Soru 1 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Cumhuriyet Dönemi Türk Hikâyesi 1
(Aşağıdaki parça, sözü edilen hikâye anlayışını örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)
Kahvenin camı buğulanmıştı. Emekli memur üç gündür aynı saatte gelip aynı köşeye oturuyor, çayını içip gidiyordu. Ocakçı bu sabah dayanamadı, "Beklediğiniz biri mi var?" diye sordu. Adam güldü, "Yok," dedi, "alışkanlık." Sonra pencereye döndü. Dışarıda yağmur yeni başlamıştı.
Bu parçanın bitirilme biçimi, örneklendirdiği hikâye anlayışının hangi özelliğiyle açıklanabilir?
Soru 2 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Cumhuriyet Dönemi Türk Hikâyesi 1
Cumhuriyet'in ilk yıllarında yazılmış kesit hikâyelerinde iskele, kahvehane, ada yolu, deniz kıyısı gibi yerlere sık rastlanır. Bu hikâyelerde söz konusu yerlerin ayrıntılı krokisi çizilmez; okura oraya ait bir ışık, bir ses, bir koku duyurulur ve kişinin o andaki durumuna oradan yaklaşılır.
Bu parçaya göre söz konusu hikâyelerde mekânla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 3 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Cumhuriyet Dönemi Türk Hikâyesi 1
Cumhuriyet'in ilk yirmi beş yılında hikâyenin yerleşme sürecini izleyen bir öğrenci, aşağıdaki gelişmeleri tarih sırasına koyacaktır:
• Sait Faik Abasıyanık'ın Alemdağ'da Var Bir Yılan'ı yayımlaması
• Harf İnkılabı'nın yapılması
• Sabahattin Ali'nin Değirmen'i yayımlaması
• Cumhuriyet'in ilanı
• Sait Faik Abasıyanık'ın Lüzumsuz Adam'ı yayımlaması
Bu gelişmeler eskiden yeniye doğru sıralandığında dördüncü sırada hangisi yer alır?
Soru 4 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Cumhuriyet Dönemi Türk Hikâyesi 1
Millî Edebiyat Dönemi hikâyesinde anlatı, çoğunlukla belirli bir olayın başlatılması, düğümlenmesi ve bir sonuca bağlanması üzerine kurulur. Cumhuriyet'in ilk yıllarında ise hikâyede bu kuruluştan uzaklaşan bir çizgi yerleşmeye başlar.
Buna göre, Cumhuriyet'in ilk yıllarında yerleşen bu çizginin kendinden önceki yaygın hikâye anlayışından ayrıldığı temel nokta aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 5 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Cumhuriyet Dönemi Türk Hikâyesi 1
Cumhuriyet döneminde deniz ve kıyı insanını anlatan iki hikâyeci, Sait Faik Abasıyanık ile Halikarnas Balıkçısı, sık sık birbirine karıştırılır. Aşağıda bu iki yazardan birine ya da ötekine ait özellikler sıralanmıştır:
I. Ege ve Akdeniz kıyılarındaki süngerci, balıkçı ve gemici insanını anlatması
II. Mavi Anadolu anlayışıyla Anadolu'nun eski uygarlıklarına ve mitolojiye göndermeler yapması
III. Burgazada'yı ve İstanbul'un kıyı semtlerini hikâyelerinin başlıca mekânı yapması
IV. Denizi ve kıyı insanını coşkulu, destansı bir anlatımla vermesi
Bu özelliklerden hangileri Halikarnas Balıkçısı'na aittir?
Soru 6 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Cumhuriyet Dönemi Türk Hikâyesi 1
Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki kesit hikâyeciliğiyle ilgili olarak aşağıda numaralanmış yargılar verilmiştir:
I. Sade dil tercihi, okurla anlatı arasındaki mesafeyi azaltma isteğiyle ilgilidir.
II. Anlatıcı, kişileri yargılayarak okuru belirli bir sonuca ulaştırmayı amaçlar.
III. Kişilerin konuşmaları ayıklanmış, anlatıda yalnızca anlatıcının sesine yer verilmiştir.
IV. Bu hikâyecilik, sonraki kuşakta bireyin iç dünyasına yönelen anlatılara zemin hazırlamıştır.
Bu yargılardan hangileri doğrudur?
Soru 7 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Cumhuriyet Dönemi Türk Hikâyesi 1
Memduh Şevket Esendal'ın hikâyeciliğiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 8 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Cumhuriyet Dönemi Türk Hikâyesi 1
(Aşağıdaki parça, sözü edilen hikâyeciliği örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)
Balıkçı ağını tekneye çekti; içinde üç parmak boyunda iki balık vardı. Adaya dönen son motoru kaçırdığını fark etti, oralı olmadı. İskelenin taşına oturup ayaklarını suya sarkıttı. Uzakta bir ışık yanıp söndü; belki bir fener, belki bir ev. Sabaha kadar burada otursa kimsenin onu aramayacağını biliyordu; bunu bilmek içini nedense ferahlattı.
Bu parçadaki tutum, aşağıdaki yazarlardan hangisinin hikâyeciliğine daha yakındır?
Soru 9 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Cumhuriyet Dönemi Türk Hikâyesi 1
Cumhuriyet'in ilk yıllarında Türk hikâyeciliğine giren "küçük insan" ifadesiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 10 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Cumhuriyet Dönemi Türk Hikâyesi 1
Olay hikâyesi ile durum hikâyesi ayrımı üzerine aşağıdaki yargılar ileri sürülmüştür:
I. Durum hikâyesinde serim, düğüm ve çözüm bölümleri belirgin değildir.
II. Türk edebiyatında olay hikâyesinin en önemli temsilcisi Ömer Seyfettin'dir.
III. Durum hikâyesi, okuru şaşırtan bir sonla bitirilmek zorundadır.
IV. Olay hikâyesi Çehov tarzı, durum hikâyesi Maupassant tarzı olarak da anılır.
V. Sait Faik ve Memduh Şevket Esendal, olay hikâyesinin Cumhuriyet dönemindeki başlıca temsilcileridir.