Soru 1 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 07
Karahanlılar, İslamiyet'i kabul eden ilk Doğan Türk-İslam devletlerinden biri olmalarına rağmen idari ve edebi alanda Türkçe kullanımını sürdürmüşler, hükümdarları için Kutadgu Bilig gibi Türkçe eserler yazdırmışlardır. Yönetim teşkilatında ise eski Türk devlet geleneği olan ikili teşkilatı uygulamaya devam etmişlerdir.
Bu bilgilere göre Karahanlılar hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 2 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 07
Nüfus piramitlerinin taban genişliği, doğurganlık oranları ve çocuk nüfus miktarı hakkında bilgi verir. Tabanı hızla daralan bir nüfus piramidi, o ülkede doğum oranlarının belirgin bir şekilde düştüğünü ve genç nüfus oranının azaldığını gösterir. Bu durum gelişmişlik seviyesinin arttığı ve demografik yatırımlara olan ihtiyacın azaldığı ülkelerde sıkça gözlenir.
Buna göre nüfus piramidinin tabanı daralan bir ülke için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Soru 3 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 07
İslam ahlakında 'dürüstlük', kişinin özü ile sözünün bir olması, eylemleri ile söylemlerinin çelişmemesi durumudur. Dürüst bir insan, kendi aleyhine bir durum ortaya çıksa dahi gerçekten ayrılmaz ve menfaatleri doğrultusunda tutum değiştirmez. Bu ilkesel duruş, bireyin iç huzurunu korurken toplumsal güven ortamının da temelini oluşturur.
Bu parçadan dürüstlük ilkesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Soru 4 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 07
Kalker, jips ve kaya tuzu gibi kolay eriyebilen kayaçların bulunduğu sahalarda yeraltı sularının kimyasal aşındırması sonucu karstik şekiller oluşur. Lapya, dolin, uvala ve polye gibi yüzeysel karstik şekillerin yanı sıra mağaralar da yeraltı erime şekillerine örnektir. Bu sahalarda toprak yapısı genellikle sızdırmazlığı düşük ve kireç yönünden zengindir.
Bu parçaya göre karstik arazilerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 5 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 07
Devlet otoritesinin bulunmadığı bir 'doğal durum' düşünelim. Bu ortamda hiçbir hukuk kuralı ve yaptırım gücü yoktur. Bireyler tamamen kendi arzularına göre hareket ederler. Ancak güçlünün zayıfı ezdiği bu karmaşa ortamı, hiç kimse için güvenli değildir. Bu güvensizlik ortamından kurtulmak isteyen insanlar bir araya gelerek ortak bir otorite kurmak zorunda kalırlar. Dolayısıyla adalet, düzenin tesisiyle mümkün hale gelir.
Bu parçadan siyaset felsefesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
Soru 6 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 07
Fatih Sultan Mehmet, İstanbul'ın fethinden sonra Ortodoks Patrikhanesi'nin varlığını korumasına izin vermiş ve patrikliği kendi güvencesi altına almıştır. Ayrıca Hristiyan toplumun dinî liderlerine kendi cemaatlerinin iç hukuk sorunlarını çözme yetkisi tanımıştır.
Fatih Sultan Mehmet'in bu politika ile aşağıdakilerden hangisini amaçladığı savunulamaz?
Soru 7 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 07
Osmanlı Devleti'nde XVII. yüzyılda Celali İsyanları sebebiyle Anadolu'da köylerini terk edip şehirlere göç eden geniş kitlelerin yarattığı tabloya 'Büyük Kaçgun' adı verilmiştir. Bu göçler sonucunda kırsal alanda tarımsal üretim düşmüş, şehirlerde işsizlik ve asayiş sorunları tırmanmıştır.
Bu bilgilere göre XVII. yüzyıl Osmanlı socio-ekonomik yapısı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 8 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 07
Felsefede tek bir doğru yöntem ya da değişmez bir dogmatik kural bulunmaz. Filozoflar kendi çağlarının koşullarından ve düşünsel arayışlarından beslenerek dünyayı anlama çabası içerisine girerler. Bu arayışta öne çıkan şey, öne sürülen fikirlerin mantıksal açıdan kendi içinde çelişki barındırmamasıdır. Önermelerin birbirini desteklemesi ve tutarlı olması felsefi sistemin en önemli niteliğidir.
Bu parçaya göre felsefi düşüncede aranan temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 9 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 07
Dünyadaki farklı dinler incelediğinde, her birinin inanç ve ibadet esaslarında belirgin ayrılıklar olmasına rağmen; insan hayatına saygı duyulması, muhtaçlara yardım edilmesi ve haksızlıktan kaçınılması gibi temel ahlaki prensiplerde birleştikleri görülür. Bu evrensel ilkeler, insanlığın ortak huzuru için bir zemin sunar.
Bu parçaya göre dünya dinleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 10 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 07
Sanayi tesislerinin kontrolsüz atıkları, tarımsal faaliyetlerde aşırı kimyasal gübre kullanımı ve evsel atıkların arıtılmadan su kaynaklarına boşaltılması su kirliliğine yol açar. Su kirliliği sadece su içi ekosistemi değil, bu kaynaklardan beslenen insan ve hayvan sağlığını da olumsuz etkiler. Önleyici tedbirler arasında arıtma tesislerinin yaygınlaştırılması ve çevre bilincinin artırılması yer alır.
Bu parçada su kirliliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisine vurgu yapılmamıştır?