Soru 1 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat, Servetifünun, Millî Edebiyat Dönemi Türk Tiyatrosu
Türk tiyatrosunun gelişimiyle ilgili bazı olaylar şunlardır:
I. Darülbedayi'nin kurulması
II. Şair Evlenmesi'nin yayımlanması
III. Vatan yahut Silistre'nin sahnelenmesi
IV. II. Meşrutiyet'in ilanıyla sansürün gevşemesi ve oyun yazımının yeniden canlanması
Bu olayların gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 2 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat, Servetifünun, Millî Edebiyat Dönemi Türk Tiyatrosu
Tanzimat yazarları tiyatroda klasisizmin katı kurallarını eleştirmiş, romantik tiyatroyu örnek almıştır. Aşağıdaki sahne bu anlayışı örneklendirmek için yazılmıştır:
(Bir sınır kalesinin avlusu. Gece. Uzaktan top sesleri gelir.)
ADİL — Bu kalenin taşları bizim kanımızla yoğruldu; düşman bu kapıdan ancak benim cesedimi çiğneyerek geçer!
SELMA — Gitme! Seni bir daha göremezsem bu dünyanın neresinde nefes alırım?
ADİL — Vatan çağırırken yürek susmalı Selma...
(Avluya bir gülle düşer. Adil yaralanır, Selma'nın kollarına yığılır; perde kapanırken son nefesini vermektedir.)
(Bu sahne örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)
Bu sahnede, romantik tiyatroyu klasik tiyatrodan ayıran özelliklerden hangisi görülmektedir?
Soru 3 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat, Servetifünun, Millî Edebiyat Dönemi Türk Tiyatrosu
Tanzimat dönemi tiyatro yazarlarıyla oyunları aşağıda eşleştirilmiştir:
- Şinasi → Şair Evlenmesi
- Namık Kemal → Gülnihal
- Abdülhak Hâmit → Zavallı Çocuk
- Şemsettin Sami → Besa yahut Ahde Vefa
- Recaizade Mahmut Ekrem → Afife Anjelik
- Ahmet Vefik Paşa → Celâleddin Harzemşah
Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?
Soru 4 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat, Servetifünun, Millî Edebiyat Dönemi Türk Tiyatrosu
Türk tiyatrosunun Tanzimat'tan Millî Edebiyat dönemine uzanan çizgisi, dönemlerin koşullarına göre değişen bir seyir izler.
I. Tanzimat döneminde Karagöz ve ortaoyunu gibi seyirlik türler, yeni tiyatroyla bir süre yan yana varlığını sürdürmüştür.
II. Servetifünun döneminde oyun kişileri, gündelik konuşmaya yaslanan sade bir dille konuşturulmuştur.
III. Millî Edebiyat döneminde Türk kadın oyuncular sahnede rol almaya başlamıştır.
IV. Tanzimat döneminde oyun metinleri, kişilerin konuşmalarına değil anlatıcının açıklamalarına dayandırılmıştır.
Buna göre yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Soru 5 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat, Servetifünun, Millî Edebiyat Dönemi Türk Tiyatrosu
Tanzimat döneminin bir oyun yazarı, yapıtlarının sahne yönergelerinde binlerce askerin çarpıştığı meydan savaşları, alevler içinde batan gemiler, gökten gelen sesler ister. Kişileri uzun ve felsefi konuşmalarda ölümü, aşkı ve varlığın anlamını sorgular; konuşmalar yer yer manzum, yer yer düzyazıdır. Konularını İslam tarihinden ve uzak ülkelerden seçen yazar, bu oyunların sahnelenip sahnelenemeyeceğini pek önemsemez.
Bu özellikler aşağıdaki yazarlardan hangisinin tiyatro anlayışıyla örtüşür?
Soru 6 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat, Servetifünun, Millî Edebiyat Dönemi Türk Tiyatrosu
(Yoksul bir evin odası. HAYRİ yatakta hastadır; kızı NERMİN başucunda ağlamaktadır.)
NERMİN — Babacığım, ilacı alacak paramız kalmadı; ev sahibi de yarın bizi kapının önüne koyacakmış.
(Kapı çalınır. Yirmi yıl önce denizde boğulduğu sanılan amca, elinde bir kese altınla içeri girer.)
AMCA — Kardeşim! Yıllarca seni aradım; işte bütün servetim senindir!
HAYRİ — Ah Allah'ım, bu ne saadet! (Bayılır.)
AMCA — (Nermin'e dönerek) Bak kızım: Dürüst insanı Tanrı sokakta bırakmaz. O merhametsiz ev sahibi gibi açgözlüler ise er geç cezasını bulur.
(Bu sahne örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)
Bu sahnede, Tanzimat tiyatrosunda sıkça eleştirilen kusurlardan hangisi görülmez?
Soru 7 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat, Servetifünun, Millî Edebiyat Dönemi Türk Tiyatrosu
Millî Edebiyat döneminde tiyatro, önceki dönemin durgunluğundan sıyrılarak yeniden canlanmıştır.
I. Oyunlarda konuşma diline yaklaşan sade bir dil kullanılmıştır.
II. Millî tarihten ve toplum yaşamından alınan konular işlenmiştir.
III. Oyun yazarlığı, yerini büyük ölçüde Batıdan yapılan çevirilere bırakmıştır.
IV. Tiyatro, sahneden çekilerek yalnız okunmak üzere yazılan bir tür durumuna gelmiştir.
Buna göre bu dönem tiyatrosu için yukarıdakilerden hangileri söylenebilir?
Soru 8 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat, Servetifünun, Millî Edebiyat Dönemi Türk Tiyatrosu
Millî Edebiyat döneminde manzum oyunlar yeniden ilgi görmüştür. Aşağıdaki parça, dönemin manzum oyunlarındaki ölçü ve dil anlayışını örneklendirmek üzere yazılmıştır:
(Bir köy çeşmesinin başı. Akşam.)
DERVİŞ — Çeşmenin başında bir kız beklerdi,
GÜLSÜM — Sakın anlatma, yüreğim dayanmaz.
DERVİŞ — Bekledi, bekledi, yıllar geçti de.
GÜLSÜM — Gelen olmadı mı, hiç gülmedi mi?
DERVİŞ — Bir gün bir atlı geldi, yol tozunda.
(Bu sahne örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)
Bu parçadaki dizelerin ölçüsü ve dili aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Soru 9 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat, Servetifünun, Millî Edebiyat Dönemi Türk Tiyatrosu
Tanzimat döneminde Batılı oyunlar Türkçeye çevrilmiş; Ahmet Vefik Paşa gibi yazarlar Molière'den yaptıkları uyarlamalarda kişi adlarını, olayın geçtiği yerleri ve konuşma biçimlerini bu toplumun yaşayışına göre değiştirmiştir.
Bu uygulamayla amaçlanan aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 10 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat, Servetifünun, Millî Edebiyat Dönemi Türk Tiyatrosu
1914'te İstanbul'da kurulan Darülbedayi, oyuncu yetiştirmeyi ve düzenli gösteriler hazırlamayı amaçlayan bir kurum olarak çalışmaya başlamış; Millî Edebiyat döneminin oyun yazarları yapıtlarını bu sahnede seyirciyle buluşturmuştur.
Bu durum, dönem tiyatrosuyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini gösterir?