Bir öğrenci, İhtilaller Çağı ve sömürgecilikle ilgili bazı gelişmeleri gerçekleştikleri yüzyıllarla aşağıdaki gibi eşleştirmiştir:

• Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi'nin yayımlanması – XVIII. yüzyıl
• Viyana Kongresi'nin toplanması – XIX. yüzyıl
• Sırp isyanının başlaması – XVIII. yüzyıl
• Buhar gücünün fabrika üretiminde kullanılmaya başlanması – XVIII. yüzyıl
• Süveyş Kanalı'nın ulaşıma açılması – XIX. yüzyıl
• Berlin Konferansı'nda Afrika'nın paylaşımına ilişkin kuralların belirlenmesi – XX. yüzyıl
• Fransa'nın Cezayir'i işgal etmesi – XVIII. yüzyıl
• Avrupa'nın birçok şehrinde 1848 ihtilallerinin yaşanması – XIX. yüzyıl

Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?

Avrupa'da fabrikalarda seri olarak üretilen ucuz ve bol mallar XIX. yüzyılda Osmanlı pazarına giderek artan miktarda girmiştir. El tezgâhlarında üretim yapan lonca esnafı bu mallarla fiyat bakımından rekabet edemez hâle gelmiş, birçok atölye kapanmıştır. Osmanlı Devleti de zamanla ham madde ihraç edip işlenmiş mal ithal eden bir ülke konumuna gerilemiştir.

Bu bilgilere göre,

I. Sanayileşmenin etkileri, sanayileşen ülkelerin sınırları içinde kalmamıştır.
II. Osmanlı'da geleneksel üretim yapısı rekabet gücünü yitirmiştir.
III. Osmanlı Devleti sanayileşme yönünde herhangi bir girişimde bulunmamıştır.
IV. Lonca teşkilatı, devletin aldığı bir kararla kaldırılmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Fransız İhtilali'nin yaydığı özgürlük ve eşitlik düşünceleri Osmanlı Devleti'nde daha çok aydınlar arasında yankı bulmuş ve uzun vadede anayasal yönetim arayışlarına zemin hazırlamıştır. Aynı ihtilalin yaydığı milliyetçilik düşüncesi ise kısa sürede isyanlara dönüşerek doğrudan devletin toprak bütünlüğünü tehdit etmiştir.

Bu iki düşüncenin Osmanlı Devleti üzerindeki etkisinin farklı olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Napolyon Savaşları'nın ardından 1815'te toplanan kongrede Avrupa devletleri, sınırları yeniden düzenlemiş ve ihtilal öncesindeki yönetim anlayışını korumak için birlikte hareket etme kararı almıştır. Buna karşın 1830 ve 1848 yıllarında Avrupa'nın birçok şehrinde yeni ihtilaller çıkmış; ayaklanan kesimler anayasa, temsil hakkı ve ulusal birlik gibi taleplerini yeniden dile getirmiştir.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine kesinlikle ulaşılabilir?

Avrupalı devletlerin denizaşırı topraklar üzerindeki egemenlik arayışı Coğrafi Keşifler'den itibaren sürmüş, ancak XIX. yüzyılda nitelik değiştirmiştir.

I. Sömürge arayışının fabrikaların ham madde ve pazar ihtiyacıyla bağlantılı olması
II. Avrupalıların Avrupa dışındaki kıtalara deniz yoluyla ulaşmaya başlaması
III. Afrika'nın iç kesimlerinin sömürge paylaşım yarışına dâhil edilmesi
IV. Değerli madenlerin Avrupa'ya taşınmasının sömürgeciliğin temel hedefi olması

Yukarıdakilerden hangileri XIX. yüzyıl sömürgeciliğini önceki dönemden ayıran özellikler arasında gösterilebilir?

Sanayi İnkılabı'nın XVIII. yüzyılın ikinci yarısında ilk olarak İngiltere'de başlaması, bu ülkenin o dönemde sahip olduğu bazı koşullarla açıklanır.

Aşağıdakilerden hangisi bu koşullar arasında gösterilemez?

XIX. yüzyılda Osmanlı yönetimi, Tanzimat ve Islahat fermanlarıyla Müslüman ve gayrimüslim tebaaya kanun önünde eşitlik tanımış; din ve milletten bağımsız olarak bütün tebaanın Osmanlı vatandaşı sayılmasını esas alan bir anlayışı yaygınlaştırmaya çalışmıştır.

Osmanlı yönetiminin bu çabası, aşağıdakilerden hangisinin etkilerini sınırlandırma amacıyla doğrudan ilişkilidir?

Kuzey Amerika'daki İngiliz kolonileri, temsilci gönderemedikleri bir meclisin koyduğu vergilere karşı çıkmış ve uzun bir mücadelenin sonunda bağımsızlıklarını kazanmıştır. Kurulan yeni devlet, yönetimin yetkisini halkın rızasından aldığı ilkesine dayanmıştır. Fransa'da ise vergi yükünün büyük bölümünü taşıyan ayrıcalıksız kesimin hoşnutsuzluğu ihtilale dönüşmüş, ihtilalden sonra egemenliğin kaynağının millet olduğu ilan edilmiştir.

Bu bilgilere göre,

I. yönetimin meşruiyetini halkın onayına dayandırma,
II. mücadelenin ülke dışındaki bir yönetime karşı yürütülmesi,
III. vergilendirme meselesinin hoşnutsuzluğun nedenleri arasında yer alması

özelliklerinden hangileri iki gelişmenin ortak yönleri arasında gösterilebilir?

Fransa, 1798'de Osmanlı toprağı olan Mısır'ı işgal etmiştir. Bu harekâtın temel hedefi, İngiltere'nin en değerli sömürgesi olan Hindistan ile bağlantısını zayıflatmaktı. Osmanlı Devleti işgale karşı İngiltere ve Rusya ile ittifak kurmuş, Fransız kuvvetleri kısa süre sonra Mısır'dan çekilmek zorunda kalmıştır.

Bu gelişme, aşağıdakilerden hangisinin göstergesi olarak yorumlanabilir?