Soru 1 / 10AYT Biyoloji · Nefronun Yapısı ve İdrar Oluşumu
Bir bireyin süzüntüsünde üre derişimi 0,3 mg/mL'dir. Bu bireyde süzüntü nefron kanalcıkları ve toplama kanalı boyunca ilerlerken içerdiği suyun %99'u, ürenin ise %40'ı kana geri emilmektedir. Kanalcıklara üre salgılanmamaktadır.
Buna göre bu bireyin idrarındaki üre derişimi kaç mg/mL'dir?
Soru 2 / 10AYT Biyoloji · Nefronun Yapısı ve İdrar Oluşumu
Bir memelide böbreklerde bir günde 80 litre süzüntü oluşmakta, aynı sürede 2,0 litre idrar oluşmaktadır.
Buna göre bu memelide süzüntüdeki suyun yüzde kaçı tüplerden kana geri emilmiştir?
Soru 3 / 10AYT Biyoloji · Nefronun Yapısı ve İdrar Oluşumu
Bir böbreğin kabuk ve öz bölgelerinden alınan doku kesitleri mikroskopla incelenmiştir. Aşağıda nefronla ilişkili bazı yapılar ve bu yapılarda gerçekleşen birer olay eşleştirilmiştir:
I. Henle kulpu — öz bölgesindeki doku sıvısında tuz yoğunluğunun oluşturulması
II. Toplama kanalı — ADH etkisiyle suyun geri emiliminin artması
III. Glomerulus — kan basıncıyla plazmanın bir bölümünün süzülmesi
IV. Bowman kapsülüne yakın kıvrımlı kanalcık — glikozun aktif taşımayla geri emilmesi
Bu eşleştirmelerden hangileri, öz bölgesinden alınan kesitte bulunabilecek bir yapıya ve o yapıda gerçekleşen olaya aittir?
Soru 4 / 10AYT Biyoloji · Nefronun Yapısı ve İdrar Oluşumu
Bir deneyde bir memelinin böbreğine, yalnız nefron kanalcıklarının duvar hücrelerinde ATP üretimini durduran bir madde verilmiştir. Madde glomerulus kılcallarını ve kan basıncını etkilememektedir.
Buna göre maddenin etkisi başladıktan kısa süre sonra bu böbrekte aşağıdakilerden hangisi gözlenir?
Soru 5 / 10AYT Biyoloji · Nefronun Yapısı ve İdrar Oluşumu
Glomerulus kılcallarındaki yüksek kan basıncının etkisiyle plazmanın bir bölümü Bowman kapsülüne geçer. Kılcal çeper ile kapsül arasındaki engel, kan hücrelerinin ve büyük protein moleküllerinin geçmesine izin vermeyecek büyüklükte gözenekler taşır.
Buna göre,
I. Bir maddenin süzüntüye geçip geçmemesi, o maddenin molekül büyüklüğüne göre belirlenir.
II. Süzülmenin gerçekleşmesi, kapsülü saran hücrelerin ATP harcamasına bağlıdır.
III. Süzüntünün oluşması için kılcaldaki kan basıncının, kapsüldeki sıvının karşı basıncını aşması gerekir.
IV. Kan hücrelerinin son idrarda bulunmaması, bunların tüplerden geri emilmesiyle açıklanır.
öncüllerinden hangileri doğrudur?
Soru 6 / 10AYT Biyoloji · Nefronun Yapısı ve İdrar Oluşumu
Şemada bir nefronda oluşan süzüntünün ve aynı nefronun toplama kanalından çıkan son idrarın içerdiği maddeler kümelerle gösterilmiştir. Kümelerin kesiştiği alan, her ikisinde de bulunan maddeleri göstermektedir.
Buna göre şemadaki yerleşimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Soru 7 / 10AYT Biyoloji · Nefronun Yapısı ve İdrar Oluşumu
Nefronda Henle kulpu, böbreğin öz bölgesine doğru inen bir kol ile kabuk bölgesine doğru çıkan bir koldan oluşur. Kulbun iki kolunun su ve tuz geçirgenlikleri birbirinden farklıdır; bu fark, öz bölgesindeki doku sıvısının tuz yoğunluğunu derinlere doğru belirli bir düzende değiştirir.
Henle kulpuyla ilgili şu ifadeler veriliyor:
I. İnen kolda su, osmozla kanalcık sıvısından doku sıvısına geçer.
II. Çıkan kol suya geçirgen değildir; bu kolda Na⁺ ve Cl⁻ iyonları doku sıvısına taşınır.
III. Çıkan koldan uzak kıvrımlı kanalcığa geçen sıvı, inen kola giren sıvıdan daha seyreltiktir.
IV. Öz bölgesinde kabuk bölgesine yaklaştıkça doku sıvısının tuz yoğunluğu artar.
Bu ifadelerden hangileri doğrudur?
Soru 8 / 10AYT Biyoloji · Nefronun Yapısı ve İdrar Oluşumu
Bir nefron; Bowman kapsülü, proksimal tüp, Henle kulpu ve distal tüpten oluşur. Distal tüp bir toplama kanalına açılır. Bowman kapsülünün çukur bölümünün içinde ise atardamardan gelen kılcal damar yumağı (glomerulus) yer alır.
Buna göre nefronla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Soru 9 / 10AYT Biyoloji · Nefronun Yapısı ve İdrar Oluşumu
ADH düzeyi yüksek olan sağlıklı bir bireyin bir nefronunda üç farklı noktadan sıvı örnekleri alınmış, ancak örneklerin alındığı noktalar karışmıştır. Örneklerle ilgili bulgular şöyledir:
K örneği: Glikoz içermez; toplam çözünmüş madde derişimi kan plazmasınınkinden düşüktür.
L örneği: Glikoz derişimi kan plazmasındakine eşittir; toplam çözünmüş madde derişimi de plazmanınkine yakındır.
M örneği: Glikoz içermez; toplam çözünmüş madde derişimi ve üre derişimi üç örnek içinde en yüksektir.
Bowman kapsülü, uzak kıvrımlı kanalcığın başlangıcı ve toplama kanalının sonu sırasıyla aşağıdaki örneklerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Soru 10 / 10AYT Biyoloji · Nefronun Yapısı ve İdrar Oluşumu
Toplama kanalında suyun geri emilebilmesi için iki koşul birlikte gereklidir: kanal duvarının ADH etkisiyle suya geçirgen hâle gelmesi ve kanalı çevreleyen öz bölgesi doku sıvısının tuzca yoğun olması. Öz bölgesindeki bu yoğunluk, Henle kulpunun çıkan kolundan doku sıvısına Na⁺ ve Cl⁻ taşınmasıyla oluşturulur.
Kanında ADH düzeyi yüksek olan bir bireye, Henle kulpunun çıkan kolunda Na⁺ ve Cl⁻ taşınmasını engelleyen bir ilaç verilmiştir.
Buna göre bu bireyde aşağıdakilerden hangisi beklenir?