü bir din anlayışı benimsemiştir.
Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Van Gölü çevresindeki dağlık ve sert iklimli topraklarda yaşayan Urartular, akarsu vadilerine bentler ve kilometrelerce uzunlukta sulama kanalları yapmış; ölülerini kayalara oydukları odalara gömerek yanlarına günlük yaşamda kullandıkları eşyaları bırakmışlardır.
Bu bilgilere dayanarak Urartularla ilgili,
I. sınırlı tarım alanlarından verim alabilmek için su yapılarına yöneldikleri,
II. ölümden sonraki yaşama inandıkları,
III. taş işçiliğinde ustalaştıkları,
IV. zenginliklerini deniz ticaretine borçlu oldukları
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Persler, Mısır'dan Hindistan'a uzanan geniş topraklarını satraplık adı verilen eyaletlere ayırmış; satrapları denetlemek üzere ülkeyi dolaşan müfettişler görevlendirmiş, Lidyalılardan devraldıkları yol ağını genişleterek düzenli bir haberleşme örgütü kurmuşlardır.
Bu uygulamaların ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Batı Anadolu kıyısındaki İyon şehir devletlerinde, doğudan gelen kara ve deniz yollarının ulaştığı liman kentlerinde biriken bilgi, güçlü bir rahip sınıfının denetimi altında bulunmuyordu. Bu kentlerde Thales ve Anaksimandros gibi düşünürler doğa olaylarını tanrısal nedenlere başvurmadan açıklamaya çalışmıştır.
Bu bilgilere göre İyonya'da pozitif bilimin gelişmesinde,
I. ticaret yoluyla farklı kültürlerin birikimine ulaşılması,
II. düşünce üretiminin dinsel otoritenin denetiminden uzak olması,
III. şehir devletlerinin merkezî bir krallık altında birleşmesi,
IV. doğa olaylarının akıl ve gözlemle açıklanmaya çalışılması
durumlarından hangilerinin etkili olduğu söylenebilir?

Hindistan'da toplum, doğuştan gelen ve arasında geçiş yapılamayan sınıflara ayrılmış; bu sınıflar arasında evlenmek ve meslek değiştirmek yasaklanmıştır. Çin'de ise kuzeyden gelen göçebe akınlarına karşı yüzyıllar boyunca büyük bir savunma duvarı örülmüş, ipeğin yapım tekniğinin ülke dışına çıkarılması yasaklanmıştır.
Bu bilgilere dayanarak iki uygarlıkla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?