Soru 1 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 01
Orta Asya'da kurulan ilk Türk devletlerinde hükümdarın yetkileri kağan unvanıyla sembolize edilirdi. Kağan, devleti yönetirken kurultay adı verilen bir danışma meclisinden yararlanırdı. Kurultayda boy beyleri, hatun ve önemli devlet görevlileri yer alırdı. Ancak kurultayın kararları bağlayıcı değildi; son söz kağana aitti. Bu yapı, devlet yönetiminde merkezî otoritenin güçlü tutulmasını sağlarken aynı zamanda boyların görüşlerinin dinlenmesine imkân tanırdı.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
Soru 2 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 01
İslam dininin temel kaynakları değerlendirildiğinde Kur'an-ı Kerim ana ilke ve kuralları koyar. Hz. Peygamber'in sünneti ise bu ilke ve kuralları açıklar, detaylandırır ve hayata geçiriş biçimini somut olarak gösterir. Sünnet olmaksızın Kur'an'daki bazı genel emirlerin uygulamaya konulması son derece güçleşir.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 3 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 01
Hz. Muhammed, yaşadığı toplumda peygamberlik öncesinde de dürüstlüğü ve güvenilirliği ile tanınmıştır. Çevresindeki insanlar, fikirlerine katılmadıkları anlarda dahi en kıymetli eşyalarını ona emanet etmekten çekinmemişlerdir. Onun bu tutumu, mesajının geniş kitlelerce kabul görmesinde önemli bir zemin oluşturmuştur.
Bu parçadan hareketle Hz. Muhammed'in örnekliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 4 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 01
İslam'da ibadetler yalnızca şekilsel hareketlerin icra edilmesinden ibaret değildir. İbadetin temel amacı, bireyin Yaratıcısına olan bağlılığını pekiştirmesi, ahlaki açıdan olgunlaşması ve kötülüklerden sakınmasıdır. Gösterişten uzak, samimiyetle yapılan bir ibadet, kişinin günlük tutum ve davranışlarına doğrudan yansır.
Bu parçadan çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 5 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 01
Karahanlı Devleti, İslamiyet'i kabul eden ilk Türk devleti olarak bilinir. Devletin kurucusu Satuk Buğra Han'ın İslamiyet'i kabul etmesiyle birlikte Karahanlılar, İslam dünyasıyla siyasi ve kültürel ilişkilerini güçlendirdi. Bu dönemde Türkçe, resmî dil olarak kullanılmaya devam etti; Arapça ve Farsça ise bilim ve edebiyat alanında etkisini gösterdi. Karahanlı hükümdarları, İslamiyet'i yaymak amacıyla cami, medrese ve kervansaray gibi yapılar inşa ettirdi. Böylece hem İslam kültürü hem de Türk kültürü bir arada yaşatıldı.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
Soru 6 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 01
Kalkınmakta olan ülkelerde sanayileşme süreciyle birlikte kırsal alanlardan kentlere doğru hızlı bir göç dalgası yaşanmaktadır. Bu durum kentlerde altyapı yetersizliği, düzensiz şehirleşme ve çevre kirliliği gibi sorunlara yol açmaktadır. Kırsal kesimde ise iş gücü kaybı yaşanmakta ve tarımsal üretimde aksamalar meydana gelmektedir.
Bu parçadan hareketle hızlı iç göçlerin sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 7 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 01
Kurtuluş Savaşı'nın ardından 1923'te cumhuriyet ilan edildi ve yeni devletin temel kurumları hızla oluşturulmaya başlandı. Saltanatın kaldırılması, halifeliğin sona erdirilmesi ve Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun çıkarılması, laik ve çağdaş bir devlet yapısının kurulmasına yönelik adımlardı. Bu düzenlemeler, eğitimden hukuka kadar birçok alanda köklü değişimleri beraberinde getirdi. Ancak inkılapların toplum tarafından benimsenmesi zaman aldı; bu nedenle yöneticiler, halkı bilgilendirmeye ve sürece dâhil etmeye özen gösterdi.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
Soru 8 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 01
Bir nesneyi duyularımızla algıladığımızda elde ettiğimiz izlenimler, o nesnenin zihnimizdeki bir yansımasıdır. Dış dünyada var olan bir ağaç ile zihnimizdeki ağaç tasarımı birbirinden farklıdır. Şüpheci yaklaşıma göre, duyularımızın bize sunduğu verilerin dış dünyadaki gerçeklikle birebir örtüştüğünü hiçbir zaman kanıtlayamayız. Bu nedenle zihnimizin dışına çıkıp nesnelerin kendisini doğrudan kavrayamayız.
Bu parçadan hareketle bilgi felsefesi açısından aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Soru 9 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 01
Osmanlı Devleti'nde XVII. yüzyıldan itibaren tımar sisteminin bozulması, askerî ve ekonomik yapıyı olumsuz etkiledi. Tımar sahiplerinin savaşa katılmaması, ordunun gücünü zayıflattı. Ayrıca toprakların iltizam yoluyla işletilmesi, köylülerin üzerindeki vergi yükünü artırdı. Bu durum, köyden kente göçü hızlandırırken tarımsal üretimi azalttı. Osmanlı yöneticileri, sorunları gidermek için çeşitli ıslahat girişimlerinde bulundu; ancak bu girişimler, sorunların temel kaynağına inemediği için kalıcı çözüm sağlayamadı.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
Soru 10 / 10TYT Sosyal Bilimler · Çözümlü Deneme 01
Bir yörenin yıllık ortalama sıcaklık ve yağış değerlerini gösteren tablo aşağıda verilmiştir.
Bu tablodaki veriler dikkate alındığında söz konusu yörenin iklim ve bitki örtüsü özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?