Soru 1 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat Dönemi Türk Şiiri
Aşağıdaki dizeler, Tanzimat şiirinin iki kuşağını karşılaştırmak amacıyla bir öğretmen tarafından yazılmıştır:
Bir kabr-i hamuş gibi sessiz duruyor akşam,
Rüzgâr yaprakları savuruyor mezarlara;
Ölüm nedir, ya ötesi? diye sorar gönlüm,
Ne gök cevap verir, ne de leyl-i siyah bana.
Ey tabiat, bu derin sükûtun ardında
Bir sır mı saklarsın, yoksa ebedî bir hiçlik mi?
Bu dizeleri Tanzimat'ın birinci kuşağından çok ikinci kuşağına yaklaştıran özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 2 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat Dönemi Türk Şiiri
Yeni edebiyatın öncüsü sayılan sanatçı, bir yandan Fransız şairlerinden yaptığı manzum çevirileri kitaplaştırmış, bir yandan da halkın konuşma diline yaklaşan yalın bir dille yazdığı tek perdelik oyununda görücü usulüyle evlenmeyi eleştirmiştir. Gazeteciliğin edebiyatla iç içe geçmesinde de belirleyici bir rolü vardır.
Bu parçada tanıtılan sanatçı ile sözü edilen oyun aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Soru 3 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat Dönemi Türk Şiiri
Tanzimat'ın birinci kuşağından bir sanatçı, bir makalesinde halk şiirinin bizim gerçek şiirimiz olduğunu, divan şiirinin ise yabancı etkilerle kurulduğunu savunmuştur. Yıllar sonra hazırladığı seçkide ise divan şairlerini övmüş, halk şiirini bu seçkinin dışında bırakmıştır. Bu durum, dönemin eski-yeni tartışmasındaki kararsızlığın en çok anılan örneğidir.
Bu parçada sözü edilen makale ile seçki ve bunların yazarı aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Soru 4 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat Dönemi Türk Şiiri
Aşağıdakilerden hangisi Şinasi için SÖYLENEMEZ?
Soru 5 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat Dönemi Türk Şiiri
Tanzimat'ın ikinci kuşağından bir şair, bir eserinde şehir hayatının yapaylığı ile kır hayatının sadeliğini karşılaştırmış; edebiyatımızda pastoral şiirin ilk örneğini bu eserle vermiştir. Ölçü, kafiye ve nazım biçimi konusunda dönemin kurallarını zorlayan bu şair, manzum tiyatrolarında da tarihî konuları işlemiştir.
Bu parçada sözü edilen eser ve şairi aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Soru 6 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat Dönemi Türk Şiiri
Bir edebiyat öğretmeni, Tanzimat'ın birinci kuşağında eski nazım biçimlerinin yeni kavramlarla nasıl doldurulduğunu göstermek için aşağıdaki dizeleri yazmış ve tahtaya bent aralarını belirtmeden, art arda sıralamıştır:
Zulmetin bağrını yardı yine nur-ı vatan
Gönlümüzde ebedî yaşar sürur-ı vatan
Kanun ile, adalet ile yücelsin vatan
Sana feda olsun bu baş, bu gönül, bu can, vatan
Kalk ey millet, yetiş vatanın imdadına
Leke sürdürme sakın ecdadın şanlı adına
Hürriyet yolunda düşenler gelsin yadına
Bu kıyam olsun sana en güzel nişan, vatan
Kalem de kılıç da ister bugün bir gayret
Tarih okuyana ders olur, ehline ibret
Sürgünde de çeksek ömür boyu bu hasret
Seni hür görmektir bize son emel, ey vatan
Dizeler dörderli bentlere ayrıldığında bu şiirin kafiye düzeni ve nazım biçimi aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Soru 7 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat Dönemi Türk Şiiri
Tanzimat'ın birinci kuşağında öğüt ve düşünce bildiren, vecize gibi akılda kalan beyitler önemli bir yer tutar. Aşağıdaki dizeler bu tutumu örneklendirmek için yazılmış ve beyitler hâlinde düzenlenmiştir:
Cehl ile kurulan taht bir gün yıkılır elbet
Adl ile kurulan devlet ebedî payidar olur
Halkı susturan kalem sahibine düşman kesilir
Hakkı söyleyen kalem millete bir yâr olur
Meclis-i meşverette her söz ki tartılmaz
Ondan doğan hükümler milletine bâr olur
Hürriyetin kıymetini bilmeyen bir kavim
Vatanı elden gider, sonunda biçare olur
Bu şiirin kafiye düzeni ve nazım biçimi aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Soru 8 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat Dönemi Türk Şiiri
Tanzimat'ın birinci kuşağından bir sanatçı, divan şairlerinden seçtiği örneklerle üç ciltlik bir seçki hazırlamış ve bu seçkinin önsözünde, yıllar önce övdüğü halk şiirini küçümsemiştir. Seçkideki tercihler ve önsözdeki görüşler, aynı kuşaktan bir başka sanatçının sert tepkisini çekmiştir. Bu sanatçı, söz konusu seçkiyi eleştiren bir kitap yazmıştır. Eleştiriyi yazan sanatçı, edebiyatın topluma yön vermesi gerektiğini savunmuş, romantizmin ilkelerini de bir tarihî oyununun önsözünde açıklamıştır.
Bu parçada sözü edilen eleştiri kitabı ve yazarı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Soru 9 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat Dönemi Türk Şiiri
Ziya Paşa'nın şiirleriyle ilgili şu bilgiler verilmiştir:
I. Evrendeki düzenden yola çıkarak Tanrı'nın varlığını ve kudretini dile getirdiği, her bendin sonunda aynı vasıta beytinin tekrarlandığı şiir
II. Toplumun ve yönetimin bozukluklarından, dünyadaki adaletsizlikten yakındığı, her bendin sonunda farklı bir vasıta beytinin yer aldığı şiir
III. Övgü kalıbında yazılmış gibi görünüp dönemin bir devlet adamını iğneleyici bir dille yerdiği şiir
Bu bilgilerde söz edilen şiirler sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Soru 10 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Tanzimat Dönemi Türk Şiiri
Tanzimat Dönemi sanatçıları Batı edebiyatını bir bütün olarak değil, belli bir ülkenin edebiyatı aracılığıyla tanımıştır. Bu edebiyattan yapılan çeviriler yalnızca yeni anlatım yollarını değil, sanatçıların benimsediği düşünceleri de birlikte getirmiş; gazete ise bu düşüncelerin geniş kitlelere ulaşmasını sağlayan araç olmuştur.
Bu parçada sözü edilen ülke edebiyatı ve bu yolla edebiyatımıza giren türler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?