Soru 1 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Okyanusların Önem Kazanması
Coğrafi Keşifler ve Osmanlı Devleti'nin güneydeki denizlerde izlediği politikayla ilgili bazı gelişmeler aşağıda karışık olarak verilmiştir:
I. Hadım Süleyman Paşa'nın Hint Seferi'ne çıkması
II. Vasco da Gama'nın deniz yoluyla Hindistan'a ulaşması
III. Mısır'ın Osmanlı topraklarına katılması
IV. Bartolomeu Dias'ın Ümit Burnu'na ulaşması
V. Macellan'ın başlattığı dünya çevresi yolculuğunun tamamlanması
Bu gelişmelerin kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 2 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Okyanusların Önem Kazanması
XV-XVI. yüzyıllarda denizlerde öne çıkan bazı kişiler ile bunlarla ilişkilendirilen gelişmeler aşağıda eşleştirilmiştir:
• Piri Reis – Kitab-ı Bahriye
• Seydi Ali Reis – Mir'atü'l-Memalik
• Piri Reis – Hürmüz kuşatması
• Hadım Süleyman Paşa – Diu kuşatması
• Seydi Ali Reis – Açe'ye gönderilen yardım donanması
• Vasco da Gama – Deniz yoluyla Hindistan'a ulaşma
• Kristof Kolomb – Ümit Burnu'na ulaşma
• Macellan – Amerika kıtasına ilk ulaşma
Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?
Soru 3 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Okyanusların Önem Kazanması
XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti, Kızıldeniz ve Basra Körfezi'ndeki üslerinden Hint Okyanusu'na birçok sefer düzenlemiş, ancak bu denizde Portekiz karşısında kesin bir üstünlük kuramamıştır.
I. Osmanlı donanmasının Akdeniz koşullarına uygun kürekli gemilerden oluşması
II. Osmanlı Devleti'nin aynı dönemde Avrupa ve İran cephelerinde de savaşması
III. Osmanlı Devleti'nin Hint Okyanusu'na açılan hiçbir kıyısının bulunmaması
IV. Osmanlı Devleti'nin bölgedeki Müslüman devletlerle ilişki kurmaması
Bu durumun nedenleri arasında yukarıdakilerden hangileri gösterilebilir?
Soru 4 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Okyanusların Önem Kazanması
XVI. yüzyılın ikinci yarısında Amerika'dan Avrupa'ya taşınan gümüş, ticaret yoluyla Osmanlı pazarlarına da ulaşmıştır. Piyasada gümüş bollaştıkça değeri düşmüş, mal fiyatları yükselmiştir. Devlet 1585-1586'da akçedeki gümüş miktarını azaltmış; maaşlarını bu akçeyle alan kapıkulu askerleri kısa süre sonra ayaklanmıştır.
Bu metinden aşağıdakilerden hangisine kesinlikle ulaşılabilir?
Soru 5 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Okyanusların Önem Kazanması
Ümit Burnu yolunun açılmasından sonra da Doğu ürünlerinin bir bölümü XVI. yüzyıl boyunca Kızıldeniz ve Basra Körfezi üzerinden Akdeniz limanlarına ulaşmaya devam etmiştir. Osmanlı Devleti bu yolları korumak için Hint Okyanusu'na donanmalar göndermiştir. XVII. yüzyılda ise Hollanda ve İngiltere'nin kurduğu ticaret şirketleri Doğu ticaretini büyük ölçüde okyanus yollarına çekmiştir.
Bu metne göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 6 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Okyanusların Önem Kazanması
Portekiz'e karşı Kızıldeniz ve Hint Okyanusu'nda XVI. yüzyıl boyunca sürdürülen Osmanlı mücadelesinin nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi GÖSTERİLEMEZ?
Soru 7 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Okyanusların Önem Kazanması
Sokullu Mehmed Paşa'nın sadrazamlığı döneminde gündeme gelen kanal projeleri ile bu projelerden beklenen amaçlar aşağıda eşleştirilmiştir:
• Akdeniz'deki donanmanın Kızıldeniz'e kolayca geçirilmesi – Süveyş Kanalı
• Orta Asya Türk hanlıklarıyla bağlantı kurulması – Don-Volga Kanalı
• Rusya'nın güneye doğru ilerleyişinin durdurulması – Don-Volga Kanalı
• Portekiz'e karşı Hint Okyanusu'nda daha etkin olunması – Süveyş Kanalı
• Safevîlerin kuzeyden kuşatılması – Süveyş Kanalı
• Orta Asya'dan gelen hacıların yolculuğunun güvenliğe alınması – Süveyş Kanalı
Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?
Soru 8 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Okyanusların Önem Kazanması
Piri Reis'in 1513'te çizdiği dünya haritasında Amerika kıyılarına yer verilmiş, aynı denizcinin Kitab-ı Bahriye adlı eserinde ise Akdeniz'in limanları, kıyıları ve akıntıları ayrıntılı biçimde anlatılmıştır.
Bu bilgiler aşağıdakilerden hangisine kanıt olarak gösterilebilir?
Soru 9 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Okyanusların Önem Kazanması
Kızıldeniz, Basra Körfezi ve Hint Okyanusu'nda Osmanlı Devleti ile Portekiz arasında XVI. yüzyılda süren mücadelenin sonuçlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Soru 10 / 10AYT Sosyal Bilimler-1 · Okyanusların Önem Kazanması
Osmanlı Devleti'nin güney denizlerindeki faaliyetleriyle ilgili bazı gelişmeler aşağıda verilmiştir:
• Mısır'ın Osmanlı topraklarına katılması
• Hadım Süleyman Paşa'nın Hint Seferi
• Piri Reis'in Hürmüz'ü kuşatması
• Seydi Ali Reis'in Basra'dan Hint Okyanusu'na açılması
• Açe Sultanlığı'na yardım donanması gönderilmesi
• Don-Volga Kanalı açma girişimi
Bu gelişmelerden kaç tanesi Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde (1520-1566) gerçekleşmiştir?