Soru 1 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Hikâye Türleri ve Hikâyenin Yapı Unsurları
Muhtar, her sözüne "Benim zamanımda..." diye başlardı. Yağmur yağsa devleti, kuraklık olsa gençleri suçlar; kimse itiraz etmesin diye sesini yükseltirdi. Kahvedekiler onun bu hâlini yıllardır bilir, gülümseyip susarlardı. On yıl sonra köye döndüğümde beni de aynı sandalyede, aynı cümleyle karşıladı. (Bu parça örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)
Bu parçadaki muhtarın kişi olarak kurulma biçimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 2 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Hikâye Türleri ve Hikâyenin Yapı Unsurları
Türk edebiyatında hikâyeciler, eserlerinde ağırlıklı olarak benimsedikleri hikâye türüyle anılır: olay örgüsünü serim-düğüm-çözüm düzeninde kuran olay hikâyesi ya da belirgin bir olay örgüsü kurmadan hayattan bir kesit sunan durum hikâyesi.
Aşağıdaki yazar – ağırlıklı hikâye türü eşleştirmelerinden hangisi YANLIŞTIR?
Soru 3 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Hikâye Türleri ve Hikâyenin Yapı Unsurları
Oda, tek pencereden giren ışığa göre düzenlenmişti: masa pencerenin altında, sandalye masaya dönük, kitaplar yerde üst üste. Duvarda bir takvim asılıydı, yaprakları üç ay öncesinden kalma. Halının kenarı, hep aynı yerden geçildiği için incelmişti. (Bu parça örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)
Bu parçada mekânın kullanımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 4 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Hikâye Türleri ve Hikâyenin Yapı Unsurları
Kasabanın tek fırıncısı Hayri Usta, her sabah kapının önüne bıraktığı bir somunun kim tarafından alındığını yıllardır merak ediyordu. Bir gece fırının karanlık köşesine saklandı. Şafakta gelen gölge somunu aldı, yerine bir zarf bıraktı. Hayri Usta zarfı açınca donup kaldı: Otuz yıl önce kasabadan kaçıp giden kardeşinin el yazısıyla tek bir satır vardı: "Borcum bitti, ağabey." (Bu parça örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)
Bu parçayı bir durum hikâyesinden ayıran özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 5 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Hikâye Türleri ve Hikâyenin Yapı Unsurları
Kadın kapıyı açtı, postacıyı içeri almadı. Zarfı aldı, imzayı attı, kapıyı kapattı. Mutfağa geçip zarfı buzdolabının üstüne koydu; açmadı. Ocağın altını kıstı, pencereden sokağa baktı. O zarf, otuz yıl boyunca o buzdolabının üstünde açılmadan duracaktı. (Bu parça örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)
Bu parçadaki anlatıcıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 6 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Hikâye Türleri ve Hikâyenin Yapı Unsurları
Şimdi, bu odada, ellerim masanın üstünde, o akşamı yeniden kuruyorum. Kapı çalındığında annem soğan doğruyordu; bıçağı bıraktı, ellerini önlüğüne sildi. Ben o sırada on yaşındaydım. Aradan otuz yıl geçti; hâlâ o kapının nasıl gıcırdadığını sesiyle birlikte duyabiliyorum. (Bu parça örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)
Bu parçadaki zaman kullanımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 7 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Hikâye Türleri ve Hikâyenin Yapı Unsurları
Genç öğretmen Leyla, köye okul açmak için geldi. Köyün en yaşlısı Nuri Dede ilk gün ona kapısını açtı, çocukları tek tek topladı. Ama köyün arazisinin sahibi Rüstem Bey, okulun yapılacağı tarlayı satmadığı gibi köylüleri de öğretmenden uzak tutmaya çalıştı. Leyla'nın kasabayla tek bağı, her hafta köye gelen postacı Sabri oldu; mektuplarını o götürdü, kitaplarını o getirdi. (Bu parça örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)
I. Başkişi Leyla'dır.
II. Rüstem Bey, başkişinin amacına engel olan karşı güçtür.
III. Nuri Dede ve Sabri, başkişiye destek olan yardımcı kişilerdir.
IV. Hikâyenin temel çatışması başkişinin kendi iç dünyasında yaşanmaktadır.
Bu parçadaki kişi kadrosu ve çatışmayla ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
Soru 8 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Hikâye Türleri ve Hikâyenin Yapı Unsurları
Kâğıdı imzalarsa fabrika kapanmayacak, üç yüz kişi işini koruyacaktı. İmzalarsa, yirmi yıldır "Ben böyle şeylere alet olmam." diyen adam olmaktan da çıkacaktı. Kalemi eline aldı, bıraktı, yeniden aldı. Camdan, vardiya bekleyen kalabalığı gördü. (Bu parça örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)
Bu parçada öne çıkan çatışma aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 9 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Hikâye Türleri ve Hikâyenin Yapı Unsurları
Aşağıdaki parça, hikâyede vaka zamanı ile anlatma zamanının ayrımını örneklendirmek üzere yazılmıştır:
Doktor kasabaya bir pazartesi sabahı geldi. Üç gün sonra ilk hastası kapısını çaldı. Ertesi haftanın salı günü belediye başkanı onu kasabadan gitmesi için uyardı. Doktor bu uyarıdan tam on gün sonra, kimseye haber vermeden, bavulunu alıp istasyona yürüdü. Yirmi yıl sonra bu satırları yazarken o istasyonun bekleme salonunu hâlâ hatırlıyorum.
Bu parçaya göre doktorun kasabaya gelişiyle istasyona yürüyüşü arasında kaç gün geçmiştir?
Soru 10 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Hikâye Türleri ve Hikâyenin Yapı Unsurları
Öğle vakti dükkân boştu. Terzi, iğneyi kumaşa batırıp çıkardı, sokağın karşısındaki çınarın gölgesinin taşa nasıl düştüğüne baktı. Radyo uğulduyordu. Bir müşteri girdi, fiyat sordu, çıktı. Terzi dikişe geri döndü. Gölge biraz daha kısaldı. (Bu parça örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)
Bu parçanın alındığı hikâye için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?