Anadolu'da Türk beylikleri iki ayrı dönemde ortaya çıkmıştır: Malazgirt Savaşı'nın ardından kurulan birinci dönem beylikleri ile Anadolu Selçuklu Devleti'nin Moğol istilası karşısında zayıflamasından sonra kurulan ikinci dönem beylikleri.

Buna göre, aşağıdaki beyliklerden hangisi ikinci dönemde ortaya çıkmıştır?

Anadolu'daki ilk Türk beylikleri egemen oldukları şehirlerde cami, medrese, darüşşifa, kervansaray ve köprü yaptırmışlardır. Mengücekliler'in Divriği'de inşa ettirdiği ulu cami ve darüşşifa ile Artuklular'ın Batman Çayı üzerinde yaptırdığı Malabadi Köprüsü bu eserler arasındadır.

Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Danişmentliler döneminin olaylarını konu alan Danişmentname, Danişmend Gazi'nin Anadolu'daki mücadelelerini destansı bir dille anlatan, halk arasında sözlü olarak oluşup sonraki yüzyıllarda yazıya geçirilen bir eserdir.

Yalnızca bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Artuklular Diyarbakır, Mardin ve Hasankeyf çevresinde egemen olmuş; bölgede ulu camiler ve medreseler yaptırmış, Batman Çayı üzerinde Malabadi Köprüsü'nü inşa ettirmiş, saraylarında dönemin bilim insanlarını barındırmıştır.

Bu bilgilere dayanarak Artuklular ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Bir öğrenci Anadolu'daki ilk Türk beylikleri hakkında şu notları almıştır:

I. Danişmentliler Sivas, Tokat ve Amasya çevresinde egemenlik kurmuştur.
II. Mengücekliler İzmir'de donanma kurarak Ege adalarını ele geçirmiştir.
III. Artuklular Diyarbakır, Mardin ve Hasankeyf dolaylarında hüküm sürmüştür.
IV. Saltuklular Konya'yı merkez yaparak Anadolu Selçuklu Devleti'ni kurmuştur.

Bu notlardan hangileri yanlıştır?

Anadolu'ya yönelen Haçlı ordularına karşı Danişmentliler ile Anadolu Selçukluları, aralarındaki egemenlik mücadelesine rağmen zaman zaman birlikte hareket etmiş; 1101 yılında Anadolu'ya giren Haçlı kuvvetleri bu ortak direniş karşısında ağır kayıplar vermiştir. Buna karşılık Danişmentli Beyliği'ne 1178'de Anadolu Selçuklu Sultanı II. Kılıç Arslan son vermiştir.

Bu bilgilere dayanarak aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

I. Dış tehdit karşısında Türk siyasi güçleri arasında iş birliği kurulabilmiştir.
II. Beylikler arası rekabet, ortak düşmana karşı mücadeleyi tümüyle engellemiştir.
III. Anadolu Selçukluları Anadolu'da siyasi birliği sağlama çabası içindedir.
IV. Danişmentli Beyliği Haçlı Seferleri sırasında yıkılmıştır.

Çaka Bey, İzmir merkezli beyliğini kurduktan sonra kıyıdaki tersanelerde gemiler yaptırmış; Midilli, Sakız ve Sisam adalarını ele geçirmiş, Bizans donanmasıyla açık denizde savaşmıştır.

Yalnızca bu bilgilere dayanarak Çaka Beyliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Malazgirt Savaşı'ndan sonra Anadolu'da kurulan beyliklerden Danişmentliler Sivas, Tokat ve Amasya çevresinde; Saltuklular Erzurum'da; Mengücekliler Erzincan ve Divriği dolaylarında; Artuklular ise Diyarbakır ve Mardin çevresinde egemenlik kurmuştur.

Bu duruma bakarak aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

I. Beylikler Anadolu'nun birbirinden uzak bölgelerine dağılmıştır.
II. Türk nüfusu tek bir bölgede toplanmak yerine geniş bir alana yayılmıştır.
III. Beyliklerin tamamı Anadolu Selçuklu Devleti'ne bağlı olarak kurulmuştur.
IV. Beylik merkezlerinin belirlenmesinde Bizans'ın onayı etkili olmuştur.

Anadolu'daki ilk Türk beyliklerinin Anadolu Selçuklu egemenliğine girmesine ilişkin bilgiler şöyledir: Danişmentliler 1178'de II. Kılıç Arslan tarafından, Saltuklular 1202'de, Mengücekliler ise 1228'de I. Alâeddin Keykubad tarafından ortadan kaldırılmıştır. Artuklu Beyliği'nin Mardin kolu ise Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılışından sonra da varlığını sürdürmüştür.

Bu bilgilere dayanarak aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

I. Anadolu'da siyasi birliğin sağlanması tek bir sefere değil uzun bir sürece yayılmıştır.
II. Anadolu'daki beyliklerin tamamı Anadolu Selçuklu Devleti'nden önce sona ermiştir.
III. Beyliklerin ortadan kaldırılmasında birden fazla Selçuklu hükümdarı rol oynamıştır.
IV. Beyliklerin tamamı savaşılmadan Selçuklu egemenliğini kabul etmiştir.