Tuğrul Bey, Abbasi halifesinin çağrısı üzerine Bağdat'a girmiş ve halifeyi Şii Büveyhoğulları'nın baskısından kurtarmıştır. Halife de ona "Doğu'nun ve Batı'nın Sultanı" unvanını vermiş, hutbe Tuğrul Bey adına okunmuştur.

Bu gelişmelere göre;

I. Selçukluların İslam dünyasının siyasi koruyuculuğunu üstlendiği
II. Halifenin dinî otoritesine son verildiği
III. Sünni İslam anlayışının güçlendirildiği
IV. Selçukluların Anadolu'ya yerleşmesinin tamamlandığı

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Bir öğrenci Büyük Selçuklu tarihinin ilk otuz yılını üç savaşla özetlemiştir:

• Dandanakan Savaşı (1040)
• Pasinler Savaşı (1048)
• Malazgirt Savaşı (1071)

Bu savaşların tarihlerine ve karşı taraflarına birlikte bakan bir öğrencinin ulaşacağı en doğru yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Alp Arslan, 1071'de Malazgirt'te Bizans ordusunu ağır bir yenilgiye uğratmış, imparator Romen Diyojen'i esir almış ve savaşın ardından komutanlarını Anadolu'nun içlerine fetihle görevlendirmiştir.

Buna göre Malazgirt Savaşı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

Melikşah döneminde vezir Nizamülmülk, devlet yönetimine ilişkin görüşlerini Siyasetname adlı eserinde toplamış; başta Bağdat olmak üzere pek çok şehirde öğrencilerinden ücret alınmayan Nizamiye Medreselerini kurdurmuştur.

Bu bilgilere göre Nizamülmülk ile ilgili;

I. Devlet yönetimi üzerine kuramsal bir eser bırakmıştır.
II. Eğitim kurumlarının yaygınlaşmasına öncülük etmiştir.
III. Tuğrul Bey'in veziri olarak görev yapmıştır.
IV. Selçuklu ordusunun kuruluşunu tamamlamıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Büyük Selçuklularda ikta sisteminde toprağın mülkiyeti devlette kalır, toprağın vergi geliri ise karşılığında belirli sayıda atlı asker yetiştirip savaşa hazır tutmakla yükümlü kişilere bırakılırdı. İkta sahibi toprağı satamaz ve miras bırakamaz; toprağı üretim dışı bırakırsa iktası elinden alınırdı.

Buna göre ikta sistemiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ULAŞILAMAZ?

Melikşah'ın ölümünün ardından Büyük Selçuklu Devleti'nde şehzadeler arasında uzun süren taht mücadeleleri yaşanmış, Hasan Sabbah'ın önderliğindeki Batıniler devlet adamlarına suikastlar düzenlemiş, Sultan Sencer ise Müslüman olmayan Karahitaylara karşı Katvan'da ağır bir yenilgi almıştır.

Bu bilgilere göre;

I. Merkezî otoritenin zayıflamasında iç ve dış etkenlerin birlikte rol oynadığı
II. Devletin çöküşünde yalnızca dış saldırıların belirleyici olduğu
III. Taht mücadelelerinin devleti içeriden aşındırdığı
IV. Batıni suikastlarının halifelik makamını ortadan kaldırdığı

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Büyük Selçuklularda hanedan üyesi şehzadeler (melikler) eyaletlere vali olarak gönderilir, yanlarına atabey adı verilen deneyimli devlet adamları verilirdi. Atabeyler hem melikleri yetiştirir hem de eyaletin yönetimine katılırdı. Ancak merkezî otorite zayıfladığında bazı atabeyler bulundukları bölgede bağımsız hareket etmeye başlamıştır.

Bu bilgilere dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Büyük Selçuklu medreselerinde din bilimlerinin yanı sıra matematik, astronomi ve tıp da okutulmuş; kervan yolları üzerinde yolculara ücretsiz konaklama sağlayan kervansaraylar yaptırılmış; sultanlar ve devlet adamları adına kümbet denilen anıt mezarlar inşa edilmiştir.

Bu bilgilere dayanarak;

I. Medreselerde öğretimin yalnızca dinî konularla sınırlı tutulduğu
II. Medreselerin yalnızca hanedan üyelerine açık olduğu
III. Ticaret yollarının işlerliği için altyapı yatırımı yapıldığı
IV. Anıtsal mezar yapılarının bir mimari gelenek hâline geldiği

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Büyük Selçuklu Devleti'nde Tuğrul Bey döneminde Bağdat'a girilerek halifelik koruma altına alınmış, Alp Arslan döneminde Bizans'a karşı Malazgirt'te kesin zafer kazanılmış, Melikşah döneminde ise ülke sınırları en geniş hâline ulaşmış ve medrese teşkilatı kurumsallaşmıştır.

Buna göre Büyük Selçuklu tarihiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?