Soru 1 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Doğa Olaylarının Geleceği
Varsayımsal bir istasyonda yaz mevsimi ortalama sıcaklıklarının on yıllık dönem ortalamaları, 1961-1990 döneminin ortalamasıyla karşılaştırılarak sıcaklık anomalileri hesaplanmıştır:
Buna göre 1991-2020 döneminde on yıl başına düşen ortalama olay sayısı, 1961-1990 dönemine göre yüzde kaç artmıştır?
Soru 3 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Doğa Olaylarının Geleceği
Varsayımsal bir kıyı ovasında arazi, doğrusal ve 5 km uzunluğundaki kıyı çizgisinden iç kesimlere doğru düzgün biçimde her 400 m'de 1 m yükselmektedir.
Küresel iklim değişikliğine bağlı olarak deniz seviyesinin 0,6 m yükselmesi durumunda, başka hiçbir etkenin bulunmadığı varsayılırsa bu ovada sular altında kalacak alan kaç hektar olur? (1 hektar = 10 000 m²)
Soru 4 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Doğa Olaylarının Geleceği
İklim projeksiyonları, küresel sıcaklık artışının sürmesi durumunda bazı ekstrem doğa olaylarının gelecekte daha sık ve daha şiddetli yaşanabileceğini göstermektedir. Ancak bütün doğa olayları iklim koşullarına bağlı değildir.
I. Sıcak hava dalgaları
II. Depremler
III. Kuraklık
IV. Tsunamiler
V. Şiddetli sağanaklara bağlı seller
Yukarıdakilerden hangilerinin iklim değişikliğinin sürmesine bağlı olarak gelecekte daha sık ve şiddetli yaşanması beklenir?
Soru 5 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Doğa Olaylarının Geleceği
Bir yerin afet riski; doğa olayının (tehlikenin) görülme olasılığı ve büyüklüğü ile o yerdeki insanların ve yapıların bu olay karşısındaki zarar görebilirliğine bağlıdır.
Varsayımsal K kentinde iklim projeksiyonlarına göre önümüzdeki 30 yılda şiddetli sağanakların sıklığının artması beklenmektedir. Kent yönetimi aynı dönemde dere yataklarındaki yapıları kaldırmayı, yağmur suyu kanallarının kapasitesini artırmayı ve taşkın erken uyarı sistemi kurmayı planlamaktadır.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 6 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Doğa Olaylarının Geleceği
Küresel ortalama sıcaklıkların uzun dönemde arttığı bilinmesine karşın varsayımsal K ülkesinde son kışlardan birinde uzun yıllar ortalamasının çok altında sıcaklıklar ve yoğun kar yağışı görülmüştür. Bazı kişiler bu durumu "küresel ısınma yaşanmıyor" biçiminde yorumlamıştır.
Bu yorumun hatalı olduğunu gösteren açıklama aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 7 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Doğa Olaylarının Geleceği
Yüksek dağlardaki buzulların erime sularıyla beslenen varsayımsal bir akarsuyun havzasında, birbirini izleyen dört dönemde buzul alanı ve akarsuyun yaz mevsimi ortalama debisi ölçülmüştür:
1. dönem: buzul alanı 50 km²; yaz debisi 20 m³/s
2. dönem: buzul alanı 40 km²; yaz debisi 23 m³/s
3. dönem: buzul alanı 25 km²; yaz debisi 21 m³/s
4. dönem: buzul alanı 10 km²; yaz debisi 16 m³/s
Yalnız bu verilere dayanılarak aşağıdakilerden hangisine KESİNLİKLE ulaşılabilir?
Soru 8 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Doğa Olaylarının Geleceği
Varsayımsal bir orman bölgesinde iklim projeksiyonlarına göre yangın mevsiminin bugün 10 gün erken başlayıp 20 gün geç biteceği öngörülmektedir. Bugün 120 gün süren yangın mevsiminde günde ortalama 2 yangın çıkmaktadır; projeksiyona göre bu değer günde 2,4 yangına yükselecektir.
Buna göre bölgede bir yangın mevsiminde çıkan toplam yangın sayısı yüzde kaç artacaktır?
Soru 9 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Doğa Olaylarının Geleceği
Varsayımsal bir istasyon için 1991-2020 dönemi ortalamaları ile 2041-2070 dönemine ait iklim projeksiyonu aşağıda verilmiştir:
1991-2020: yıllık toplam yağış 600 mm; yağışlı gün sayısı 80
2041-2070: yıllık toplam yağış 540 mm; yağışlı gün sayısı 60
I. Yağışlı gün başına düşen ortalama yağış miktarı artacaktır.
II. Bir yıldaki yağışsız gün sayısı artacaktır.
III. Akarsularda görülen taşkınların sayısı azalacaktır.
IV. Yıllık buharlaşma miktarı artacaktır.
Yalnız bu verilere dayanılarak yukarıdaki yargılardan hangilerine KESİNLİKLE ulaşılabilir? (Bir yıl 365 gün kabul edilecektir.)
Soru 10 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Doğa Olaylarının Geleceği
Gelecekte dünyada meydana gelecek deprem sayısında belirgin bir artış beklenmemesine karşın depremlerden etkilenen insan sayısının artabileceği öngörülmektedir.
I. Fay hatları üzerinde kurulmuş kentlerde nüfusun hızla artması
II. Küresel ısınmanın yer kabuğu hareketlerini hızlandırması
III. Deprem yönetmeliğine uygun olmayan, denetimsiz yapılaşmanın sürmesi
IV. Tsunami tehlikesi bulunan alçak kıyılarda kentlerin büyümesi
Yukarıdakilerden hangileri bu öngörünün nedenleri arasında gösterilebilir?