Soru 1 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 01
Varlığın temelinde neyin yattığı sorusuna verilen yanıtlar iki ana kampa ayrılır. Bir taraf varlığı somut, yer kaplayan ve ölçülebilen nesnel maddelerle açıklarken; diğer taraf varlığın asıl unsurunun zihinsel, ruhsal ya da düşünsel ilkeler olduğunu savunur. Eğer madde düşünceden önce geliyor ve onu belirliyorsa varlık alanında fiziksel olan birincildir. Aksi durumda ise madde, düşüncenin bir tezahüründen ibaret kalır.
Bu parçadaki tartışma varlık felsefesinin hangi temel problemine odaklanmaktadır?
Soru 2 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 01
30° Doğu meridyeninde bulunan İzmit'te yerel saat 14.00 iken, 45° Doğu meridyeninde yer alan Iğdır'da yerel saat kaçtır?
Soru 3 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 01
İslam düşüncesine göre insan, akıl sayesinde doğru ile yanlışı ayırt etme yetisine sahiptir. Ancak aklın sınırları mevcuttur; duyu organlarıyla algılanamayan gayb âlemine dair hakikatler ya da ibadetlerin nasıl ve ne şekilde yerine getirileceği bilgisi aklın tek başına ulaşabileceği alanlar değildir. Yüce Yaratıcı, insanın zihinsel ve manevi ihtiyaçlarını tamamlamak üzere vahiy göndermiş, böylece akıl ile vahiy bir bütünün birbirini tamamlayan iki unsuru olmuştur.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Soru 4 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 01
Felsefe, zihnin dingin bir limanda demirlemesi değil, fırtınalı denizlere yelken açmasıdır. Karşılaştığı her kavramı, doğru kabul edilen her ilkeyi sorgulama süzgecinden geçirir. Onu var eden temel güç, verilene razı olmak değil; 'Neden?' ve 'Nasıl?' sorularını sorarak görünenin ardındaki anlamı aramaktır. Bu arayış, nihai bir cevaba ulaşmaktan ziyade, yolda olmanın kendisini değerli kılar.
Bu parçadan felsefi düşünce ile ilgili aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
Soru 5 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 01
İslam ahlakında adalet; her şeyi hakkı olan yere koymak, hak sahibine hakkını vermek ve ölçüde aşırılıktan kaçınmak olarak tanımlanır. Adil bir birey, kendi aleyhine dahi olsa doğrudan ayrılmaz, kararlarında hissi davranmaz ve insanlar arasında ayrım gözetmez.
Bu parçaya göre adaletli bir insandan aşağıdakilerden hangisi beklenmez?
Soru 6 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 01
Bir yörenin yıllık ortalama sıcaklık ve yağış değerlerini gösteren tablo aşağıda verilmiştir.
Bu tablodaki veriler dikkate alındığında söz konusu yörenin iklim ve bitki örtüsü özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 7 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 01
Karahanlı Devleti, İslamiyet'i kabul eden ilk Türk devleti olarak bilinir. Devletin kurucusu Satuk Buğra Han'ın İslamiyet'i kabul etmesiyle birlikte Karahanlılar, İslam dünyasıyla siyasi ve kültürel ilişkilerini güçlendirdi. Bu dönemde Türkçe, resmî dil olarak kullanılmaya devam etti; Arapça ve Farsça ise bilim ve edebiyat alanında etkisini gösterdi. Karahanlı hükümdarları, İslamiyet'i yaymak amacıyla cami, medrese ve kervansaray gibi yapılar inşa ettirdi. Böylece hem İslam kültürü hem de Türk kültürü bir arada yaşatıldı.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
Soru 8 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 01
Bir nesneyi duyularımızla algıladığımızda elde ettiğimiz izlenimler, o nesnenin zihnimizdeki bir yansımasıdır. Dış dünyada var olan bir ağaç ile zihnimizdeki ağaç tasarımı birbirinden farklıdır. Şüpheci yaklaşıma göre, duyularımızın bize sunduğu verilerin dış dünyadaki gerçeklikle birebir örtüştüğünü hiçbir zaman kanıtlayamayız. Bu nedenle zihnimizin dışına çıkıp nesnelerin kendisini doğrudan kavrayamayız.
Bu parçadan hareketle bilgi felsefesi açısından aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Soru 9 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 01
Osmanlı Devleti'nde XVII. yüzyıldan itibaren tımar sisteminin bozulması, askerî ve ekonomik yapıyı olumsuz etkiledi. Tımar sahiplerinin savaşa katılmaması, ordunun gücünü zayıflattı. Ayrıca toprakların iltizam yoluyla işletilmesi, köylülerin üzerindeki vergi yükünü artırdı. Bu durum, köyden kente göçü hızlandırırken tarımsal üretimi azalttı. Osmanlı yöneticileri, sorunları gidermek için çeşitli ıslahat girişimlerinde bulundu; ancak bu girişimler, sorunların temel kaynağına inemediği için kalıcı çözüm sağlayamadı.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
Soru 10 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 01
Sanatçı, doğada var olan bir manzarayı tuvaline aktarırken onu aynen kopyalamaz. Eğer amaç doğanın pasif bir yansımasını üretmek olsaydı, gelişmiş bir fotoğraf makinesi en büyük sanat eseri sayılırdı. Sanat, insanın hayal gücünün, duygularının ve zihinsel tasarımlarının yeni bir biçimde somutlaşmasıdır. Bu süreçte ortaya çıkan ürün, doğada daha önce bulunmayan özgün bir varoluştur.
Bu parçaya göre sanat eserinin ortaya çıkışında aşağıdakilerden hangisi belirleyicidir?