Soru 1 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tiyatro Türü ve Yapı Unsurları
(Bir apartman dairesinin salonu. SELİM pencerenin önünde durmaktadır. Kapı açılır, FERİDE elinde bir zarfla girer.)
FERİDE — Bugün gelen tek şey bu.
SELİM — Ver bakayım. (Zarfı alır, çevirir, açmaz.)
FERİDE — Açmayacak mısın?
SELİM — Akşama. (Zarfı cebine koyar.)
FERİDE (kendi kendine, alçak sesle) — Ben zaten dün akşam okudum onu.
SELİM — Bir şey mi dedin?
FERİDE — Hava soğumuş, dedim.
(Bu parça örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)
Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Soru 2 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tiyatro Türü ve Yapı Unsurları
Klasik trajediyle ilgili şu bilgiler verilmiştir:
I. Kahramanlar, halkın içinden seçilen sıradan kişilerdir.
II. Olay, tek bir gün içinde ve tek bir yerde geçer.
III. Oyun, baştan sona düzyazıyla kaleme alınır.
IV. Kaba sayılan sözlere ve kanlı olaylara sahnede yer verilmez.
Bu bilgilerden hangileri doğrudur?
Soru 3 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tiyatro Türü ve Yapı Unsurları
17. yüzyıl Fransız klasik tiyatrosundan bir komedide bütün olaylar, baş kişinin para biriktirme tutkusundan doğar: Kızını, kendisinden çeyiz istemeyecek yaşlı ve varlıklı bir adamla evlendirmek ister; bahçeye gömdüğü para kutusu çalınınca aklını yitirecek hâle gelir. Güldürü, kişilerin birbirini yanlış anlamasından ya da toplumun alışkanlıklarından çok, tek bir insan kusurunun abartılmasından doğar.
Bu oyunun türü ve adı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Soru 4 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tiyatro Türü ve Yapı Unsurları
(Saray kapısının önü. Kral içeri girer; kapının iki yanında duran yaşlılar topluluğu öne çıkar.)
KRAL — Söyleyeceğim sözü duyduğunuzda beni ayıplayacaksınız; yine de söyleyeceğim.
YAŞLILAR (bir ağızdan) — Gördük, ey kral, gördük: Kendi eliyle kurduğu duvarı yine kendi eliyle yıkan bir adamın hâlini gördük. Kim yükseldiğini sanırsa düşüşü o kadar derin olur.
KRAL — Bunu bana söylemeye hakkınız var.
(Bu parça örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)
Bu parçada topluca konuşan grubun oyundaki işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 5 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tiyatro Türü ve Yapı Unsurları
Bir tiyatro oyununun büyük bölümlerini adlandıran terim ile bu bölümlerin içinde, genellikle kişilerin sahneye girip çıkmasıyla belirlenen alt bölümleri adlandıran terim aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla birlikte verilmiştir?
Soru 6 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tiyatro Türü ve Yapı Unsurları
Tiyatro tarihinden bazı gelişmeler aşağıda verilmiştir:
I. Victor Hugo'nun dramın ilkelerini açıkladığı Cromwell önsözünü yayımlaması
II. Molière'in Cimri adlı komedisinin sahnelenmesi
III. Brecht'in Cesaret Ana ve Çocukları adlı oyununun sahnelenmesi
IV. Shakespeare'in Hamlet adlı oyununu yazması
V. Sofokles'in Kral Oidipus adlı trajedisini yazması
Bu gelişmelerin eskiden yeniye doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Soru 7 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tiyatro Türü ve Yapı Unsurları
Üç perdelik bir oyunun olayları şöyle sıralanmıştır:
I. Kasaba eczacısı, karısı ve üniversiteye hazırlanan kızıyla sakin bir hayat sürmektedir; komşular ailenin kasabadaki saygın yerini anlatır.
II. Bir gece eczaneye gelen yabancı bir adam, eczacının gençliğinde yaptığı bir yanlışı bildiğini söyler ve susması karşılığında para ister.
III. Eczacı parayı bulmak için kızının okul birikimine el atar; kız durumu fark eder.
IV. Bir akşam yemeğinde kız babasıyla herkesin önünde yüzleşir; gerilim en yüksek noktasına ulaşır.
V. Eczacı yetkililere giderek gerçeği kendisi anlatır; aile yeni bir hayata hazırlanır.
Bu olayların serim, düğüm ve çözüm bölümlerine dağılımı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Soru 8 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tiyatro Türü ve Yapı Unsurları
Bir oyun kişisinin, sahnede başka kimse yokken kendi kendine yaptığı konuşmayı adlandıran terim ile bir kişinin karşısındakine söylediği her bir söz sırasını adlandıran terim aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla birlikte verilmiştir?
Soru 9 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tiyatro Türü ve Yapı Unsurları
(Bir dükkânın arka odası. Baba ile oğul karşı karşıyadır.)
BABA — Bu dükkân dedenden kaldı; senden sonra da torunuma kalacak.
OĞUL — Ben burada kalırsam sınav hakkımı yitiririm baba.
BABA — Sınavmış! Bu tezgâhın arkasında bir ömür geçti, kimse bana ne sınavı sordu.
OĞUL — Ben senin ömrünü yaşamak istemiyorum.
BABA — Anahtarı bırakıp gidersen bir daha bu kapıdan giremezsin.
(Bu parça örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)
Bu parçada olayın ilerlemesini sağlayan temel öge aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 10 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tiyatro Türü ve Yapı Unsurları
(Aşağıdaki parça, sözü edilen tiyatro anlayışını örneklendirmek üzere yazılmıştır.)
(Sahnenin üstünden bir pano iner. Panoda şu yazılıdır: "ÜÇÜNCÜ SAHNE — Yaşlı kadın ekmeğini satar, oğlunu kaybeder.")
YAŞLI KADIN (izleyicilere dönerek) — Ne olacağını artık biliyorsunuz. Şimdi bakın bakalım: Ben bunu bile bile neden yine de pazarlığa oturuyorum?
(Salonun ışıkları da yanar. Bir şarkıcı sahnenin kenarına gelip olayı yorumlayan kısa bir şarkı söyler. Oyuncular bu sırada dekoru izleyicilerin gözü önünde değiştirir.)
Bu parçadaki sahne düzeninin amacı aşağıdakilerden hangisidir?