Soru 1 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Millî Edebiyat Dönemi Türk Şiiri
Dönemin edebiyat anlayışını biçimlendiren adlardan biri, öncelikle bir düşünce adamıdır. Şiiri, benimsediği görüşleri geniş kitlelere ulaştıran bir araç olarak görmüş; bu yüzden ürünleri sanat değerinden çok öğretici yönüyle değerlendirilmiştir. Dil ve edebiyata ilişkin görüşlerini bir kitapta düzenli biçimde ortaya koyması, dönemin yazarlarına ortak bir çerçeve sağlamıştır.
Bu parçada sözü edilen sanatçıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 2 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Millî Edebiyat Dönemi Türk Şiiri
1911'de Selanik'te çıkan bir dergide yayımlanan makale, edebiyatın yenilenmesini önce dilin yenilenmesine bağlıyordu. Yazara göre okurla arasına sözlük giren bir şiir, hangi düşünceyi taşırsa taşısın geniş kitleye ulaşamazdı. Bu yüzden yazı dilinin ölçüsü, aydının kendi arasında kurduğu söyleyiş değil, İstanbul'da konuşulan Türkçenin kendisi olmalıydı.
Bu parçada sözü edilen anlayışın dile ilişkin önerisi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Soru 3 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Millî Edebiyat Dönemi Türk Şiiri
Millî Edebiyat Dönemi'nde hece ölçüsünü benimseyen şairler, halk şiirinin nazım biçimlerine de yönelmiştir. Aşağıdaki iki dörtlük bu yönelimi örneklendirmek üzere düzenlenmiş, dörtlükler arasındaki boşluk kaldırılarak sıralanmıştır:
Pınar başında bir gelin
Su doldurur testisine
Yamaçta kuzular meler
Çoban kavalın sesine
Bir ses gelir yaylalardan
Köye inen dar yollardan
Akşam iner koyaklardan
Yorgun köyün eşiğine
Hece sayısı ve kafiye düzeni birlikte değerlendirildiğinde bu dizeler, aşağıdaki halk şiiri nazım biçimlerinden hangisinin özelliklerini taşımaktadır?
Soru 4 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Millî Edebiyat Dönemi Türk Şiiri
Dönemin dille ilgili beklentisine büyük ölçüde katılan, arı bir Türkçeyle yazmayı önemseyen bir şair, ölçü ve şiir geleneği konusunda dönemin genel eğiliminin dışında durmuştur. O, yüzyıllarca kullanılmış bir ölçüyü ve klasik şiirin ses düzenini bırakmak yerine, bunları kendi çağının duyarlığıyla yeniden kurmayı denemiştir.
Bu parçada tanıtılan şairin tutumu aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
Soru 5 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Millî Edebiyat Dönemi Türk Şiiri
Millî Edebiyat şiirinin hazırlanış ve yerleşme sürecine ilişkin aşağıdaki gelişmeler verilmiştir:
I. Genç Kalemler dergisinde 'Yeni Lisan' makalesinin yayımlanması
II. Mehmet Emin Yurdakul'un hece ölçüsü ve sade dille yazdığı 'Cenge Giderken' şiiri
III. Faruk Nafiz Çamlıbel'in 'Çoban Çeşmesi' kitabı
IV. Ziya Gökalp'in 'Türkçülüğün Esasları' kitabı
Bu gelişmelerin tarih sırasına göre dizilişi aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 6 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Millî Edebiyat Dönemi Türk Şiiri
Bu dönemde şiirin konusu, aydının kendi iç dünyasından çıkarılıp üzerinde yaşanan coğrafyaya taşınmak istenmiştir. Şair, büyük şehrin dışındaki hayatı bir süs ya da uzak bir manzara olarak değil, şiirin asıl konusu olarak görmeye başlamış; okurun karşısına çıkarken de onun anlayabileceği bir dil aramıştır.
Bu parçada özellikleri verilen anlayış aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 7 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Millî Edebiyat Dönemi Türk Şiiri
Dağ yolu incelir köyün önünde,
Bir ışık uzanır tarla ucuna;
Ekmeği bölüşür bu ev içinde,
Bir selam savrulur dağın burcuna.
(Dörtlük, Millî Edebiyat Dönemi şiir anlayışını örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)
Bu dörtlükten hareketle, Millî Edebiyat Dönemi şiirinin özellikleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ULAŞILAMAZ?
Soru 8 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Millî Edebiyat Dönemi Türk Şiiri
Şiirin dili, nesrin dili gibi bir düşünceyi açıkça aktarmak için kurulmaz. Şiirde sözcük, taşıdığı anlamdan çok uyandırdığı ses ve duygu için seçilir; şiir bu yüzden anlaşılmaktan çok duyulmak, sezilmek ister. Açıkça söylenen her şey şiirin büyüsünü bozar; şair, bir müzisyen gibi, okurun ruhunda belirsiz bir titreşim bırakmalıdır.
Bu parçada savunulan görüşün bağlı olduğu Batı akımı ile Millî Edebiyat yıllarında bu görüşü bir topluluğa katılmadan sürdüren şair aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Soru 9 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Millî Edebiyat Dönemi Türk Şiiri
Millî Edebiyat Dönemi'nde yazan bir şair, çevresindeki insanların derdini şiirin merkezine almış; sokakta konuşulan Türkçeyi, hatta karşılıklı konuşmaları olduğu gibi dizeye taşıyabilmiştir. Manzum hikâyelerinde bir mahalle sahnesi, kişilerin ağzından kurulur. Buna karşılık ölçü konusunda döneminin yaygın eğilimine katılmamış, kullandığı ölçüyü bırakmayı düşünmemiş; onu Türkçenin söyleyişine uydurma yolunu seçmiştir.
Bu parçada tanıtılan şairin dönem içindeki yeriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 10 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Millî Edebiyat Dönemi Türk Şiiri
İstanbul'un gündelik hayatını hece ölçüsüyle işleyen Millî Edebiyat şiirini örneklendirmek üzere aşağıdaki dörtlük düzenlenmiştir:
Mahallede ezan okunur akşam,
Kahvede ihtiyarlar oyun kurar;
Eski saat vurur, çocuk şiir okur,
Bir satıcı geçer, sesi dağılır.
Dizelerin hece sayılarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?