Soru 1 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Türk Kültürü ve Anadolu'nun Kültürel Özellikleri
Türk kültürünün yayılış alanlarını inceleyen varsayımsal bir araştırmada üç ülkeye ait veriler şöyledir:
• K ülkesi: nüfus 20 milyon; Türk dillerinden birini ana dili olarak konuşanların oranı %90
• L ülkesi: nüfus 30 milyon; bu oran %30
• M ülkesi: nüfus 50 milyon; bu oran %54
Buna göre üç ülkenin toplam nüfusu içinde Türk dillerinden birini ana dili olarak konuşanların oranı yüzde kaçtır?
Soru 2 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Türk Kültürü ve Anadolu'nun Kültürel Özellikleri
Toroslarda yaylacılık yapan varsayımsal bir Yörük obası kışı 100 m yükseltideki kışlakta, yazı 1900 m yükseltideki yaylada geçirmektedir. Temmuz ayında bir gün öğle saatinde kışlakta hava sıcaklığı 24°C ölçülmüştür.
Yükseltiyle sıcaklığın her 200 m'de 1°C azaldığı kabul edilirse aynı anda yaylada hava sıcaklığı kaç °C olur?
Soru 3 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Türk Kültürü ve Anadolu'nun Kültürel Özellikleri
Kültürel miras; yapılar, eserler ve nesneler gibi somut ögelerin yanında gelenekler, sözlü anlatımlar, gösteri sanatları ve el sanatlarına ilişkin bilgi ve becerileri de kapsar.
I. Selçuklu döneminden kalan bir kervansaray yapısı
II. Âşıkların saz eşliğinde yaptığı doğaçlama atışma geleneği
III. Bir yöreye özgü halı dokuma tekniğine ilişkin bilgi ve beceri
IV. Bir müzede sergilenen el dokuması bir halı
Yukarıdakilerden hangileri somut olmayan kültürel miras kapsamında değerlendirilir?
Soru 4 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Türk Kültürü ve Anadolu'nun Kültürel Özellikleri
Anadolu'da geleneksel konutlar, yörenin iklimine ve çevrede kolayca sağlanabilen yapı malzemesine göre farklılaşmıştır.
Aşağıdaki yöre – geleneksel konut eşleştirmelerinden hangisi YANLIŞTIR?
Soru 5 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Türk Kültürü ve Anadolu'nun Kültürel Özellikleri
Türk kültürünün ana yurdu olan Orta Asya'da karasal iklim ve geniş bozkırlar, geçimin büyük ölçüde konar-göçer hayvancılığa dayanmasına yol açmıştır.
I. Kolayca sökülüp taşınabilen keçe çadırların kullanılması
II. Kısrak sütünden kımız yapılması
III. Kerpiçten çok odalı kalıcı evler yapılması
IV. Atlı yaşama uygun pantolon ve çizme giyilmesi
Yukarıdakilerden hangileri bu geçim biçiminin DOĞRUDAN bir sonucudur?
Soru 6 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Türk Kültürü ve Anadolu'nun Kültürel Özellikleri
Orta Asya'dan batıya göç eden Türk toplulukları çoğunlukla Karadeniz'in kuzeyindeki bozkırları ve Hazar'ın güneyinden İran üzerinden Anadolu'ya uzanan yolları izlemiş; kuzeydeki geniş tayga ormanlarına ve güneydeki yüksek dağ kütlelerinin iç kesimlerine pek yönelmemiştir.
Bu güzergâh tercihinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 7 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Türk Kültürü ve Anadolu'nun Kültürel Özellikleri
Anadolu, tarih boyunca çok sayıda topluluğa yurt olmuş ve zengin bir kültürel çeşitlilik kazanmıştır.
I. Asya ile Avrupa arasında köprü konumunda bulunması
II. İpek Yolu gibi önemli ticaret yollarının üzerinde yer alması
III. Kısa mesafelerde değişen iklim ve yer şekillerinin farklı geçim biçimlerine olanak vermesi
IV. Çevresinin kesintisiz yüksek dağlarla kuşatılmış olup dış etkilere kapalı olması
Yukarıdakilerden hangileri bu çeşitliliğin nedenleri arasında gösterilebilir?
Soru 8 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Türk Kültürü ve Anadolu'nun Kültürel Özellikleri
Selçuklu döneminde kervansaraylar, ticaret yolları üzerinde yaklaşık bir günlük kervan yolu aralıklarla yapılmıştır.
Varsayımsal iki şehir arasındaki yol 245 km'dir ve kervanlar günde 35 km yol almaktadır. Kervanların her günlük yolculuğun sonunda bir kervansarayda konaklayacağı, şehirlerin kendisinde ise kervansaray yapılmayacağı kabul edilmektedir.
Buna göre bu yol üzerinde kaç kervansaray yapılması gerekir?
Soru 9 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Türk Kültürü ve Anadolu'nun Kültürel Özellikleri
Anadolu'da geleneksel el sanatlarının birçoğu, yörede bulunan ham maddeye bağlı olarak gelişmiş ve belirli merkezlerle özdeşleşmiştir.
Aşağıdaki el sanatı – merkez eşleştirmelerinden hangisi YANLIŞTIR?
Soru 10 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Türk Kültürü ve Anadolu'nun Kültürel Özellikleri
Varsayımsal bir höyükte yapılan kazıda aşağıdan yukarıya doğru şu katmanlar bulunmuştur:
1. katman: Neolitik çağa ait taş tarım aletleri ve kerpiç ev kalıntıları
2. katman: Hitit dönemine ait çivi yazılı kil tabletler
3. katman: Frig dönemine ait seramikler
4. katman: Roma dönemine ait sikkeler
5. katman: Selçuklu dönemine ait çini parçaları
Bu bilgilere göre;
I. Bu yer çok uzun bir süre boyunca yerleşim yeri olarak kullanılmıştır.
II. En alttaki katman, buluntuları en eski döneme ait olan katmandır.
III. Bu yerin nüfusu en kalabalık dönemine Hititler zamanında ulaşmıştır.
IV. Bu yerde farklı kültürlerin izleri üst üste birikmiştir.