Soru 1 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Servetifünun Dönemi Türk Şiiri
Servetifünun şairleri şiirin yanı sıra gezi yazısı, vecize gibi türlerde de eser vermiştir.
Buna göre Servetifünun şairlerine ait aşağıdaki eser–tür eşleştirmelerinden hangisi YANLIŞTIR?
Soru 2 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Servetifünun Dönemi Türk Şiiri
Servetifünun şairleri şiiri nesre yaklaştırmış, cümleyi dize sonunda bitirmeyip sonraki dizeye taşıyan bir söyleyişi yaygınlaştırmıştır. Aşağıdaki dizeler bu özelliği göstermek için yazılmıştır:
Bu akşam yine pencerenin önünde oturmuş
Bakıyordum sokağa; yağmur, ince ve soğuk,
Damlıyordu kaldırımlara, ve ben bilmeden
Düşündüm: Hayat da böyle değil mi, çocuk?
Ne kadar beklesek de gelmeyen bir sabahın
Hasretiyle tükenir ömür... Sonra bir ses,
Uzaktan bir vapur düdüğü, kesik kesik
Yırttı sükûtu; sustum, sustu her nefes.
Bu dizelerin kaçında cümle dize sonunda tamamlanmayıp bir sonraki dizede sürmektedir?
Soru 3 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Servetifünun Dönemi Türk Şiiri
Aşağıdaki dizeler, Servetifünun şairlerinin Batı şiirinden aldıkları nazım biçimlerinden birini örneklendirmek için yazılmış; ancak bent aralıkları kaldırılarak art arda sıralanmıştır:
Sahilde bir kayık gibi ruhum da yorgun,
Ufukta solan güneşle başlar karanlık;
Dalgalar dinmiş, deniz bir ayna, ıssızlık
Sarar her yanı, rüzgâr da artık durgun.
Bir hayal-i mai uçar, kanadı solgun,
Ardında bırakır sessiz, derin bir yalnızlık;
Hayatın bütün nimeti kısa bir ayrılık,
Ve kalbim bu sükûta yıllardır vurgun.
Uzaklarda çırpınır beyaz kanatlar,
Bir şehr-i hayale açılır gibi dalgalar;
Sonra her şey susar, iner sessiz gece.
Titrer suda ölgün, mor ve gümüş sisler,
Kulağıma gelir eriyen, uzak sesler;
Ruhum çözülmez kalır, kapalı bir bilmece.
Bu şiirin kafiye düzeni ve nazım biçimi aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Soru 4 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Servetifünun Dönemi Türk Şiiri
Bu dönemin şairleri, şiiri toplumu yönlendirmenin aracı sayan bir önceki kuşaktan ayrılarak şiiri kendi başına bir amaç olarak gördüler. Bu tutumu benimsemelerinde yalnızca Fransız şiirinden aldıkları ders değil, düşüncelerini açıkça dile getirmelerini güçleştiren dönemin koşulları da etkili oldu. Ortaya, dış dünyaya kapalı, geniş okur kitlesini değil ince bir azınlığı gözeten bir şiir çıktı.
Bu parçada Servetifünun şiiriyle ilgili olarak asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 5 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Servetifünun Dönemi Türk Şiiri
Aşağıdaki dizeler, bir edebiyat dersinde belli bir dönemin dil tutumunu ve duyarlığını örneklendirmek üzere öğretmen tarafından yazılmıştır:
Bu şeb de dîde-i giryânıma uyku girmedi;
sükût-ı hâne içinde enîn-i bâdı duydum.
Uzakta, bir şeb-i sîmîn içinde gizlenmiş
hayâl-i muattarın ardında eskidim durdum.
Bu dizelerin örneklendirdiği dönem şiiriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 6 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Servetifünun Dönemi Türk Şiiri
Aşağıdaki dize çiftleri, bir edebiyat öğretmeni tarafından farklı dönemlerin şiir anlayışlarını örneklendirmek üzere yazılmıştır.
Bu dize çiftlerinden hangisi dil, ölçü ve tema bakımından Servetifünun şiirine ait OLAMAZ?
Soru 7 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Servetifünun Dönemi Türk Şiiri
Servetifünun şiiriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi SÖYLENEMEZ?
Soru 8 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Servetifünun Dönemi Türk Şiiri
Servetifünun Dönemi'nde nazım ile nesir arasındaki sınır iki yönden aşınmıştır. Bir yandan şiir, konuşma diline yakın söz dizimiyle nesre yaklaşmış; öte yandan ölçü ve kafiye kullanılmadan, şiirsel bir duyarlık ve imge yoğunluğuyla yazılan düzyazı parçaları ortaya çıkmıştır. Bu ikinci türün dönemdeki tanınmış örneklerinden biri, Eylül romanının yazarına aittir.
Bu parçada sözü edilen tür ve örnek eser aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Soru 9 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Servetifünun Dönemi Türk Şiiri
Bir şiir incelemesinde bir dönemin şiiri için şu saptama yapılıyor:
"Bu şairler yüzyıllardır kullanılan ölçüyü bırakmadılar; tersine onu Türkçenin ses yapısına uydurmakta en ileri noktaya götürdüler. Buna karşılık ölçünün dizeye dayattığı eşitliği kırdılar, uzunlu kısalı dizelerden kurulu bir biçimi yaygınlaştırdılar. Cümleyi de dizenin sınırında tutmayıp bir dizeden ötekine taşırdılar."
Bu saptamada sözü edilen ölçü ile biçim yenilikleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?
Soru 10 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Servetifünun Dönemi Türk Şiiri
Servetifünun şiirinde iki Fransız akımının izi bir arada görülür. Bunlardan biri, şiirde biçim kusursuzluğunu, duyguyu dışa vurmadan nesnel betimlemeyi ve dış dünyanın ayrıntılı çizimini öne çıkarır. Öbürü ise anlamın açık seçik verilmesine karşı çıkar; sesin ve müziğin uyandırdığı belirsiz izlenimi yeğler.
Buna göre,
I. Dizelerin ses değerinin anlamdan önce gelmesi
II. Doğa görünüşlerinin ressam titizliğiyle çizilmesi
III. Şiire biçimce kusursuz bir görünüm kazandırma kaygısı
IV. Duygunun adı konmadan çağrışım yoluyla sezdirilmesi
öncüllerinden hangileri parçada sözü edilen ikinci akımın etkisiyle açıklanabilir?