Tanzimat döneminin bir oyun yazarı, yapıtlarının sahne yönergelerinde binlerce askerin çarpıştığı meydan savaşları, alevler içinde batan gemiler, gökten gelen sesler ister. Kişileri uzun ve felsefi konuşmalarda ölümü, aşkı ve varlığın anlamını sorgular; konuşmalar yer yer manzum, yer yer düzyazıdır. Konularını İslam tarihinden ve uzak ülkelerden seçen yazar, bu oyunların sahnelenip sahnelenemeyeceğini pek önemsemez.

Bu özellikler aşağıdaki yazarlardan hangisinin tiyatro anlayışıyla örtüşür?

(Yoksul bir evin odası. HAYRİ yatakta hastadır; kızı NERMİN başucunda ağlamaktadır.)

NERMİN — Babacığım, ilacı alacak paramız kalmadı; ev sahibi de yarın bizi kapının önüne koyacakmış.
(Kapı çalınır. Yirmi yıl önce denizde boğulduğu sanılan amca, elinde bir kese altınla içeri girer.)
AMCA — Kardeşim! Yıllarca seni aradım; işte bütün servetim senindir!
HAYRİ — Ah Allah'ım, bu ne saadet! (Bayılır.)
AMCA — (Nermin'e dönerek) Bak kızım: Dürüst insanı Tanrı sokakta bırakmaz. O merhametsiz ev sahibi gibi açgözlüler ise er geç cezasını bulur.

(Bu sahne örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)

Bu sahnede, Tanzimat tiyatrosunda sıkça eleştirilen kusurlardan hangisi görülmez?

Şair Evlenmesi, birbirini hiç görmeden evlendirilen gençlerin başına gelen yanlışlığı tek perdelik kısa bir olay çevresinde ele alır. Oyunda mahalle halkından tipler, birbirinin sözünü çarpıtan konuşmalar ve gülmeceye dayalı bir anlatım dikkat çeker.

Bu parçadan hareketle söz konusu yapıtla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Tanzimat dönemi tiyatro yazarlarıyla oyunları aşağıda eşleştirilmiştir:

- Şinasi → Şair Evlenmesi
- Namık Kemal → Gülnihal
- Abdülhak Hâmit → Zavallı Çocuk
- Şemsettin Sami → Besa yahut Ahde Vefa
- Recaizade Mahmut Ekrem → Afife Anjelik
- Ahmet Vefik Paşa → Celâleddin Harzemşah

Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?

Millî Edebiyat döneminde manzum oyunlar yeniden ilgi görmüştür. Aşağıdaki parça, dönemin manzum oyunlarındaki ölçü ve dil anlayışını örneklendirmek üzere yazılmıştır:

(Bir köy çeşmesinin başı. Akşam.)

DERVİŞ — Çeşmenin başında bir kız beklerdi,
GÜLSÜM — Sakın anlatma, yüreğim dayanmaz.
DERVİŞ — Bekledi, bekledi, yıllar geçti de.
GÜLSÜM — Gelen olmadı mı, hiç gülmedi mi?
DERVİŞ — Bir gün bir atlı geldi, yol tozunda.

(Bu sahne örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)

Bu parçadaki dizelerin ölçüsü ve dili aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Tanzimat yazarları, savundukları yeni düşünceleri geniş kesimlere ulaştırmanın yollarını ararken tiyatroya ayrı bir önem verdiler. Okuma yazma bilenlerin sayıca azlığı karşısında, bir oyunun aynı anda yüzlerce kişiye seslenebilmesi belirleyici oldu. Namık Kemal de tiyatroyu, eğlendirirken eğiten bir tür olarak gördü.

Bu parçaya göre Tanzimat yazarlarının tiyatroya yönelmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Tanzimat döneminde Batılı oyunlar Türkçeye çevrilmiş; Ahmet Vefik Paşa gibi yazarlar Molière'den yaptıkları uyarlamalarda kişi adlarını, olayın geçtiği yerleri ve konuşma biçimlerini bu toplumun yaşayışına göre değiştirmiştir.

Bu uygulamayla amaçlanan aşağıdakilerden hangisidir?

1914'te İstanbul'da kurulan Darülbedayi, oyuncu yetiştirmeyi ve düzenli gösteriler hazırlamayı amaçlayan bir kurum olarak çalışmaya başlamış; Millî Edebiyat döneminin oyun yazarları yapıtlarını bu sahnede seyirciyle buluşturmuştur.

Bu durum, dönem tiyatrosuyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini gösterir?

Türk tiyatrosunun gelişimiyle ilgili bazı olaylar şunlardır:

I. Darülbedayi'nin kurulması
II. Şair Evlenmesi'nin yayımlanması
III. Vatan yahut Silistre'nin sahnelenmesi
IV. II. Meşrutiyet'in ilanıyla sansürün gevşemesi ve oyun yazımının yeniden canlanması

Bu olayların gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisidir?