Soru 1 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat ve Servetifünun Dönemi Türk Hikâyesi
Tanzimat dönemi hikâyesi ile Servetifünun dönemi hikâyesi karşılaştırıldığında aşağıdaki yargılara ulaşılmıştır:
I. Tanzimat hikâyesinde anlatıcı zaman zaman olayı keserek okura seslenir; Servetifünun hikâyesinde bu tutumdan uzaklaşılmıştır.
II. Tanzimat hikâyesinde kişiler çoğunlukla iç çatışmalarıyla, Servetifünun hikâyesinde ise toplumsal işlevleriyle tanıtılır.
III. Servetifünun hikâyesinde dil, Tanzimat'ın ilk hikâye denemelerine göre daha ağırdır ve dar bir okura yöneliktir.
IV. Her iki dönemde de hikâyenin temel amacı, okuru belli bir ahlaki sonuca ulaştırmaktır.
Bu yargılardan hangileri doğrudur?
Soru 2 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat ve Servetifünun Dönemi Türk Hikâyesi
Bir yazarın hikâyeciliği için şöyle deniyor: Kalabalık bir kahvede dinleyicisini elinde tutan anlatıcının tavrını yazıya taşımıştır. Anlattığı olayı gerektiğinde durdurur, okurunun bilmediğini düşündüğü bir konuyu açıklar, sonra 'nerede kalmıştık' diyerek anlatısına döner. Onun ölçütü, metnin okurdan ne kadar uzaklaştığı değil, okura ne kadar ulaştığıdır.
Bu parçada sözü edilen yazarın tutumu aşağıdakilerin hangisiyle açıklanabilir?
Soru 3 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat ve Servetifünun Dönemi Türk Hikâyesi
Tanzimat dönemi Türk hikâyesiyle ilgili aşağıdaki yargılar ileri sürülmüştür:
I. Batılı hikâyeye geçişin ilk örneklerinde meddah anlatısının ve halk hikâyesinin izleri sürmektedir.
II. Hikâye ile roman arasındaki sınır her zaman belirgin değildir; kimi uzun hikâyeler romana yaklaşır.
III. Kişiler, çelişkili ve karmaşık iç dünyalarıyla, ayrıntılı ruh çözümlemeleri aracılığıyla verilir.
IV. Hikâyeler çoğunlukla çözüme bağlanmadan, okurun yorumuna açık bir sonla bitirilir.
V. Hikâyelerin dili, Servetifünun hikâyesininkinden de ağır ve sanatlıdır.
Bu yargılardan hangileri doğrudur?
Soru 4 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat ve Servetifünun Dönemi Türk Hikâyesi
Bir hikâyecinin iki kitabıyla ilgili şu bilgiler veriliyor:
• Birinci kitap yüzyılın başında yayımlanmış; ağır bir dil ve sanatkârane bir üslupla yazılmış, estetik kaygıyı öne çıkaran hikâyelerden oluşur.
• İkinci kitap, yazarın Türkçülük düşüncesini benimsemesinden sonra, Millî Mücadele yıllarının sonunda yayımlanmış; daha sade bir dille millî duyguları ve tarih bilincini işleyen hikâyelerden oluşur.
Bu bilgilerde sözü edilen yazar ve kitapları aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Soru 5 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat ve Servetifünun Dönemi Türk Hikâyesi
Tanzimat ve Servetifünun dönemlerinde yazılmış hikâye kitaplarıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmeler yapılmıştır:
• Letaif-i Rivayat – Ahmet Mithat Efendi
• Müsameretname – Emin Nihat
• Küçük Şeyler – Samipaşazade Sezai
• Hayat-ı Hakikiye Sahneleri – Halit Ziya Uşaklıgil
• Solgun Demet – Mehmet Rauf
Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?
Soru 6 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat ve Servetifünun Dönemi Türk Hikâyesi
Tanzimat hikâyesinin ikinci kuşağında, büyük olaylar ve ders veren sonlar yerine gündelik hayatın küçük anlarını, bir bakışı, bir eşyanın geride bıraktığı izi anlatmayı seçen bir hikâye kitabı yayımlanır. Bu kitapla birlikte hikâyede aranan şey, anlatılan olayın büyüklüğü olmaktan çıkar.
Bu parçada sözü edilen kitabın Türk hikâyeciliğindeki önemi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
Soru 7 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat ve Servetifünun Dönemi Türk Hikâyesi
Aşağıdaki parça, bir dönemin hikâye anlayışını örneklendirmek üzere düzenlenmiştir:
Genç adam, kendisine emanet edilen keseyi bir gecede kumar masasında eritti. Ey kariin! Bu satırları okurken sakın onun hâline acıyayım deme; zira parasını kaybeden, evvela kendi aklını kaybetmiş bir bîçaredir. Biz hikâyemize devam edelim: Aradan üç gün geçmeden, tam da kapının önünde ne yapacağını düşünürken, yıllardır haber alamadığı amcası çıkageldi ve borcun tamamını kapattı.
Bu parçanın yansıttığı hikâye anlayışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 8 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat ve Servetifünun Dönemi Türk Hikâyesi
Servetifünun dönemi Türk hikâyesiyle ilgili olarak aşağıdaki yargılar ileri sürülmüştür:
I. Sanatçılar, okura ulaşmayı kolaylaştırmak için sözcük seçiminde halkın diline yaklaşmıştır.
II. Kişiler çoğunlukla dar ve seçkin bir çevreden seçilmiş, bu çevrenin iç dünyası öne çıkarılmıştır.
III. Hikâyelerde olayın akışı, anlatıcının okura yaptığı açıklamalarla sık sık kesilir.
IV. Batılı hikâye tekniği, Tanzimat'taki denemelere göre daha başarılı biçimde uygulanmıştır.
Bu yargılardan hangileri doğrudur?
Soru 9 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat ve Servetifünun Dönemi Türk Hikâyesi
Aşağıdaki parça, bir dönemin hikâye anlayışını örneklendirmek üzere düzenlenmiştir:
Salonun ağır perdeleri arasından sızan ışık, piyanonun kapağında ince bir çizgi hâlinde titriyordu. Genç kadın, misafirin sözünü yarıda bırakmamak için dudağının ucuna kadar gelen cevabı geri çevirdi; fakat elindeki yelpazeyi kapatırken parmaklarının gösterdiği acele, bu susuşun bir nezaket değil bir teslimiyet olduğunu belli ediyordu. Dışarıda araba sesleri uzaklaşırken o, bu evde kendi sesini ne zaman kaybettiğini hatırlamaya çalışıyordu.
Bu parçanın yansıttığı hikâye anlayışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 10 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat ve Servetifünun Dönemi Türk Hikâyesi
Tanzimat dönemi Türk hikâyesiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?