Soru 1 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Divan Şiiri 1
Bir araştırmacı, XVI. yüzyılda yaşamış divan şairlerinin hayatları hakkında bilgi edinmek ve onların şiirlerinden seçilmiş örnekleri bir arada görmek istemektedir. Ayrıca bu şairlerden birinin ünlü bir gazeline başka şairlerin aynı ölçü, kafiye ve redifle yazdığı benzer şiirleri bulmayı amaçlamaktadır.
Bu araştırmacının başvuracağı eser türü ile aradığı şiirlere verilen ad aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Soru 2 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Divan Şiiri 1
Bir divan nüshasında şu şiirler yer almaktadır:
– 7 beyitlik bir gazel
– 9 beyitlik bir gazel
– 2 beyitlik bir kıt'a
– 12 beyitlik bir mesnevi parçası
– 33 beyitlik bir kaside
(Kasidede ikinci bir matla kullanılmamıştır; şiirlerin tamamı kendi nazım biçiminin kafiye düzenine uymaktadır.)
Buna göre bu şiirlerde, iki dizesi kendi arasında kafiyeli (musarra) olan beyitlerin toplam sayısı kaçtır?
Soru 3 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Divan Şiiri 1
Bu beyitte sevgilinin boyu servi, ağzı gonca, kaşı hilâl, saçı kemend olarak anılmaktadır. Bu durum, divan şiirinin hangi özelliğine bağlanabilir?
Soru 4 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Divan Şiiri 1
Divan edebiyatında kasideler farklı ölçütlere göre adlandırılır.
I. Fuzûlî'nin, beyitlerinin ikinci dizeleri aynı sözcükle biten kasidesinin "Su Kasidesi" olarak anılması
II. Kafiyesi "l" harfiyle kurulan bir kasidenin "Lâmiyye" diye adlandırılması
III. Giriş bölümünde baharın betimlendiği bir kasidenin "Bahâriye" diye adlandırılması
IV. Hz. Muhammed'i öven bir kasidenin "Naat" diye adlandırılması
Bu adlandırmalarda esas alınan ölçütler aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?
Soru 5 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Divan Şiiri 1
Gazel nazım biçimiyle ilgili olarak aşağıdaki yargılar ileri sürülmüştür:
I. Gazelde beyit sayısı en az yirmi olmalıdır.
II. Bir gazelin en güzel beytine beytü'l-gazel ya da şah beyit denir.
III. Mahlasın yer aldığı beyit, beytü'l-gazel olarak da anılır.
IV. Bütün beyitleri aynı konu çevresinde birleşen gazele yek-âhenk gazel denir.
Bu yargılardan hangileri doğrudur?
Soru 6 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Divan Şiiri 1
Klasik bir kasidede bölümlerin sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Soru 7 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Divan Şiiri 1
Bir şairin kafiye düzenine tam uyan iki şiiri incelenmiştir:
– Bir gazelde, kafiyeye giren dizelerin sayısı 12'dir.
– Bir mesnevi parçasında da kafiyeye giren dizelerin sayısı 12'dir.
(Redifler kafiyeyle birlikte değerlendirilmiş, gazelde tek matla bulunmaktadır.)
Buna göre bu iki şiirin beyit sayıları toplamı kaçtır?
Soru 8 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Divan Şiiri 1
Yine bir nâz ile meyletti o dildâra gönül
Düşer elbet yine bin dürlü efkâra gönül
Söylemez derdini hicran gecesinde bile
Açmadı sırrını asla o cefâkâra gönül
Bir gülün hasretidir bunca dikenden çekilen
Katlanır hâr ile bin cevre, o gülzâra gönül
Aşk odur kim, yakar evvel kendi sâhibini
Sonra teslîm eder ol şu'le-i bîdâra gönül
Hasretî, sen yine sabreyle bu hicrâna bugün
Erişir vuslata elbet, döner ol yâra gönül
(Beyitler, bir gazelin sıralanışı korunarak verilmiştir.)
Bu gazelle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Soru 9 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Divan Şiiri 1
Ömrü bir an bilir ârif olan bu dünyâda
Bir serâbın ardına düşmez kişi sahrâda
Bu beyitle ilgili şu iki durum düşünülmektedir:
– Beyit, bir gazelin ilk beyti olarak yazılmıştır.
– Beyit, başka hiçbir beyitle bağlantısı olmayan, tek başına bağımsız bir şiir olarak yazılmıştır.
Beytin bu iki durumda alacağı adlar aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?
Soru 10 / 10AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Divan Şiiri 1
Divan edebiyatının kavramlarıyla ilgili olarak aşağıdaki yargılar ileri sürülmüştür:
I. Divanlarda şiirler, yazılış tarihlerine göre sıralanır.
II. Mürettep divan, şairin ölümünden sonra başkalarınca derlenen divandır.
III. Mahlas, şairin şiirlerinde kullandığı takma addır.
IV. Hamse, bir şairin beş mesnevisinden oluşan takımdır.