Soru 1 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Cumhuriyet Dönemi Roman 2
(Örnek metin; bir anlatım tutumunu yansıtmak üzere yazılmıştır.)
Tepenin yamacına ilk duvarı gece yarısı diktiler. Ay da onlara yardım etti, ışığını tuğlaların üstüne serpip harcı bir solukta kuruttu. Sabah belediyenin adamları gelip duvarı yıktığında taşlar kendiliğinden yuvarlanıp yamacın dibine sıra sıra dizildi; en yaşlıları, "Biz buradan gitmeyiz," diye homurdandı. Ertesi gece mahalleli yine çıktı yamaca, bu kez rüzgârın da sözünü alarak. Rüzgâr bekçi oldu, kapı oldu; adamlar yaklaşınca öyle bir uğuldadı ki kimse tepeye ayak basamadı. Bir haftada yamaçta yirmi ev bitti, yirmi bacadan duman tüttü.
Bu parçayı, kente göç ve yoksulluk konusunu işleyen 1950'lerin toplumcu gerçekçi romanından ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 2 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Cumhuriyet Dönemi Roman 2
1950 sonrası Türk romanında bazı yazarlar, aynı kişilerin hayatını birbirini izleyen ciltler boyunca sürdürmüştür.
Bu tercihin, aynı konuyu hikâye türünde işlemekten farklı olarak sağladığı imkân aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 3 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Cumhuriyet Dönemi Roman 2
Köy hayatının Türk romanına girişi 1950 sonrasıyla başlamaz; köy ve taşra daha önceki dönemlerde de roman konusu olmuştur. 1950 sonrasında değişen şey, köyün ele alınış biçimidir; bu dönemde köy enstitülerinde yetişmiş yazarların katkısıyla köy, içeriden bilen bir gözle anlatılmıştır.
Buna göre bu değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Soru 4 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Cumhuriyet Dönemi Roman 2
1950 sonrası Türk romanında toplumcu gerçekçi çizgi ile modernist çizgi, roman kişisini kurma ve olay örgüsünü düzenleme bakımından birbirinden ayrılır.
Aşağıda bu ayrımla ilgili numaralanmış yargılar verilmiştir:
I. Toplumcu gerçekçi romanda kişilerin iç dünyası, anlatının merkezine yerleştirilir.
II. Modernist romanda toplumsal çevre, kişilerin davranışlarının nedeni olarak çözümlenir.
III. Toplumcu gerçekçi romanda kişi, çoğunlukla içinde bulunduğu toplumsal düzenle ilişkisi içinde tanıtılır.
IV. Modernist romanda olay örgüsü gevşer; anlatı, kişinin zihninde olup bitenlerin çevresinde toplanır.
Bu yargılardan hangileri doğrudur?
Soru 5 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Cumhuriyet Dönemi Roman 2
1950 sonrası Türk romanında tarihî konulara yönelen bir çizgi de vardır. Bu çizgideki romanlar geçmişi bir macera ortamı olarak kullanmak yerine, o dönemdeki toplumsal düzenin nasıl işlediğini anlamaya çalışır.
Buna göre bu romanlarda tarihin ele alınışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 6 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Cumhuriyet Dönemi Roman 2
Toplumcu gerçekçi çizgide, Çukurova'da toprak ve geçim ilişkileri çevresinde gelişen olayları birbirini izleyen ciltler hâlinde sürdüren bir roman dizisi vardır.
Bu dizinin ilk kitabı ve yazarı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Soru 7 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Cumhuriyet Dönemi Roman 2
(Aşağıdaki parça, sözü edilen anlatım tekniğini örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)
O akşam kapıyı ben kapattım. Daha doğrusu kapattığımı sanıyorum; çünkü ertesi sabah kapı aralıktı ve bunu gördüğümde şaşırmadım, şaşırmamış görünmeyi yıllardır iyi beceririm. Size şimdiye kadar anlattıklarımın hepsi doğrudur, yalnız birkaçı dışında. Hangileri olduğunu söylersem anlatının tadı kaçar. Zaten kendimi anlatırken hep biraz daha düzgün, biraz daha haklı çıkarırım; bunu bildiğime göre dürüst sayılırım, öyle değil mi?
Bu parçanın anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 8 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Cumhuriyet Dönemi Roman 2
Osmanlı Devleti'nin kuruluş yıllarını konu alan iki roman vardır. Birincisinde yazar, bu kuruluşu Batı'nın tarih şemalarıyla açıklanamayacak özgün bir toplum düzeninin ürünü olarak çözümlemeye çalışır; romanın ağırlığı, devletin hangi toplumsal ilişkilerden doğduğu sorusundadır. İkincisinde ise kuruluş; adalet, inanç ve töre gibi millî ve manevi değerlerin, devleti kuracak gencin kişilik olarak olgunlaşmasıyla birlikte yükselişi biçiminde işlenir.
Sözü edilen romanlar aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla birlikte verilmiştir?
Soru 9 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Cumhuriyet Dönemi Roman 2
(Aşağıdaki parça, sözü edilen roman anlayışını örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)
Harman yerinde ölçü, her yıl olduğu gibi yine ağanın adamının elindeydi. Veli, çuvalın ağzını bağlarken payının geçen yılkinden az olduğunu gördü; bir şey demedi. Diyemezdi de: kışın aldığı tohumun karşılığı daha kapanmamıştı, kapanmadıkça tarlanın hangi ucunu süreceğine kendisi karar veremezdi. Akşam evde kadın, "Ölçüyü sorsaydın." dedi. Veli ocağın başına çöktü, "Sorarım." dedi, "sorarım da gelecek yıl tohumu kimden alırım?" Köyde herkesin borcu vardı; borcun kimde toplandığını da herkes bilirdi.
Bu parçadan hareketle sözü edilen roman anlayışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 10 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Cumhuriyet Dönemi Roman 2
1980 sonrası Türk romanından bir eser şöyle tanıtılmaktadır: Olaylar 16. yüzyılın sonunda İstanbul'da, padişah için gizlice hazırlanan bir kitap üzerinde çalışan nakkaşlar arasında işlenen bir cinayetin çevresinde gelişir. Romanın bölümleri farklı seslerin ağzından anlatılır; bu sesler arasında kişilerin yanı sıra bir ölü, bir renk ve bir ağaç resmi de vardır. Polisiye bir kurgunun içinde Doğu ve Batı resim anlayışlarının çatışması tartışılır.
Tanıtılan roman ve yazarı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?